Châu Á ứng phó khủng hoảng nhân đạo sau chuỗi thiên tai nghiêm trọng

Thiên tai liên tiếp tại nhiều nước châu Á khiến hàng trăm người thiệt mạng, hàng chục nghìn người sơ tán, đặt ra thách thức lớn về ứng phó nhân đạo khu vực.

Thiệt hại nghiêm trọng tại Sri Lanka và Đông Nam Á

Theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Giảm nhẹ thiên tai Sri Lanka công bố sáng 29/11, mưa lũ do ảnh hưởng của bão Ditwah trong tuần qua đã khiến 123 người thiệt mạng và 130 người vẫn đang mất tích. Mưa lớn kéo dài gây lũ quét và sạt lở đất trên diện rộng tại nhiều địa phương, buộc gần 44.000 người phải sơ tán và tạm trú tại các trung tâm bảo trợ.

Tại Thái Lan, Malaysia và Indonesia, mưa lớn trong tuần qua cũng gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng. Tổng số người thiệt mạng tại ba quốc gia này đã vượt hơn 320 người, hàng nghìn người khác bị mắc kẹt trong vùng ngập sâu. Riêng tại Thái Lan, lượng mưa hơn 600mm trong vài ngày đã làm tê liệt trung tâm kinh tế vùng và ảnh hưởng đến hàng triệu người tại 9 tỉnh miền Nam, trong đó tỉnh Songkhla chịu thiệt hại nặng nề nhất.

Tại Indonesia, lũ lụt và sạt lở đất trên đảo Sumatra khiến ít nhất 175 người thiệt mạng và 80 người mất tích, mực nước nhiều nơi vượt 3m, được đánh giá là một trong những trận lụt nghiêm trọng nhất trong 10 năm qua. Còn ở Malaysia, mưa bão diện rộng tại 8 bang đã khiến gần 25.000 người phải sơ tán, hơn 3.000 điểm được xác định là khu vực có nguy cơ lũ cao.

Nguyên nhân thời tiết cực đoan và thách thức ứng phó lâu dài

Các chuyên gia khí hậu nhận định chuỗi thời tiết cực đoan tại châu Á liên quan đến sự kết hợp hiếm gặp giữa hiện tượng La Niña và Ấn Độ Dương Dipole pha âm. La Niña làm tăng cường mưa gió mùa tại Đông Nam Á, trong khi vùng biển ấm quanh Indonesia gia tăng độ ẩm, gây mưa lớn kéo dài. Cùng với đó, tình trạng nóng lên toàn cầu khiến bão mạnh hơn, mưa dữ dội hơn và tần suất các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng dày đặc.

Theo dự báo, La Niña có thể kéo dài đến đầu năm 2026, làm gia tăng nguy cơ mưa bất thường, lũ lụt và sạt lở đất. Khi đất đã bão hòa nước, chỉ cần mưa vừa cũng có thể gây ra thảm họa mới. Trong bối cảnh này, hệ thống hạ tầng, thoát nước và dự báo thời tiết tại nhiều quốc gia trong khu vực đang chịu áp lực rất lớn.

Các chuyên gia cho rằng các nước châu Á cần đẩy mạnh đầu tư vào hệ thống cảnh báo sớm, hạ tầng chống lũ, bảo vệ bờ biển và nâng cao năng lực cộng đồng. Song song đó là tăng cường hợp tác khu vực, phối hợp chia sẻ dữ liệu dự báo, triển khai công nghệ cảnh báo sớm và xây dựng các chiến lược thích ứng dài hạn nhằm giảm thiểu thiệt hại trong tương lai.

Theo: An Ninh Thủ Đô