Từ ngày 15/12, Nghị định 282/2025/NĐ-CP chính thức siết chặt xử lý các hành vi bạo lực gia đình, bao gồm đánh đập, đe dọa, ép học quá sức và gây áp lực tinh thần. Quy định mới khiến nhiều phụ huynh lo lắng về ranh giới giữa “kỷ luật con” và “bạo lực”.
- Điều tra người đàn ông ở Lâm Đồng tử vong với nhiều vết chém
- Làn sóng phá sản phủ bóng lên ngành sản xuất Trung Quốc
- Những cái chết do sốc nhiệt giữa mùa đông tại Nhật Bản có nguyên nhân từ đâu
Nghị định mới siết chặt xử phạt trong gia đình
Nghị định 282/2025/NĐ-CP sẽ có hiệu lực từ ngày 15/12, thay thế các quy định trước đây về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự, phòng chống tệ nạn xã hội và bạo lực gia đình. Điểm đáng chú ý nhất là nghị định mở rộng khái niệm bạo lực, bổ sung hàng loạt hành vi tinh thần trước đây khó xử lý.
Theo nghị định, việc hành hạ, đánh đập, đe dọa hoặc thực hiện các hành vi xâm hại sức khỏe, tính mạng thành viên gia đình sẽ bị phạt từ 2–10 triệu đồng. Nếu sử dụng công cụ, vật dụng gây thương tích dù chưa đến mức xử lý hình sự, mức phạt có thể nâng lên 10–20 triệu đồng.
Lần đầu tiên xử phạt “ép học quá sức” và gây áp lực tinh thần
Điều 40 của nghị định quy định rõ việc cưỡng ép, cô lập, giam cầm hoặc tạo áp lực tâm lý kéo dài đối với thành viên gia đình bị xem là hành vi bạo lực tinh thần. Đáng chú ý, ép con học tập quá sức cũng lần đầu tiên được đưa vào diện “cấm” và có thể bị phạt từ 5–10 triệu đồng.
Nhiều phụ huynh tỏ ra lo lắng, băn khoăn liệu việc yêu cầu con học bài buổi tối, nhắc nhở làm bài tập hay đặt mục tiêu học thêm có thể bị xem là “ép buộc” hay “tạo áp lực tâm lý”.
Sau khi thông tin được công bố, nhiều gia đình bày tỏ sự hoang mang vì không biết ranh giới giữa giáo dục – kỷ luật – bạo lực sẽ được xác định thế nào. Một số phụ huynh đặt câu hỏi: “Nếu con học yếu, buộc phải kèm cặp thêm vài tiếng mỗi ngày, liệu có bị coi là ép học quá sức?”, “Chỉ mắng nhẹ cũng có thể bị xem là áp lực tinh thần không?”.
Sự mơ hồ trong cách hiểu các khái niệm như “quá sức”, “tâm lý căng thẳng”, “áp lực thường xuyên” khiến nhiều người lo ngại việc áp dụng có thể không thống nhất giữa các địa phương.
Chuyên gia pháp lý: Cần hướng dẫn cụ thể để tránh lạm dụng
Luật sư Nguyễn Văn Hiếu đánh giá nghị định là bước tiến lớn trong bảo vệ người yếu thế, đặc biệt là trẻ em. Việc bổ sung các hành vi tinh thần giúp cơ quan chức năng có thêm cơ sở can thiệp trước khi xảy ra bạo lực thể chất.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng các khái niệm hiện còn khá trừu tượng, chưa có tiêu chí định lượng rõ ràng. Các vấn đề như lời khai của trẻ có được xem là bằng chứng độc lập, cách kiểm chứng áp lực tinh thần ra sao, hay ai là người đánh giá tình trạng quá sức… đều cần hướng dẫn cụ thể để tránh tranh cãi và lạm dụng.
Theo ông Hiếu, nếu không có quy định chi tiết, nghị định có thể trở thành “con dao hai lưỡi”: vừa giúp bảo vệ trẻ em, nhưng cũng có thể gây khó khăn cho cha mẹ trong việc dạy dỗ con cái.
Dù còn nhiều băn khoăn, các cơ quan chức năng kỳ vọng nghị định mới sẽ góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, giảm thiểu bạo lực gia đình và thay đổi thói quen giáo dục bằng đòn roi. Song song với xử phạt, chuyên gia cho rằng cần đẩy mạnh các dịch vụ tư vấn tâm lý, hỗ trợ cha mẹ xây dựng phương pháp giáo dục tích cực thay thế bạo lực.
Theo: Tiền Phong
