Màn hình cảm ứng ô tô hiện đại: Tiện nghi hay mối nguy?


Màn hình cảm ứng ô tô đang trở thành tâm điểm tranh cãi khi một nghiên cứu tại Mỹ chỉ ra mức độ nguy hiểm rõ ràng với tài xế. Ai thực hiện nghiên cứu, kết quả gì, diễn ra ở đâu, thời điểm nào, vì sao nguy hiểm và cách nào để khắc phục đều được đo lường cụ thể, không còn là cảm giác chủ quan của người lái.

Màn hình cảm ứng ô tô và sự thay đổi khoang lái hiện đại


Trong hơn hai thập kỷ, khoang lái ô tô đã thay đổi mạnh mẽ. Các nút bấm và núm xoay cơ học dần bị thay thế bởi những màn hình cảm ứng cỡ lớn, có giao diện như máy tính bảng. Nhiều mẫu xe thậm chí loại bỏ hoàn toàn điều khiển vật lý, lấy màn hình làm trung tâm cho hầu hết chức năng.

Tuy nhiên, sự tiện nghi này đang bị đặt dấu hỏi lớn về an toàn. Việc chỉnh âm thanh, thay đổi bài hát, điều hòa hay truy cập giải trí vốn chỉ cần một thao tác cơ học đơn giản, nay buộc người lái phải nhìn vào màn hình, chạm chính xác vào menu và xử lý thông tin số trong lúc xe vẫn di chuyển.


Một nghiên cứu do Đại học Washington cùng Viện Nghiên cứu Toyota tại Mỹ thực hiện đã lần đầu đo lường cụ thể mức độ xao nhãng mà màn hình cảm ứng gây ra. Nghiên cứu mang tên “Màn hình cảm ứng khi xe di chuyển: Đo lường tác động đến sự xao nhãng của tài xế”, được công bố tại Hội nghị ACM lần thứ ba mươi tám về Phần mềm và Công nghệ Giao diện Người dùng vào tháng chín.

Mười sáu người tham gia được đặt vào môi trường mô phỏng lái xe đô thị có độ chân thực cao. Các nhà nghiên cứu theo dõi chuyển động mắt và tay, độ giãn đồng tử, độ dẫn điện của da nhằm đánh giá tải nhận thức và mức độ căng thẳng của não bộ khi tài xế vừa lái xe vừa thao tác trên màn hình.

Kết quả đo lường gây lo ngại


Kết quả cho thấy khi người lái thực hiện các thao tác cảm ứng quen thuộc trong lúc điều khiển xe, cả khả năng lái lẫn độ chính xác thao tác đều suy giảm rõ rệt. Tác vụ càng phức tạp, mức suy giảm càng lớn. Đáng chú ý, nghiên cứu không đề cập đến việc nhắn tin hay sử dụng mạng xã hội, mà chỉ tập trung vào những thao tác thường nhật mà nhà sản xuất cho là an toàn.Số liệu cho thấy tốc độ và độ chính xác khi chạm màn hình giảm hơn năm mươi tám phần trăm so với khi không lái xe. Đồng thời, độ lệch làn đường tăng hơn bốn mươi phần trăm  khi tài xế bắt đầu tương tác với màn hình.

Điều này đồng nghĩa người lái vừa điều khiển xe kém hơn, vừa sử dụng giao diện kém hơn khi phải làm hai việc cùng lúc.Trước đây, một núm xoay hay nút bấm cho phép tài xế thao tác gần như theo phản xạ, không cần nhìn. Với màn hình cảm ứng, mỗi thao tác đòi hỏi sự phối hợp đồng thời của mắt, tay và khả năng xử lý thông tin.

Jeep gây tranh cãi với quảng cáo nhảy ra trên màn hình trong xe. (Ảnh: Chụp màn hình/ Dân trí)

Giải pháp nào cho bài toán an toàn?


Việc quay trở lại hoàn toàn với nút bấm vật lý được xem là khó khả thi. Màn hình cảm ứng vẫn là giải pháp rẻ, dễ triển khai và dễ tiếp thị với người tiêu dùng. Dù vậy, nghiên cứu đưa ra một số hướng cải thiện nhằm giảm rủi ro.Thứ nhất, thường xuyên khi lái xe. Các lối truy cập trực tiếp nên luôn hiển thị rõ ràng, giúp tài xế thao tác nhanh hơn. Thứ hai, giao diện cần thông minh hơn, có khả năng dự đoán nhu cầu của người dùng, , nổi bật và dễ nhận diện bằng mắt.

Cuối cùng, nghiên cứu đề xuất tích hợp hệ thống nhạy cảm với tải nhận thức. Khi phát hiện tài xế căng thẳng xe có thể đưa ra cảnh báo yêu cầu tập trung nhìn đường. con người thực sự hành xử trong điều kiện lái xe, . Màn hình cảm ứng không phải vấn đề duy nhất, nhưng cách triển khai thiếu cân nhắc đến giới hạn nhận thức của tài xế đang biến tiện nghi thành mối nguy tiềm ẩn.

Trong bối cảnh ngày càng số hóa, an toàn không chỉ ở công nghệ hỗ trợ lái mà còn ở chính giao diện mà tài xế sử dụng .

Theo: Dân trí