Những điểm mới của 6 luật sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026

Từ ngày 1/1/2026, sáu đạo luật quan trọng chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến giáo dục, dữ liệu cá nhân, thuế, chất lượng hàng hóa, việc làm và quản lý hóa chất. Đây được xem là bước hoàn thiện khung pháp lý nhằm bảo vệ con người, nâng cao kỷ cương xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Luật Nhà giáo 2025: khẳng định vị thế và bảo vệ phẩm giá người thầy

Luật Nhà giáo 2025 lần đầu tiên xác lập đầy đủ vị trí pháp lý của đội ngũ nhà giáo trong hệ thống pháp luật, coi nhà giáo là lực lượng nòng cốt của sự nghiệp giáo dục. Điểm nổi bật của luật là quy định xếp lương nhà giáo ở mức cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp, đồng thời có chính sách ưu đãi theo vùng, theo trình độ và theo tính chất công việc.

Luật cho phép giáo viên mầm non được nghỉ hưu sớm hơn do đặc thù lao động nặng nhọc, trong khi giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ có thể kéo dài tuổi nghỉ hưu để tiếp tục cống hiến. Đạo đức nhà giáo và các hành vi bị nghiêm cấm được luật hóa, tạo cơ sở pháp lý rõ ràng trong việc xử lý vi phạm và bảo vệ uy tín nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, chuẩn nghề nghiệp nhà giáo được áp dụng thống nhất trên toàn quốc, gắn với tuyển dụng, sử dụng và đánh giá. Việc bắt buộc thực hành sư phạm trong tuyển dụng góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ ngay từ đầu vào. Luật cũng giao quyền chủ động nhiều hơn cho ngành giáo dục trong quản lý nhân sự, đồng thời quy định cụ thể về thuyên chuyển, điều động nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà giáo.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025: đặt quyền riêng tư vào trung tâm

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ quyền con người trong môi trường số. Lần đầu tiên, hành vi mua bán dữ liệu cá nhân bị cấm tuyệt đối, không có ngoại lệ. Các tổ chức vi phạm, đặc biệt là trong hoạt động chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới, có thể bị phạt tới 5 phần trăm doanh thu của năm liền kề trước đó.

Luật quy định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp đối với dữ liệu người lao động, trong đó bắt buộc phải xóa dữ liệu cá nhân sau khi chấm dứt hợp đồng, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc các bên có thỏa thuận hợp pháp. Điều này nhằm chấm dứt tình trạng lưu giữ, sử dụng trái phép thông tin cá nhân kéo dài nhiều năm.

Đáng chú ý, các nền tảng mạng xã hội không được yêu cầu người dùng cung cấp giấy tờ tùy thân dưới dạng hình ảnh hoặc video để xác thực tài khoản. Luật cũng nghiêm cấm việc nghe lén, đọc tin nhắn, ghi âm cuộc gọi khi chưa có sự đồng ý rõ ràng của người dùng, qua đó củng cố niềm tin và an toàn trong không gian mạng.

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025: điều tiết tiêu dùng theo hướng lành mạnh

Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025 được xây dựng theo hướng mở rộng diện điều tiết đối với các sản phẩm, dịch vụ có ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và môi trường. Một số mặt hàng mới được đưa vào diện chịu thuế như trực thăng, tàu lượn, nước giải khát có hàm lượng đường vượt quá 5 gram trên 100 ml. Ngược lại, phạm vi áp dụng đối với điều hòa nhiệt độ được điều chỉnh theo hướng hợp lý hơn.

Luật bổ sung phương pháp tính thuế tuyệt đối bên cạnh phương pháp tính theo tỷ lệ phần trăm, tạo sự linh hoạt trong quản lý. Thuế suất đối với rượu, bia và nước giải khát có đường được điều chỉnh tăng theo lộ trình từ năm 2026 đến 2031, nhằm định hướng tiêu dùng và bảo vệ sức khỏe người dân.

Ngoài ra, các quy định về hoàn thuế, khấu trừ thuế được sửa đổi để phù hợp với thực tiễn xuất khẩu, giải thể doanh nghiệp, hợp tác xã và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đây là bước điều chỉnh quan trọng để bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu ngân sách và hỗ trợ sản xuất, kinh doanh.

Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi 2025: quản lý rủi ro theo chuẩn hiện đại

Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa sửa đổi năm 2025 chuyển mạnh sang phương thức quản lý dựa trên rủi ro. Sản phẩm, hàng hóa được phân loại thành ba mức rủi ro gồm thấp, trung bình và cao, căn cứ vào mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe con người, môi trường, chuỗi cung ứng và các cảnh báo quốc tế.

Một điểm mới đáng chú ý là việc bổ sung khái niệm “hộ chiếu số” cho sản phẩm, cho phép truy xuất nguồn gốc, quá trình sản xuất và lưu thông trên nền tảng số. Luật cũng xác định rõ trách nhiệm quản lý chất lượng từ Chính phủ đến UBND các cấp, khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ sót trách nhiệm.

Từ ngày 1/1/2026, thông tin về hàng hóa phải được công khai trên nền tảng số, tạo điều kiện để người tiêu dùng tiếp cận thông tin minh bạch. Luật đồng thời bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm như quảng cáo sai sự thật, che giấu rủi ro, lợi dụng quản lý chất lượng để cạnh tranh không lành mạnh.

Luật Việc làm 2025: mở rộng mạng lưới an sinh cho người lao động

Luật Việc làm 2025 tiếp tục hoàn thiện chính sách thị trường lao động theo hướng bao trùm và nhân văn hơn. Luật quy định cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh từ năm 2026, góp phần ổn định việc làm và thu nhập.

Điều kiện đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ việc làm được siết chặt nhằm bảo vệ người lao động. Lao động khuyết tật được giảm mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, người cao tuổi có thêm chính sách hỗ trợ việc làm phù hợp với khả năng.

Luật cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến thanh niên hoàn thành nghĩa vụ quân sự thông qua các chương trình hỗ trợ đào tạo, giới thiệu việc làm. Đối với các nghề nguy hiểm, việc bắt buộc có chứng chỉ kỹ năng nghề giúp nâng cao an toàn lao động. Các quy định về bảo hiểm thất nghiệp được điều chỉnh về mức hưởng và điều kiện hưởng theo hướng công bằng, sát thực tế.

Luật Hóa chất 2025: kiểm soát chặt chẽ, hướng tới hóa học xanh

Luật Hóa chất 2025 mở rộng và chi tiết hóa các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động hóa chất, đặc biệt đối với hóa chất nguy hiểm. Khái niệm hóa chất hạn chế được thay thế bằng hóa chất cần kiểm soát đặc biệt, phản ánh cách tiếp cận quản lý chặt chẽ hơn.

Luật bổ sung yêu cầu áp dụng nguyên tắc hóa học xanh đối với các dự án hóa chất, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe con người. Giấy phép sản xuất và giấy phép kinh doanh hóa chất được tách riêng, đi kèm quy định chi tiết về kiểm soát xuất nhập khẩu và tồn trữ.

Cơ chế quản lý hóa chất cấm và hóa chất nguy hiểm được thiết lập đồng bộ, trong khi vẫn tạo điều kiện cho các dự án công nghiệp hóa chất trọng điểm phát triển đúng định hướng. Đây là sự cân bằng cần thiết giữa yêu cầu an toàn và mục tiêu phát triển kinh tế.

Theo: TTXVN