Lễ vía Ngọc Hoàng ở TP HCM là dịp quan trọng của cộng đồng người Hoa, diễn ra vào mùng 9 Tết với nhiều nghi thức truyền thống. Từ đêm mùng 8, các gia đình đã tất bật chuẩn bị mâm lễ cầu bình an, tài lộc cho năm mới.
- Ba thói quen đơn giản giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch
- Nga cáo buộc Anh và Pháp định cấp vũ khí hạt nhân cho Ukraine
Chuẩn bị lễ vía Ngọc Hoàng từ đêm mùng 8 Tết
Tối mùng 8 Tết (24/2), bà Diệp Tú Huê, 72 tuổi, bày biện mâm lễ tại cửa hàng gia đình trên đường Nguyễn Trãi, phường Chợ Lớn. Theo truyền thống, nhiều gia đình người Hoa chọn cúng từ khoảng 23h đến 1h, thời điểm được quan niệm là “cửa trời mở”, lời khấn dễ được chứng giám.
Theo dân gian, “mùng 9 vía trời, mùng 10 vía đất”, trong đó mùng 9 là ngày sinh Ngọc Hoàng, còn mùng 10 cúng thổ địa. Với cộng đồng người Hoa tại TP HCM, đây là một trong những lễ cúng quan trọng nhất đầu năm. Nghi lễ thể hiện lòng biết ơn trời đất đã che chở năm cũ và cầu mong bình an, tài lộc cho năm mới.
Trước giờ cúng vài tiếng, bà Huê ra chợ Phùng Hưng mua các loại bánh đặc trưng như bánh tổ, bánh phát tài, bánh hồng quy và đặc biệt là bánh tháp đường. Bánh tháp đường được nấu từ đường chảy, đúc thành nhiều tầng, tượng trưng cho sự thăng tiến và vị ngọt may mắn trong năm mới.
Mâm lễ đậm sắc đỏ và nghi thức đặc trưng người Hoa Phúc Kiến
Trong lễ vía Ngọc Hoàng, mía là lễ vật không thể thiếu, tượng trưng cho chiếc thang lên trời. Bà Huê cùng con gái quấn giấy đỏ quanh hai cây mía thân vàng, lựa chọn kỹ lưỡng cây thẳng, đốt đều, còn nguyên tán lá và không sâu bệnh. Màu vàng tươi của mía được xem là biểu trưng cho may mắn và sung túc.
Mâm lễ được chuẩn bị theo nghi thức của cộng đồng người Hoa vùng Phúc Kiến, gồm trứng gà đỏ, bánh hồng quy hình con rùa, bánh trôi, hoa quả, nhang đèn và nhiều món chay. Trứng gà đỏ là trứng luộc nhuộm đỏ, thường xuất hiện trong dịp hỷ sự, tượng trưng cho ngày sinh của Ngọc hoàng nên không thể thiếu.
Ngoài ra còn có mì chỉ Phúc Kiến mang ý nghĩa trường thọ và 9 món chay tượng trưng cho 9 phương trời. Tổng thể mâm cúng phủ sắc đỏ chủ đạo, biểu trưng cho niềm vui, may mắn và tài lộc trong năm mới.
Giữ gìn phong tục truyền thống qua từng nghi lễ
Sau khi hoàn tất bày biện, gia chủ thành tâm khấn bái và cắm ba cây nhang trước mâm lễ. Vàng mã được gấp thành tiền vàng, chuẩn bị thùng vàng bạc, tháp và hai sợi dây hoàng trường tiền với ngụ ý cầu mong tiền bạc dồi dào. Hai sợi dây này được buộc lên thân mía dựng trước cửa nhà để gửi gắm ước nguyện năm mới.
Kết thúc nghi thức, sớ và vàng mã được đốt để “tấu” lên thiên đình. Nghi lễ diễn ra trang nghiêm, thể hiện sự thành kính của gia chủ với trời đất và thần linh. Đây cũng là dịp để các thế hệ trong gia đình cùng nhau gìn giữ truyền thống văn hóa.
Với nhiều gia đình người Hoa tại TP HCM, lễ vía Ngọc Hoàng không chỉ là tín ngưỡng mà còn là sợi dây gắn kết cộng đồng. Những phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ đã góp phần tạo nên bản sắc văn hóa đặc trưng giữa lòng đô thị sôi động.
Theo: VnExpress
