Với tư cách là người quyền lực nhất Iran, sự qua đời của ông Ali Khamenei sau đợt tấn công của Mỹ và Israel đang gây chấn động toàn cầu.
Hệ thống quyền lực đặc thù dưới thời ông Ali Khamenei
Lãnh tụ tối cao là vị trí đứng đầu trong hệ thống chính trị phức tạp của Iran, nắm giữ quyền kiểm soát đối với cả ba nhánh lập pháp, hành pháp và tư pháp. Ông Khamenei là người duy nhất có quyền tuyên bố chiến tranh, chỉ đạo quân đội và phê duyệt các chính sách quốc gia quan trọng. Quyền hạn này giúp ông duy trì sự ổn định của chế độ giáo sĩ qua nhiều thập kỷ đầy biến động.
Sự hiện diện của ông được cụ thể hóa thông qua Hội đồng Giám hộ và Hội đồng Chuyên gia, những cơ quan đảm bảo rằng mọi hoạt động chính trị đều đi đúng quỹ đạo. Ông có quyền bác bỏ các ứng viên tổng thống hoặc quốc hội nếu họ không đáp ứng được các tiêu chuẩn tư tưởng. Điều này khiến cho các cuộc bầu cử tại Iran luôn diễn ra trong một khuôn khổ được định sẵn bởi lãnh tụ tối cao.
So với tổng thống, lãnh tụ tối cao có quyền lực bao trùm và thực chất hơn rất nhiều trong các vấn đề chiến lược. Trong khi tổng thống lo các công việc điều hành hằng ngày, ông Khamenei mới là người nắm giữ “chìa khóa” về an ninh và các mối quan hệ quốc tế. Cấu trúc này đảm bảo rằng dù chính phủ có thay đổi, đường lối cơ bản của Iran vẫn được duy trì nhất quán dưới sự dẫn dắt của ông.
Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei và di sản chính trị để lại
Ông Ali Khamenei bắt đầu sự nghiệp từ một giáo sĩ bình thường tại Mashhad và dần trở thành nhân vật chủ chốt của cuộc cách mạng Hồi giáo. Ông đã vượt qua nhiều thử thách, bao gồm cả những âm mưu ám sát và các cuộc khủng hoảng chính trị trong nước. Việc ông giữ vững quyền lực trong 37 năm là minh chứng cho khả năng điều phối và củng cố hệ thống chính trị vô cùng mạnh mẽ.
Di sản của ông để lại là một nước Iran có vị thế đáng kể ở Trung Đông nhưng cũng đầy rẫy những thách thức và cấm vận. Ông đã xây dựng một mạng lưới các lực lượng thân hữu trong khu vực và phát triển năng lượng hạt nhân như một công cụ răn đe chiến lược. Tuy nhiên, sự ra đi của ông cũng mở ra một chương mới đầy bất trắc cho quốc gia vùng Vịnh này khi cuộc chiến kế vị bắt đầu.
Những ứng cử viên bí mật được ông Khamenei chọn trước đó sẽ phải đối mặt với một môi trường chính trị vô cùng khắc nghiệt. Việc giữ bí mật danh tính những người này có thể là một chiến thuật để tránh các cuộc tấn công hoặc đấu đá nội bộ sớm. Thế giới hiện đang theo dõi sát sao từng động thái từ Tehran để nhận diện gương mặt sẽ tiếp quản quyền lực tối thượng tại Iran trong những ngày tới.
Theo: Báo Thanh Niên
