Các nhà khoa học vừa công bố thước phim hiếm gặp về bầy cá nhà táng vây quanh hỗ trợ đồng loại sinh con và nâng đỡ cá nhỏ lên mặt nước để hít những hơi thở đầu.
- Cách ăn các loại trái cây giúp giảm mỡ máu và bảo vệ tim mạch hiệu quả
- Phòng khám Helia lừa đảo bị khởi tố vì dùng bác sĩ giả
- Phòng khám Helia lừa đảo: Khởi tố 4 người vẽ bệnh trục lợi hàng chục tỷ
Hành vi hỗ trợ sinh sản đặc biệt của loài cá nhà táng
Vào ngày 8.7.2023, một nhóm nghiên cứu thuộc Dự án Ceti đã ghi nhận một sự kiện thiên nhiên vô cùng đặc biệt ngoài khơi đảo Dominica thuộc vùng biển Caribbean. Trong quá trình theo dõi đàn cá nhà táng gồm 11 cá thể, các chuyên gia đã quay phim và thu âm được toàn bộ cảnh tượng “đỡ đẻ” của loài động vật khổng lồ này. Nhân vật chính là cá thể cái mang tên Rounder, 19 tuổi, khi đó đang chuẩn bị chào đón đứa con thứ hai của mình. Toàn bộ quá trình chuyển dạ diễn ra trong khoảng 34 phút, tính từ lúc phần đuôi của cá con nhô ra khỏi mặt nước cho đến khi hoàn toàn rời khỏi cơ thể mẹ. Trong suốt hơn 5 giờ rưỡi quan sát bằng cả thiết bị bay không người lái và máy ghi âm dưới nước, các nhà khoa học đã chứng kiến sự phối hợp nhịp nhàng của cả đàn.
Khi Rounder đau đẻ, các con cái khác trong gia đình và cả những cá thể không có quan hệ huyết thống đã vây quanh để nâng đỡ. Những con cá voi trưởng thành thường lặn xuống dưới vây lưng của cá mẹ, nằm ngửa và hướng đầu về phía khe sinh dục để sẵn sàng hỗ trợ. Đây là dữ liệu cực kỳ quý giá vừa được công bố vào ngày 26.3.2026 trên các chuyên san khoa học uy tín như Scientific Reports và Science. Nhà nghiên cứu Shane Gero cho biết đây là bằng chứng đầu tiên về việc hỗ trợ sinh nở ở các loài không thuộc bộ Linh trưởng. Sự hỗ trợ này không chỉ đến từ các thành viên cùng thế hệ mà còn có sự tham gia của các cá thể lớn tuổi như “bà ngoại” và cả những con cái lạ mặt khác. Hành vi này cho thấy một cấu trúc xã hội phức tạp và sự gắn kết chặt chẽ giữa các thành viên trong đàn cá nhà táng.
Ý nghĩa tiến hóa và sự sinh tồn của thế hệ cá voi mới
Sự hỗ trợ của bầy đàn không chỉ mang tính bản năng mà còn là một chiến thuật sinh tồn quan trọng được hình thành từ hàng chục triệu năm trước. Cá voi vốn là động vật có vú đã quay trở lại môi trường nước sau một thời gian dài thích nghi trên cạn, dẫn đến những đặc điểm sinh học rất khác biệt. Một trong số đó là việc cá con chào đời với phần đuôi ra trước để tránh bị chết đuối ngay trong túi ối. Tuy nhiên, ngay sau khi sinh, dù có khả năng bơi lội cơ bản, cá voi con vẫn có xu hướng bị chìm xuống. Lúc này, các thành viên trong bầy sẽ dùng đầu để đẩy và nâng cá con lên phía mặt nước. Hành động này giúp cá nhỏ có thể thực hiện những hơi thở oxy đầu tiên trong đời.
Bên cạnh việc hỗ trợ vật lý, các nhà khoa học còn phát hiện sự thay đổi rõ rệt trong âm thanh giao tiếp của đàn cá trong suốt sự kiện. Những thay đổi giọng nói này cho thấy sự phối hợp bảo vệ nghiêm ngặt khi có sự xuất hiện của các loài cá voi khác gần đó. Cá nhà táng có thời gian mang thai rất dài, lên tới 16 tháng, và khi sinh ra cá con đã đạt chiều dài khoảng 4 mét. Sau khi vượt qua giai đoạn sơ sinh nhạy cảm, cá con sẽ tiếp tục phụ thuộc vào sữa mẹ trong ít nhất hai năm. Một điểm tích cực là sau hơn một năm không gặp lại, đến ngày 25.7.2025, nhóm nghiên cứu đã tái ngộ cá con này khi nó đang bơi cùng các thành viên trẻ khác trong đàn. Việc sống sót qua năm đầu tiên là minh chứng cho sự thành công của chiến lược hỗ trợ bầy đàn, giúp duy trì nòi giống cho loài động vật quý hiếm này.
Theo: Báo Thanh Niên
