Eo biển Hormuz căng thẳng sau các vụ đụng độ giữa lực lượng Mỹ và Iran

Thỏa thuận ngừng bắn kéo dài bốn tuần giữa Mỹ và Iran đang bị đe dọa nghiêm trọng sau hàng loạt vụ tấn công tên lửa và UAV xảy ra vào ngày 4/5

Diễn biến vụ việc tại eo biển Hormuz và các báo cáo thiệt hại

Theo thông tin từ Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 4/5/2026, quân đội Mỹ đã thực hiện các biện pháp can thiệp để bảo vệ an toàn hàng hải. Trong ngày đầu tiên triển khai “Dự án Tự do”, lực lượng Mỹ đã bắn hạ các tên lửa hành trình của Iran nhắm vào một tàu khu trục và hai tàu thương mại Mỹ. Đồng thời, các máy bay trực thăng Mỹ đã đánh chìm sáu tàu nhỏ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran khi những tàu này cố gắng tấn công tàu thương mại.

Tuy nhiên, phía Iran lại đưa ra những thông tin trái ngược về thương vong trong ngày 4/5 này. Chỉ huy quân sự Iran khẳng định không có tàu chiến nào của họ bị trúng đạn, nhưng cáo buộc Mỹ đã tấn công vào hai tàu chở khách từ Oman đi Iran. Theo báo cáo từ đài IRIB, vụ tấn công của lực lượng Mỹ đã khiến năm dân thường thiệt mạng. Phía Iran cũng phủ nhận việc có tàu thương mại nào đi qua eo biển Hormuz trong khoảng thời gian diễn ra đụng độ như phía Mỹ tuyên bố.

Ngoài ra, một số tàu thương mại khác tại vịnh Ba Tư cũng ghi nhận các vụ nổ và hỏa hoạn trong ngày 4/5. Giới chức Hàn Quốc xác nhận một tàu do họ vận hành đã gặp sự cố nổ tại khu vực eo biển Hormuz. Cùng thời điểm, lãnh thổ UAE cũng bị tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào tàu dầu của tập đoàn ADNOC và cơ sở năng lượng tại Fujairah, khiến ba công dân Ấn Độ bị thương. UAE gọi đây là hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn bắt đầu từ ngày 8/4.

Quan điểm của các bên liên quan và rủi ro đối với lệnh ngừng bắn

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf vào ngày 5/5/2026 tuyên bố rằng Mỹ và các đồng minh đã đe dọa an ninh hàng hải. Ông cho rằng thỏa thuận ngừng bắn kéo dài bốn tuần đang bị phá vỡ bởi những hành động quân sự của Washington. Tính đến chiều ngày 5/5, các cơ quan chức năng của Mỹ vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức đối với các tuyên bố vi phạm từ phía lãnh đạo Quốc hội Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 4/5 khẳng định thiệt hại từ các phát súng của Iran tại eo biển Hormuz là không đáng kể. Tuy nhiên, ông Trump từ chối xác nhận tính hiệu lực còn lại của thỏa thuận ngừng bắn. Trong các phát biểu trên Fox News, ông Trump đã đưa ra những cảnh báo mạnh mẽ về việc sẽ đáp trả quyết liệt nếu lực lượng Iran tiếp tục có các hành động nhắm vào tàu và nhân sự của Mỹ trong khu vực.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vào ngày 4/5 nhận định rằng không có giải pháp quân sự nào cho cuộc khủng hoảng chính trị hiện nay. Ông nhắc đến vai trò hòa giải của Pakistan và cảnh báo Mỹ cùng UAE về việc sa vào “vũng lầy” do những sai lầm trong tính toán quân sự. Phía Iran cho rằng “Dự án Tự do” của Mỹ là một dự án bế tắc và các hành động đáp trả của Iran tại UAE là hệ quả từ sự phiêu lưu quân sự của Washington.

Theo: Báo Thanh Niên