Thái Lan có nguy cơ lỡ mục tiêu xuất khẩu 7 triệu tấn gạo vì xung đột Trung Đông

Thái Lan có nguy cơ lỡ mục tiêu xuất khẩu 7 triệu tấn gạo năm 2026 do xung đột Trung Đông làm gián đoạn vận chuyển sang Iraq và đẩy phí logistics tăng mạnh.

Xuất khẩu gạo Thái Lan sụt giảm mạnh tại thị trường Iraq

Theo Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan, trong 4 tháng đầu năm 2026, nước này chỉ xuất khẩu được khoảng 2,2 triệu tấn gạo. Con số này thấp hơn đáng kể so với tiến độ cần thiết để hoàn thành kế hoạch 7 triệu tấn của cả năm,. Nếu duy trì tốc độ hiện tại, tổng lượng gạo xuất khẩu dự kiến của Thái Lan chỉ đạt khoảng 6,6 triệu tấn.

Hoạt động xuất khẩu sang khu vực Trung Đông gần như bị đình trệ trong ba tháng qua do ảnh hưởng từ các cuộc xung đột địa chính trị. Trong đó, Iraq – thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Thái Lan với sản lượng gần 1 triệu tấn mỗi năm – là nơi chịu tác động nặng nề nhất. Việc các chuyến hàng sang thị trường này bị dừng lại hoàn toàn đã gây ra tổn thất lớn cho ngành gạo nước này.

Đại diện Hiệp hội Xuất khẩu Gạo Thái Lan, ông Chookiat Ophaswongse, cho biết một tàu chở gạo đang bốc dỡ thậm chí phải ngừng hoạt động để đưa hàng ngược lại kho. Chỉ trong vòng ba tháng, Thái Lan ước tính đã mất hơn 200.000 tấn gạo xuất khẩu sang khu vực Trung Đông. Tình trạng tàu chở hàng phải quay đầu là minh chứng cho sự bất ổn nghiêm trọng tại các tuyến đường vận tải biển.

Bên cạnh sự gián đoạn về thị trường, các doanh nghiệp còn đối mặt với áp lực chi phí vận tải và bảo hiểm tăng khoảng 20%. Giá dầu thế giới leo thang do căng thẳng địa chính trị là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tình trạng này. Sự kết hợp giữa việc sụt giảm sản lượng và chi phí logistics tăng cao đang tạo ra áp lực kép lên các nhà xuất khẩu Thái Lan.

Thị trường châu Á và Trung Quốc duy trì tín hiệu tích cực

Mặc dù gặp khó khăn tại Trung Đông, nhu cầu từ các thị trường châu Á khác đang phần nào hỗ trợ cho hoạt động xuất khẩu của Thái Lan. Đặc biệt, Malaysia và Philippines hiện đang ghi nhận mức nhập khẩu gạo Thái Lan tăng đáng kể. Đây là những tín hiệu khả quan giúp giảm bớt gánh nặng cho các doanh nghiệp khi các thị trường truyền thống khác gặp biến cố.

Tại Malaysia, chính phủ nước này đã quyết định nâng mức dự trữ gạo chiến lược từ 3 tháng lên 9 tháng. Động thái này nhằm đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, dẫn đến nhu cầu nhập khẩu gạo Thái Lan tăng mạnh trong thời gian qua. Việc các quốc gia láng giềng tăng cường tích trữ lương thực đã mở ra cơ hội tiêu thụ lớn cho gạo Thái Lan tại khu vực Đông Nam Á.

Đối với thị trường Trung Quốc, Thái Lan đã hoàn tất giao lô gạo đầu tiên theo hợp đồng Chính phủ (G2G) với khối lượng 40.000 tấn. Hai bên đang tiếp tục đàm phán cho lô hàng thứ hai, dự kiến đạt từ 50.000 đến 60.000 tấn. Trung Quốc vẫn duy trì nhu cầu ổn định đối với gạo Thái Lan, góp phần vào tiến trình thực hiện các biên bản ghi nhớ đã ký kết trước đó,

Tuy nhiên, tiến trình phê duyệt các hợp đồng G2G mới đang phụ thuộc vào các quyết định của Nội các và cơ quan quản lý lúa gạo mới. Thái Lan hiện đang trong giai đoạn chuyển giao chính phủ, điều này có thể ảnh hưởng đến tốc độ ký kết các đơn hàng lớn. Hiện nước này đặt mục tiêu cung cấp tổng cộng 500.000 tấn gạo cho Trung Quốc theo kế hoạch hợp tác hiện tại.

Theo: CafeF