Căng thẳng Mỹ – Iran leo thang trở lại, khi lệnh ngừng bắn mong manh đứng trước nguy cơ sụp đổ, làm dấy lên lo ngại về các kịch bản đáp trả mạnh mẽ từ Tehran.
Iran tăng cường phương án quân sự và gây sức ép năng lượng
Trong bối cảnh đàm phán giữa Mỹ và Iran tiếp tục rơi vào bế tắc, các bên đều bác bỏ đề xuất của nhau nhằm chấm dứt xung đột kéo dài từ cuối tháng 2. Lệnh ngừng bắn hiện tại được đánh giá là mong manh, khi Tổng thống Donald Trump cảnh báo Washington có thể tiến hành các đòn tấn công mạnh hơn nếu Tehran không sớm đạt thỏa thuận.
Theo ông Hamidreza Azizi, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu An ninh và Quốc tế Đức, Iran đã có sự chuẩn bị cho một cuộc xung đột kéo dài trong giai đoạn đầu năm. Tuy nhiên, nếu giao tranh tái bùng phát, Tehran có thể chuyển sang chiến lược ngắn nhưng cường độ cao, với các đòn không kích và tên lửa quy mô lớn nhằm vào đối phương.
Iran được cho là có thể phóng hàng chục, thậm chí hàng trăm tên lửa mỗi ngày nhằm vào các mục tiêu tại Israel và khu vực, đồng thời mở rộng phạm vi tấn công sang cơ sở hạ tầng năng lượng tại các quốc gia Vùng Vịnh. Những mục tiêu như mỏ dầu, nhà máy lọc dầu và cảng biển có thể trở thành trọng điểm, qua đó gây tác động trực tiếp đến nguồn cung năng lượng và nền kinh tế toàn cầu.
Các quân bài chiến lược tại tuyến hàng hải và lực lượng ủy nhiệm
Bên cạnh phương án quân sự trực tiếp, Iran còn có thể tận dụng vị trí địa chiến lược tại các tuyến hàng hải quan trọng để gây áp lực. Một trong những điểm nóng là Eo biển Bab el-Mandeb, tuyến đường kết nối Hồng Hải với vịnh Aden, nơi chiếm khoảng 10% lưu lượng thương mại toàn cầu. Khu vực này nằm gần vùng kiểm soát của lực lượng Houthi tại Yemen – nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn.
Trong trường hợp xung đột leo thang, Iran có thể phối hợp với lực lượng này nhằm hạn chế lưu thông hàng hải, buộc Mỹ phải phân tán nguồn lực đối phó trên nhiều mặt trận. Ngoài ra, Iran cũng từng tận dụng vị trí gần Eo biển Hormuz để tạo đòn bẩy chiến lược đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Theo nhận định của ông Ali Alfoneh, chuyên gia tại Viện các Quốc gia Ả Rập Vùng Vịnh.
Các mối đe dọa nhằm vào nguồn cung dầu mỏ vẫn là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tính toán của Mỹ. Tuy nhiên, việc sử dụng các lực lượng ủy nhiệm như Houthi cũng đi kèm rủi ro, khi nhóm này tỏ ra thận trọng trong các đợt giao tranh gần đây do lo ngại cạn kiệt nguồn lực quân sự. Điều này cho thấy các phương án của Iran, dù đa dạng, vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố thực địa và tính toán chiến lược phức tạp.
Theo: Báo Dân trí
