Chiều 21-5, tại họp báo ở TP.HCM, Công an Thành phố cảnh báo khẩn cấp về 4 kịch bản lừa đảo trực tuyến đang bùng phát tinh vi trên không gian mạng hiện nay.
- TPHCM: “Đột kích” lò giết mổ không phép lúc rạng sáng, tiêu hủy 01 tấn gà
- Cuba lên án Mỹ cáo buộc ông Raul Castro về vụ việc năm 1996
- Xăng E10 cho xe máy và những thay đổi cần thiết cho xe cũ
Nhận diện 4 kịch bản lừa đảo trực tuyến và thủ đoạn tinh vi
TP.HCM hiện đang là địa bàn trọng điểm mà các loại tội phạm công nghệ cao thường xuyên nhắm tới hoạt động. Tình hình an ninh trật tự trên không gian mạng đang diễn biến vô cùng phức tạp với nhiều phương thức mới. Cơ quan chức năng đã phân loại tội phạm này thành 4 hình thức chủ yếu gồm mạo danh và lừa tình cảm cùng đầu tư tài chính và tán phát mã độc. Các kịch bản này không đứng yên mà liên tục được thay đổi để phù hợp với từng thời điểm cụ thể. Tội phạm thường xây dựng kịch bản rất chi tiết và có sự phân cấp rõ ràng trong quá trình tiếp cận nạn nhân. Điều này cho thấy tính chất nguy hiểm và sự chuẩn bị kỹ lưỡng của các đối tượng lừa đảo.
Đáng chú ý là hoạt động lừa đảo hiện nay đã mang tính chất quy mô làng nghề và dây chuyền hóa rất chuyên nghiệp. Có sự câu kết chặt chẽ giữa các đối tượng trong nước và nhóm tội phạm tại các nước thứ ba như Campuchia hay Myanmar. Quy trình tội phạm được khép kín từ khâu xây dựng kịch bản đến khâu cung cấp công cụ và thực hiện hành vi chiếm đoạt. Thậm chí khâu rửa tiền và tẩu tán tài sản phạm tội cũng được tổ chức một cách bài bản nhất. Một số đối tượng sau khi học nghề tại nước ngoài đã về nước để tự lập nên các nhóm lừa đảo riêng. Chúng thường thuê nhà cao tầng và núp bóng dưới danh nghĩa các công ty công nghệ để che mắt lực lượng công an.
Sức mạnh của tội phạm mạng nằm ở việc triệt để lợi dụng tính chất không biên giới của internet hiện nay. Các đối tượng đã khai thác tối đa các tiện ích công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo và ứng dụng mã độc. Đặc biệt là công nghệ Deepfake đang được sử dụng để tạo ra các hình ảnh mạo danh vô cùng chân thực. Điều này khiến nạn nhân rất khó phân biệt thật giả ngay cả khi được nhìn thấy hình ảnh trực tiếp. Các dịch vụ viễn thông và thanh toán trực tuyến xuyên biên giới cũng bị lợi dụng để tẩu tán tiền bạc. Việc định danh người sử dụng trên các nền tảng này vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập lớn. Đây chính là kẽ hở pháp lý mà các đối tượng đang tập trung khai thác hàng ngày.
Công tác quản lý nhà nước đối với các lĩnh vực internet xuyên biên giới hiện nay vẫn đang đối mặt nhiều thách thức. Các doanh nghiệp cung ứng dịch vụ diễn ra phổ biến nhưng khâu kiểm soát thông tin vẫn chưa được chặt chẽ. Điều này tạo điều kiện cho các đối tượng ẩn danh để thực hiện hành vi phạm tội mà không sợ bị truy vết. Lực lượng công an đang nỗ lực phối hợp để bịt kín các lỗ hổng trong quản lý dịch vụ viễn thông. Tuy nhiên cuộc chiến này đòi hỏi sự chung tay của cả các đơn vị công nghệ và người dân. Việc nâng cao nhận thức về an toàn thông tin là rào cản hiệu quả nhất trước tội phạm mạng. Người dân cần hiểu rõ bản chất của các kịch bản lừa đảo để chủ động phòng tránh hiệu quả.
Chân dung nạn nhân và khuyến cáo bảo mật từ cơ quan chức năng
Nạn nhân của các vụ lừa đảo trực tuyến hiện nay có thể là bất kỳ ai trong xã hội. Tội phạm không phân biệt trình độ hay độ tuổi và giới tính của người sử dụng mạng internet. Ngay cả những người có học vấn cao và thành đạt cũng dễ dàng rơi vào bẫy của tội phạm. Các nạn nhân thường bị thao túng tâm lý dẫn đến mất cảnh giác và làm theo mọi yêu cầu. Sự chủ quan trước các thủ đoạn mới là nguyên nhân chính dẫn đến thiệt hại về tài sản. Khi bị tác động tâm lý thì người dân thường không còn giữ được sự tỉnh táo cần thiết. Điều này cho thấy tội phạm mạng đã nghiên cứu rất kỹ tâm lý con người.
Một bộ phận nạn nhân bị lừa đảo do bị đánh vào lòng tham và sự ham muốn vật chất. Các đối tượng thường đưa ra những hứa hẹn về lợi nhuận hoặc tài sản có giá trị cực lớn. Những lời mời chào hấp dẫn này khiến bị hại bị dẫn dắt và nhanh chóng rơi vào bẫy đã giăng sẵn. Thậm chí các chuyên gia công nghệ cũng có thể bị lu mờ trước những hứa hẹn về tài chính. Bên cạnh đó thì lối sống thiếu lành mạnh cũng là nguyên nhân khiến nhiều người gặp rủi ro. Việc truy cập vào các nội dung đồi trụy hoặc đánh bạc trực tuyến tiềm ẩn nguy cơ bị tống tiền. Tội phạm thường khống chế nạn nhân bằng các thông tin nhạy cảm về đời tư cá nhân.
Để tự bảo vệ mình thì Công an TP.HCM khuyến cáo người dân cần thường xuyên cập nhật kiến thức pháp luật. Các thông tin về thủ đoạn tội phạm thường được đăng tải trên các trang mạng xã hội của cơ quan nhà nước. Tuyệt đối không được truy cập vào các đường link lạ hoặc không rõ nguồn gốc gửi đến điện thoại. Chỉ thực hiện cài đặt các ứng dụng từ những kho ứng dụng chính thức của các hệ điều hành uy tín. Việc bảo vệ dữ liệu cá nhân phải được thực hiện một cách nghiêm ngặt trong mọi hoạt động. Mọi yêu cầu chuyển khoản từ người lạ đều cần được kiểm tra và xác minh một cách thận trọng nhất. Sự cảnh giác là vũ khí quan trọng nhất để bảo vệ tài sản của chính bạn.
Ngoài ra cơ quan công an cũng cảnh báo về các hành vi vi phạm pháp luật khác trên mạng. Hành vi nói xấu hoặc bôi nhọ người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nghiêm trọng. Việc đưa thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến cá nhân và tổ chức sẽ bị xử lý nghiêm. Tùy vào mức độ vi phạm mà người thực hiện có thể bị xử phạt hành chính hoặc khởi tố. Người dân cần sử dụng mạng xã hội một cách có trách nhiệm và tuân thủ các quy định pháp luật. Việc xây dựng một môi trường mạng an toàn là nhiệm vụ của mọi công dân hiện nay. Mọi hành vi sai trái đều sẽ để lại những hậu quả pháp lý không đáng có cho bản thân.
Theo: Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh
