Sáp nhập Greenland: Mỹ đẩy mạnh hiện diện tại vùng tự trị

Tổng thống Trump ngày 22/5/2026 đã đăng bức ảnh ghép khuôn mặt lên Greenland, động thái cho thấy Mỹ đang theo đuổi ý định sáp nhập vùng lãnh thổ này.

Kết quả chuyến thăm của đặc phái viên Landry

Ngày 22/5/2026, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng tải một bức ảnh ghép gây chú ý với dư luận quốc tế. Bức ảnh hiển thị khuôn mặt và bàn tay của ông bao phủ phía trên đảo Greenland kèm lời chào “Xin chào, Greenland!”. Truyền thông nhận định đây là thông điệp rõ ràng về việc Washington vẫn đang theo đuổi mục tiêu sáp nhập vùng lãnh thổ tự trị giàu tiềm năng này vào Hoa Kỳ. Sự việc diễn ra ngay sau khi các báo cáo về hoạt động ngoại giao của đặc phái viên Mỹ tại hòn đảo này được công bố.

Ông Jeff Landry được bổ nhiệm làm đặc phái viên của Mỹ về Greenland từ tháng 12/2025 để phụ trách các vấn đề hợp tác song phương. Trong chuyến thăm vào giữa tháng 5/2026, ông đã gặp gỡ nhiều nhà lãnh đạo chính trị và doanh nghiệp để thảo luận về hợp tác an ninh và kinh tế. Landry nhấn mạnh rằng Mỹ cần tái lập sự hiện diện mạnh mẽ tại hòn đảo để đảm bảo các lợi ích chiến lược chung tại khu vực Bắc Cực. Ông khẳng định đây là thời điểm thích hợp để Mỹ đặt lại dấu ấn tại vùng đất chiến lược quan trọng này.

Trong ngày 18/5/2026, ông Landry đã hội đàm với Thủ hiến Jens-Frederik Nielsen và lãnh đạo ngoại giao Mute Egede tại Greenland. Dù các cuộc thảo luận được mô tả là xây dựng, phía chính quyền Greenland lưu ý rằng quan điểm của Mỹ về việc sáp nhập vẫn không hề thay đổi. Hiện tại, Mỹ đang xem xét mở thêm 3 căn cứ quân sự mới tại phía nam hòn đảo dựa trên các hiệp ước quốc phòng đã ký kết từ năm 1951. Việc tăng cường hiện diện này nhằm mục tiêu bảo vệ lợi ích quốc gia của Mỹ trước sự cạnh tranh của các cường quốc khác.

Trữ lượng đất hiếm và các rào cản chính trị

Bản đồ cho thấy vị trí địa lý của Greenland. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí)

Greenland sở hữu trữ lượng khoáng sản đất hiếm rất lớn và có vị trí đắc địa khi các tuyến hàng hải mới đang dần lộ diện do băng tan. Những yếu tố này khiến hòn đảo trở thành tài sản quý giá cho sự phát triển kinh tế và kiểm soát an ninh tại khu vực cực Bắc. Tổng thống Trump tin rằng việc kiểm soát Greenland sẽ mang lại lợi thế vượt trội cho Mỹ trong cuộc cạnh tranh toàn cầu hiện nay. Sự hiện diện của Mỹ không chỉ giới hạn ở quân sự mà còn hướng tới việc hợp tác khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú.

Trước đây, Washington từng vận hành tới 17 cơ sở quân sự tại Greenland nhưng nay chỉ còn duy nhất căn cứ Pituffik ở phía bắc hòn đảo hoạt động. Việc tái thiết lập mạng lưới cơ sở hạ tầng quân sự và dân sự là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược Bắc Cực của chính quyền Mỹ. Mỹ cho rằng việc tăng cường khả năng phòng thủ tại đây sẽ giúp ổn định khu vực và bảo vệ các tuyến thương mại tương lai. Tuy nhiên, các kế hoạch này cần có sự đồng thuận từ phía chính quyền tự trị và chính phủ Đan Mạch theo các quy định hiện hành.

Vấn đề nan giải nhất đối với Greenland hiện nay là nền kinh tế vẫn đang phụ thuộc nặng nề vào hỗ trợ tài chính từ chính phủ Đan Mạch. Mặc dù đa số người dân ủng hộ ý tưởng độc lập, nhưng họ chưa có kế hoạch thực hiện trong tương lai gần do thiếu hụt nguồn lực tài chính. Điều này khiến cho các đề xuất sáp nhập hay thay đổi chủ quyền từ phía Mỹ vẫn gặp phải những rào cản pháp lý và chính trị rất lớn. Chính quyền Greenland khẳng định sẽ chỉ đưa ra các quyết định về tương lai dựa trên lợi ích và quyền tự quyết của chính người dân hòn đảo.

Theo: Báo Dân trí