Tổng thống Donald Trump thông báo các tàu mắc kẹt tại eo biển Hormuz có thể trở về nhà sau khi Mỹ quyết định dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân kéo dài.
- Thanh Hóa: Bắt giữ đối tượng có 2 lệnh truy nã trốn sang Campuchia
- Mỹ chi hơn 95 tỷ USD cho chiến dịch quân sự tại Iran
- Thỏa thuận Mỹ – Iran: Tổng thống Trump xác lập lằn ranh đỏ đối với phía Tehran
Mở cửa eo biển Hormuz và vấn đề phí lưu thông hàng hải
Vào ngày 29/5 Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức đưa ra thông báo quan trọng trên mạng xã hội Truth Social về việc điều chỉnh các biện pháp hàng hải đối với Iran. Theo đó lệnh phong tỏa hải quân được áp dụng từ ngày 13/4 nhằm vào các cảng biển của quốc gia này sẽ chính thức được dỡ bỏ. Quyết định này mở ra lối thoát cho nhiều tàu vận tải đang bị kẹt lại tại eo biển Hormuz giúp các thủy thủ có thể kết thúc hành trình và trở về đoàn tụ với người thân sau thời gian dài bị đình trệ.
Mỹ đưa ra điều kiện tiên quyết là eo biển Hormuz phải được vận hành trở lại một cách bình thường không có bất kỳ sự hạn chế nào đối với tàu bè qua lại. Trước đây Iran đã có ý định thắt chặt kiểm soát khu vực này kể từ khi xung đột nổ ra vào cuối tháng 2 đồng thời dự định thu phí vận tải để bù đắp các tổn thất kinh tế. Tuy nhiên Washington yêu cầu tuyến đường này phải hoàn toàn miễn phí cho tất cả các bên đảm bảo luồng lưu thông hàng hóa diễn ra thông suốt theo cả hai chiều đi và về.
Một yêu cầu bắt buộc khác từ phía Mỹ là việc vô hiệu hóa toàn bộ hệ thống thủy lôi đang đe dọa an toàn hàng hải tại khu vực eo biển quan trọng này. Tổng thống Mỹ cho biết lực lượng quân sự nước này đã chủ động kích nổ nhiều bãi mìn bằng các phương tiện quét mìn dưới nước chuyên dụng. Phía Iran sẽ phải chịu trách nhiệm hoàn tất việc loại bỏ các quả mìn còn lại một cách nhanh chóng nhất để đảm bảo không còn bất kỳ nguy cơ nổ tàu nào xảy ra đối với các tàu hàng quốc tế qua lại.
Vô hiệu hóa uranium làm giàu dưới sự giám sát của quốc tế
Trọng tâm của bản yêu cầu từ Washington lần này là việc kiểm soát hoàn toàn chương trình hạt nhân của Tehran với điều kiện Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế xác nhận Iran đang có hơn 400kg uranium được làm giàu đến ngưỡng 60% một mức độ được đánh giá là rất gần với khả năng chế tạo bom. Mỹ yêu cầu Iran phải bàn giao và tiêu hủy toàn bộ số uranium này dưới sự giám sát chặt chẽ của các thanh sát viên quốc tế để xóa bỏ các nghi ngờ về vũ khí.
Theo kế hoạch được ông Trump vạch ra các vật liệu phóng xạ này đang được lưu giữ sâu dưới lòng đất tại các khu vực từng bị tấn công bởi máy bay ném bom B-2 từ 11 tháng trước. Mỹ tuyên bố sẽ trực tiếp phối hợp với Iran để khai quật số “bụi hạt nhân” này và thực hiện quy trình tiêu hủy tại chỗ hoặc vận chuyển đến địa điểm khác. Ông Trump nhấn mạnh chỉ có Mỹ cùng với Trung Quốc là hai quốc gia có đủ năng lực kỹ thuật để xử lý đống vật liệu phóng xạ này một cách an toàn và triệt để nhất.
Cuộc họp tại phòng Tình huống diễn ra ngay sau thông báo này sẽ là nơi đưa ra quyết định cuối cùng về việc thực thi các thỏa thuận đã đạt được giữa hai bên. Tổng thống Mỹ cũng làm rõ rằng hiện tại vẫn chưa có bất kỳ giao dịch tiền tệ nào được thực hiện giữa Washington và Tehran cho đến khi có những đánh giá mới. Dù Iran vẫn liên tục bác bỏ các cáo buộc phát triển vũ khí nhưng thực tế cho thấy họ đang đứng trước sức ép rất lớn từ phía Mỹ để buộc phải thay đổi lộ trình hạt nhân hiện tại.
Theo: Báo Dân trí
