Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định hòa bình chỉ được thảo luận khi Iran cam kết bảo đảm an toàn hàng hải và chấp nhận giới hạn chương trình hạt nhân.
- Iran cân nhắc đóng eo biển Hormuz khiến giá dầu thế giới bật tăng
- Chính quyền Trump tạm dừng lập quỹ bồi thường 1,8 tỉ USD
- Giá vàng thế giới lao dốc mạnh khi nhà đầu tư tháo chạy
Iran cần cam kết bảo đảm an toàn tại eo biển Hormuz
Phát biểu tại phiên điều trần ở Thượng viện vào ngày 02/6, Ngoại trưởng Marco Rubio đã công bố lộ trình hai giai đoạn để đàm phán với Iran. Giai đoạn đầu tiên tập trung vào việc phục hồi hoạt động bình thường tại eo biển Hormuz, một điểm nóng an ninh toàn cầu. Mỹ yêu cầu Iran phải tuyên bố rõ ràng về việc eo biển đã được mở, đồng thời ngừng ngay việc thu phí và các hành động thù địch nhắm vào tàu thuyền quốc tế.
Một điều kiện quan trọng khác được ông Rubio đưa ra là Iran phải cùng phối hợp rà phá thủy lôi đã đặt trong khu vực. Mỹ khẳng định sẽ không có bất kỳ sự nới lỏng trừng phạt nào được thực hiện chỉ để đổi lấy hành động mở lại eo biển của phía Tehran. Theo Ngoại trưởng Mỹ, vấn đề trừng phạt kinh tế chỉ được xem xét khi các điều kiện liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran được giải quyết một cách thỏa đáng.
Lập trường này của Mỹ nhằm bảo đảm an ninh hàng hải mà không phải đánh đổi bằng các nhượng bộ về kinh tế sớm. Ông Rubio khẳng định các lệnh trừng phạt vẫn là công cụ quan trọng để buộc Iran phải tuân thủ các chuẩn mực quốc tế. Việc Iran cam kết không tấn công tàu thuyền là bước đi đầu tiên để phía Mỹ tin tưởng vào một tiến trình hòa bình thực chất và lâu dài cho khu vực Trung Đông.
Mục tiêu giải quyết triệt để chương trình làm giàu uranium
Sau khi giai đoạn một được giải quyết, hai bên sẽ tiến tới giai đoạn hai với trọng tâm là chương trình hạt nhân của Tehran. Washington yêu cầu Iran phải đàm phán chi tiết về kho uranium làm giàu ở mức cao và chấp nhận các hạn chế dài hạn từ phía Mỹ. Theo các báo cáo từ Fox News, mục tiêu của giai đoạn này là loại bỏ hoàn toàn các nguy cơ từ chương trình hạt nhân mà Iran đang theo đuổi trong nhiều năm qua.
Dù Iran đã thể hiện sự sẵn sàng thảo luận về một số khía cạnh nhạy cảm, ông Rubio lưu ý rằng đàm phán vẫn còn rất nhiều thách thức. Sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ chính quyền Iran khiến các cuộc đối thoại thường xuyên bị đình trệ và không hiệu quả. Ngoại trưởng Mỹ mô tả các nhà đàm phán Iran thường xuyên phải đối mặt với áp lực từ hệ thống chính trị trong nước, làm hạn chế khả năng đưa ra những nhượng bộ cần thiết cho hòa bình.
Cuối cùng, ông Rubio nhấn mạnh sự thành công của chiến dịch Epic Fury do liên quân Mỹ – Israel thực hiện đã làm suy yếu năng lực quân sự của Iran. Chiến dịch này không chỉ phá hủy các cơ sở quốc phòng quan trọng mà còn làm tê liệt lực lượng hải quân của nước này. Với việc sức mạnh quân sự bị tổn hại đáng kể, Mỹ tin rằng đây là thời điểm phù hợp để áp dụng các biện pháp ngoại giao cứng rắn nhằm buộc Iran phải tuân thủ lộ trình hòa bình hai giai đoạn.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
