Ngày 12/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hủy bỏ kế hoạch tấn công quân sự Iran vào phút chót sau khi khẳng định hai bên đã đạt được bản ghi nhớ quan trọng.
- Thái Nguyên dồn lực nâng cấp hạ tầng nông thôn giai đoạn 2026-2030
- Bất động sản TPHCM: Giải pháp mã định danh để chặn đứng cơn sốt đất ảo
- Phá đường dây mua bán ma túy ven biển Nghệ An
Quyết định dừng tấn công quân sự và tiến trình đàm phán hạt nhân
Trong một tuyên bố bất ngờ trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump cho biết ông đã hủy bỏ các cuộc không kích và ném bom dự kiến nhằm vào Iran trong tối ngày 12/6. Nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định giới lãnh đạo cao nhất của Iran, bao gồm cả Lãnh đạo tối cao Mojtaba Khamenei, đã chấp thuận một dự thảo thỏa thuận sơ bộ. Theo ông Trump, các bên đã đạt được một “bản ghi nhớ rất mạnh mẽ” để chấm dứt tình trạng thù địch hiện tại, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ đã chính thức “chấm dứt chiến tranh” với quốc gia vùng Vịnh này ngay trong ngày hôm nay.
Nội dung trọng tâm của thỏa thuận xoay quanh việc cam kết từ phía Iran về vấn đề vũ khí hạt nhân. Tổng thống Trump khẳng định Tehran đã đồng ý không bao giờ sở hữu loại vũ khí này, điều mà ông coi là mục đích cốt lõi chiếm tới 95% giá trị của toàn bộ thỏa thuận. Mặc dù lệnh ngừng bắn đang được kỳ vọng sẽ kéo dài, ông Trump vẫn nhấn mạnh các biện pháp phong tỏa đối với Iran sẽ tiếp tục được duy trì cho đến khi tất cả các chi tiết cuối cùng của văn bản được hoàn thiện và ký kết chính thức.
Theo các nguồn tin quốc tế, tiến trình đàm phán đã có bước đột phá sau các cuộc trao đổi trung gian tại Qatar vào ngày 11/6, giúp thu hẹp đáng kể những khác biệt giữa hai bên. Bản ghi nhớ hiện tại thiết lập một lộ trình đàm phán kéo dài 60 ngày để tập trung giải quyết các vấn đề chuyên sâu về chương trình hạt nhân của Iran và việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt từ Washington. Mục tiêu trước mắt của các bên là mở lại eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch của ngành dầu mỏ thế giới – và chấm dứt các biện pháp phong tỏa quân sự đang áp đặt tại khu vực này.
Phản ứng thận trọng từ phía Tehran về bản ghi nhớ dự thảo
Danh sách các quốc gia tham gia vào tiến trình ký kết và nhất trí về mặt nguyên tắc bao gồm một liên minh rộng rãi gồm Mỹ, Israel, Saudi Arabia, UAE, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Bahrain, Kuwait, Jordan và Ai Cập. Sự đồng thuận của các bên liên quan được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo tính bền vững cho thỏa thuận trong tương lai. Mặc dù vậy, Washington vẫn giữ quan điểm thận trọng khi khẳng định Tehran sẽ phải thực hiện các cam kết thực tế trước khi nhận được bất kỳ sự dỡ bỏ trừng phạt kinh tế nào.
Trái ngược với những tuyên bố lạc quan từ Nhà Trắng, phía Iran đưa ra những phản hồi có phần thận trọng và bác bỏ việc đã đạt được thỏa thuận cuối cùng. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmail Baghaei, cho biết dù phần lớn nội dung văn bản đã được hoàn thiện, phía Mỹ thường xuyên thay đổi lập trường trong quá trình đàm phán khiến Tehran chưa đưa ra quyết định ký kết chính thức. Ông Baghaei cũng khẳng định Iran sẽ không thỏa hiệp đối với những vấn đề được xác định là “lằn ranh đỏ” của quốc gia.
Đồng thời, các cơ quan truyền thông có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng phủ nhận việc Chính phủ đã phê duyệt bất kỳ văn bản sơ bộ nào với phía Mỹ. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định khả năng Iran xem xét ký kết trong thời gian tới vẫn còn để ngỏ khi các kênh ngoại giao trung gian vẫn đang hoạt động tích cực. Sự khác biệt trong cách công bố thông tin giữa hai bên cho thấy tiến trình đi đến hòa bình thực sự tại khu vực Trung Đông vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua trong giai đoạn đàm phán tiếp theo.
Thiên An (tổng hợp)
