Thông tin về thỏa thuận giữa Mỹ và Iran thu hút sự chú ý đặc biệt vào ngày 12/6 khi các bên liên tục đưa ra các thông điệp quan trọng về tiến trình hòa bình.
- Ông Trump bất ngờ hủy lệnh không kích Iran, tuyên bố đạt thỏa thuận sơ bộ
- Đảo Kharg trở thành tâm điểm trong căng thẳng giữa Iran và Mỹ
- Mỹ gia tăng sức ép kinh tế lên ngành dầu khí Cuba
Chi tiết dự thảo thỏa thuận giữa Mỹ và Iran
Dưới đây là những điểm chính trong dự thảo thỏa thuận đang được hai bên thảo luận:
- Mỹ thực hiện dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực xuất khẩu dầu mỏ của Iran.
- Giải phóng hàng tỷ USD tài sản của Iran đang bị phong tỏa tại các tổ chức tài chính quốc tế.
- Iran cam kết chấm dứt mọi hành động thù địch trên các mặt trận, bao gồm cả khu vực Lebanon.
- Tehran thực hiện mở cửa trở lại eo biển Hormuz để đảm bảo an ninh hàng hải quốc tế.
- Các vấn đề về chương trình hạt nhân sẽ được tách riêng để thảo luận trong các giai đoạn tiếp theo.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi vào ngày 12/6 khẳng định rằng hai quốc gia đang ở rất gần một thỏa thuận chung dựa trên Bản ghi nhớ Islamabad. Ông cũng yêu cầu các đơn vị truyền thông cần thận trọng, tránh đưa ra các dự đoán thiếu căn cứ về nội dung chi tiết của văn bản. Mọi thông tin chính thức sẽ được các cơ quan chức năng công bố công khai sau khi quá trình hoàn tất các thủ tục cần thiết, đảm bảo tính minh bạch đối với dư luận quốc tế.
Phản ứng về vấn đề này, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng tải lại tuyên bố của Ngoại trưởng Iran trên trang Truth Social cùng ngày 12/6. Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ sự không hài lòng trước việc một số nội dung chưa chính xác trong dự thảo bị rò rỉ ra bên ngoài. Ông Trump nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các nội dung đã thống nhất bằng văn bản giữa hai chính phủ để đảm bảo tính thực thi của thỏa thuận trong tương lai.
Bối cảnh thực thi và các cam kết từ hai phía
Tiến trình ngoại giao này diễn ra trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ ngày 28/02, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ổn định khu vực. Sau khi đạt được lệnh ngừng bắn vào tháng 4, các bên đã tích cực triển khai các hoạt động đối thoại để tìm kiếm giải pháp lâu dài. Trước đó, vào ngày 17/02, đại diện ngoại giao Iran cũng đã có các cuộc làm việc quan trọng tại Geneva nhằm chuẩn bị cho lộ trình đàm phán hiện nay.
Mặc dù vậy, vẫn còn tồn tại những khác biệt về quan điểm đối với chương trình hạt nhân giữa các bên liên quan:
- Phía Mỹ yêu cầu Iran phải tiêu hủy toàn bộ vật liệu hạt nhân và chấm dứt chương trình này như một điều kiện để giải ngân tài sản.
- Iran khẳng định quyền làm giàu uranium và sở hữu vật liệu hạt nhân vẫn được duy trì theo các quy định quốc tế.
- Israel yêu cầu bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải buộc Iran từ bỏ hoàn toàn các năng lực hạt nhân đã làm giàu.
- Hai bên dự kiến sẽ có thêm 60 ngày đàm phán sau khi ký thỏa thuận sơ bộ để chốt các điều khoản cuối cùng.
Theo hãng thông tấn IRNA, Tehran sẽ kiên quyết bảo vệ các lợi ích của mình trong giai đoạn đàm phán bổ sung này. Việc thực hiện đầy đủ các cam kết trong thỏa thuận sẽ là căn cứ để Mỹ xem xét gỡ bỏ hoàn toàn các rào cản kinh tế. Các bên sẽ tiếp tục cập nhật thông tin về tiến trình này khi có các kết luận chính thức từ bàn đàm phán. Sự thành công của thỏa thuận sẽ đóng góp quan trọng vào việc duy trì hòa bình và an ninh tại khu vực Trung Đông.
Đỗ Vân (tổng hợp)
