Thụy Sĩ, Phái đoàn Mỹ do ông Jared Kushner dẫn đầu bắt đầu thảo luận với phía Iran về quỹ tái thiết 300 tỷ USD. Hai bên nỗ lực ký kết hiệp ước hòa bình khu vực sau khi kế hoạch ban đầu bị trì hoãn.
- Mỹ tuyên bố phá hủy hệ thống radar của Iran và ra tối hậu thư
- Iran ca ngợi bản ghi nhớ mười bốn điểm cam kết quỹ 300 tỷ USD
- Thỏa thuận Iran – Mỹ: Đàm phán Thụy Sĩ hoãn do căng thẳng Li Băng
Sự xuất hiện của ông Jared Kushner và Đặc phái viên Steve Witkoff tại Buergenstock
Ngày 20/6, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã đến Thụy Sĩ để gia nhập phái đoàn ngoại giao do ông Jared Kushner dẫn dắt. Mục tiêu chính của chuyến đi là nối lại các cuộc đàm phán kỹ thuật với phái đoàn Iran do Ngoại trưởng Abbas Araghchi đứng đầu. Diễn biến này đánh dấu sự trở lại của các nỗ lực ngoại giao trực tiếp sau một thời gian ngắn bị gián đoạn vì lý do an ninh. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hezbollah được xem là chất xúc tác quan trọng giúp các bên ngồi lại bàn đàm phán. Washington kỳ vọng sự hiện diện của các nhân vật chủ chốt sẽ giúp đẩy nhanh quá trình ký kết thỏa thuận hòa bình chính thức.
Tuy nhiên, phái đoàn Mỹ đã có sự điều chỉnh khi Phó Tổng thống JD Vance thông báo hủy kế hoạch tham dự vào phút chót. Thay vào đó, nhóm của Đặc phái viên Witkoff và ông Kushner sẽ chịu trách nhiệm chính trong các phiên thảo luận với Tehran. Thụy Sĩ tiếp tục đóng vai trò cầu nối quan trọng, đảm bảo môi trường đàm phán an toàn và bảo mật cho các bên liên quan. Các nội dung đàm phán dự kiến sẽ bao phủ toàn bộ các vấn đề nóng tại Trung Đông, bao gồm cả tình hình Li Băng. Mỹ và Iran đều hướng tới mục tiêu chấm dứt hoàn toàn và vĩnh viễn mọi hoạt động quân sự thù địch.
Triển vọng kinh tế từ việc nới lỏng trừng phạt và quỹ tái thiết khổng lồ
Trung tâm của cuộc đàm phán là các quyền lợi kinh tế mà Iran sẽ nhận được nếu chấp nhận các điều kiện về hạt nhân. Mỹ đã đồng ý xem xét lộ trình 60 ngày để nới lỏng các lệnh trừng phạt tài chính và cho phép Iran xuất khẩu dầu mỏ. Việc giải phóng hàng chục tỷ USD tài sản bị phong tỏa sẽ giúp Tehran giải quyết các khó khăn kinh tế cấp bách trước mắt. Một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD (khoảng 7.620.000 tỷ đồng) cũng đã được đề xuất như một phần của gói hỗ trợ tài chính toàn diện. Các ưu đãi này nhằm khuyến khích Iran cam kết lâu dài vào một cấu trúc hòa bình khu vực mới.
Trong cuộc trao đổi với người đồng cấp Pakistan, Ngoại trưởng Abbas Araghchi cảnh báo Mỹ phải chịu trách nhiệm nếu vi phạm bất kỳ điều khoản nào. Phía Iran yêu cầu Washington đảm bảo các cam kết về việc chấm dứt giao tranh trên toàn lãnh thổ Trung Đông. Các bên hiện đang rà soát lại các chi tiết kỹ thuật cuối cùng trước khi tiến tới lễ ký kết chính thức bản hiệp ước. Kết quả của hội nghị tại Thụy Sĩ sẽ có tác động sâu rộng đến giá dầu mỏ và an ninh năng lượng toàn cầu. Đây được xem là cơ hội cuối cùng để thiết lập một trật tự mới tại eo biển Hormuz mà không cần đến các biện pháp quân sự.
Đỗ Vân (tổng hợp)
