Các chuyên gia quốc tế nhận định rằng kinh tế Anh sau Brexit đang nhỏ hơn tiềm năng do những rào cản về thương mại đầu tư và nhân lực sau 10 năm chính thức rời EU.
- Tài xế đạp phanh cứu người thoát nạn trước khi gục ngã vì bệnh nặng
- Chuối tươi lâu suốt 26 ngày nhờ bí quyết bảo quản trong lọ thủy tinh
- Hàng trăm người nỗ lực dập tắt vụ cháy núi Thiên Nhẫn tại Nghệ An
Thách thức tăng trưởng của kinh tế Anh sau Brexit
Mười năm sau cuộc bỏ phiếu rời Liên minh châu Âu vào ngày 23/6/2016 hiện thực kinh tế không diễn ra như kỳ vọng. Những lời hứa về sự bùng nổ khi thoát khỏi các quy định từ Brussels đã nhường chỗ cho sự trì trệ. Hiện nay nước Anh đang phải đối mặt với tình trạng thuế cao và dịch vụ công quá tải nghiêm trọng. Các chuyên gia đánh giá việc rời bỏ thị trường chung đã khiến quốc gia này mất đi một phần sự thịnh vượng vốn có. Quy mô nền kinh tế hiện tại bị thu hẹp đáng kể so với tiềm năng phát triển thực tế của quốc gia. Thực tế này đang tạo ra những lo ngại sâu sắc đối với sự phát triển kinh tế bền vững trong tương lai.
Các số liệu từ Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ cho thấy tổng sản phẩm quốc nội của Anh thấp hơn khoảng 6% đến 8%. Đầu tư toàn xã hội cũng ghi nhận mức sụt giảm từ 12% đến 13% trong giai đoạn mười năm vừa qua. Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách ước tính năng suất dài hạn của nền kinh tế đã giảm khoảng 4% do tác động của việc rời khối. Đây là kết quả của sự đánh đổi giữa quyền tự chủ chính sách và mức độ hội nhập kinh tế sâu rộng. Việc kiểm soát biên giới và luật pháp đã đi kèm với cái giá kinh tế không hề nhỏ đối với nước Anh. Sự suy giảm này phản ánh mức độ tác động tiêu cực từ việc thay đổi các chính sách kinh tế vĩ mô.
Lĩnh vực thương mại hàng hóa chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với mức xuất khẩu thấp hơn 15% so với xu hướng phát triển trước đây. Mặc dù các ngành dịch vụ kỹ thuật số có khả năng chống chịu tốt hơn nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn pháp lý. Các mảng tài chính và pháp lý phải đối mặt với nhiều rào cản mới khi tiếp cận thị trường châu Âu. Chi phí kinh doanh gia tăng làm suy yếu năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp nội địa trên trường quốc tế. Sự đứt gãy trong chuỗi cung ứng châu Âu khiến dòng chảy công nghệ bị hạn chế đáng kể theo thời gian. Tác động tích lũy này đang dần làm xói mòn sức mạnh kinh tế của quốc gia trong dài hạn.
Bài toán nhân lực và hiệu quả từ các thỏa thuận thương mại mới
Vấn đề thiếu hụt lao động đang trở thành rào cản lớn cho sự phục hồi kinh tế tại nhiều địa phương ở Anh. Nguồn cung nhân lực giá rẻ từ Đông Âu đã cạn kiệt sau khi quyền tự do di chuyển lao động chấm dứt. Các ngành như khách sạn và nông nghiệp đang phải vật lộn để duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định. Nhiều doanh nghiệp buộc phải tăng giá thành sản phẩm hoặc thay đổi hoàn toàn mô hình vận hành cũ để tồn tại. Thậm chí các chủ nhà hàng từng ủng hộ rời khối hiện cũng đang rơi vào tình cảnh thiếu hụt đầu bếp trầm trọng. Tình hình này gây ra sự gián đoạn trong quy trình cung ứng hàng hóa và dịch vụ cho người dân.
Về mặt đối ngoại chính phủ Anh đã nỗ lực ký kết nhiều hiệp định thương mại mới với Australia và Ấn Độ. Tuy nhiên các chuyên gia nhận định lợi ích từ những thỏa thuận này vẫn còn quá nhỏ so với tổn thất khi rời EU. Hiện nay Liên minh châu Âu vẫn chiếm tỷ trọng chi phối trong cơ cấu xuất nhập khẩu của nước Anh. Cụ thể khối này chiếm 41% kim ngạch xuất khẩu và khoảng 50% giá trị hàng hóa nhập khẩu của toàn quốc. Các rào cản về thủ tục hải quan và quy tắc xuất xứ vẫn đang gây khó khăn cho các doanh nghiệp. Sự lệ thuộc vào thị trường châu Âu vẫn là một thực tế khách quan mà các chính sách mới chưa thể thay thế.
Ngành sản xuất ôtô chịu tác động mạnh do sự gia tăng của các thủ tục giấy tờ và chi phí vận chuyển linh kiện. Việc thiếu cơ chế công nhận lẫn nhau tự động làm giảm sức hấp dẫn của môi trường đầu tư tại quốc gia này. Thỏa thuận vào tháng 5/2025 dù đã cải thiện phần nào tình hình nhưng chưa thể bù đắp được giá trị kinh tế đã mất. Một số doanh nghiệp đã bước đầu thích nghi được với bối cảnh mới nhưng phải gánh thêm nhiều áp lực tài chính. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng nền kinh tế có thể đã hoạt động tốt hơn nhiều nếu không rời khỏi liên minh. Những cú sốc từ dịch bệnh và xung đột quốc tế cũng góp phần làm chậm tiến trình phục hồi kinh tế.
Nguyên Hương (Tổng hợp)
