Từ 01/7, nhiều chính sách y tế mới như tăng thời gian nghỉ thai sản lên 7 tháng, hỗ trợ tiền cho phụ nữ sinh con và miễn phí sàng lọc thai nhi chính thức có hiệu lực.
- Công an Hải Phòng điều tra vụ cô gái tử vong trong cửa hàng gạch
- Lê Diễm My trở thành nữ sinh thủ khoa chuyên Toán tại Thái Nguyên với hai điểm 10
- Vụ tranh chấp di sản Vũ Linh: Tòa phúc thẩm xem xét việc phân chia tài sản
Chính sách y tế về nghỉ thai sản và quyền tự quyết số con
Luật Dân số chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7 mang đến nhiều thay đổi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dân số và thích ứng với tình trạng già hóa. Một trong những điểm nổi bật nhất là việc quy định về duy trì mức sinh thay thế và giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh. Các quy định mới này được kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường thuận lợi để phát triển quy mô gia đình bền vững và hiện đại.
Theo quy định mới, các cặp vợ chồng giờ đây có quyền tự quyết định hoàn toàn về thời gian sinh con, số lượng con và khoảng cách giữa các lần sinh. Thay vì khuyến khích mỗi cặp đôi chỉ có từ 1 đến 2 con như quy định cũ, luật mới cho phép gia đình dựa trên điều kiện sức khỏe, thu nhập và hoàn cảnh cụ thể để đưa ra lựa chọn phù hợp. Đây là sự thay đổi lớn nhằm đảm bảo quyền nhân thân và phù hợp với thực tế đời sống.
Về chế độ nghỉ thai sản, phụ nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ 7 tháng, tăng thêm một tháng so với quy định hiện hành. Việc kéo dài thời gian nghỉ ngơi giúp người mẹ có thêm điều kiện để chăm sóc trẻ sơ sinh tốt hơn trong giai đoạn đầu đời quan trọng. Đây là nỗ lực của nhà nước trong việc hỗ trợ các gia đình nuôi dạy con cái và đảm bảo sức khỏe sinh sản cho phụ nữ.
Bên cạnh đó, vai trò của người chồng trong việc chăm sóc gia đình cũng được chú trọng hơn thông qua quy định về thời gian nghỉ phép. Cụ thể, người chồng được nghỉ 10 ngày để cùng vợ chăm sóc con nhỏ và quán xuyến các công việc gia đình khi đón thành viên mới. Sự đồng hành của người cha được coi là yếu tố quan trọng giúp giảm bớt áp lực cho người phụ nữ và thắt chặt tình cảm gia đình.
Hỗ trợ tài chính và miễn phí khám sàng lọc
Chính phủ đã ban hành Nghị định 168 nhằm hỗ trợ tài chính trực tiếp cho phụ nữ khi sinh con tại một số khu vực và đối tượng đặc thù. Theo đó, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người sẽ được hỗ trợ 2 triệu đồng khi sinh con, áp dụng từ ngày 01/7/2026. Đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi tại các địa phương có mức sinh thấp, chính sách hỗ trợ này sẽ chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2027.
Nhà nước cũng triển khai hỗ trợ kinh phí cho việc khám sàng lọc trước sinh đối với 4 loại bệnh cơ bản bao gồm hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh tan máu bẩm sinh Thalassemia. Mức hỗ trợ tài chính tối đa cho mỗi trường hợp sàng lọc trước sinh được quy định là 900.000 đồng. Việc sàng lọc sớm giúp phát hiện các bất thường di truyền, từ đó có biện pháp can thiệp y tế kịp thời và hiệu quả.
Đối với trẻ sơ sinh, chương trình hỗ trợ sàng lọc bao gồm 5 bệnh lý phổ biến như suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính và bất thường tim bẩm sinh nặng. Mức chi trả hỗ trợ tối đa cho sàng lọc sơ sinh là 600.000 đồng cho mỗi trẻ. Các chính sách này nhằm mục tiêu đảm bảo mọi trẻ em sinh ra đều được khởi đầu với nền tảng sức khỏe tốt nhất có thể.
Từ nay đến hết năm 2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo hoặc ở vùng đặc biệt khó khăn sẽ được sử dụng miễn phí các gói khám này. Từ ngày 01/01/2027, chương trình mục tiêu quốc gia sẽ mở rộng hỗ trợ chi phí khám sàng lọc cho tất cả các đối tượng trên toàn quốc. Quá trình này sẽ tiếp tục cho đến khi các danh mục bệnh lý này được đưa vào hệ thống bảo hiểm y tế chi trả chính thức.
Xử lý nghiêm việc tiết lộ giới tính thai nhi
Luật Dân số mới nghiêm cấm tuyệt đối mọi hình thức lựa chọn giới tính thai nhi nhằm ngăn chặn tình trạng mất cân bằng giới tính đang ở mức báo động. Mọi hành vi can thiệp vào giới tính tự nhiên của thai nhi đều bị coi là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý nghiêm khắc. Quy định này áp dụng cho cả các cơ sở y tế công lập và tư nhân trên toàn quốc nhằm đảm bảo tính thượng tôn pháp luật.
Đặc biệt, các bác sĩ hoặc nhân viên y tế có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi nhằm mục đích phá thai sẽ bị đình chỉ hành nghề khám, chữa bệnh. Đây là biện pháp răn đe mạnh mẽ nhằm loại bỏ những định kiến về giới tính trong xã hội và bảo vệ quyền lợi của thai nhi. Ngành y tế sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm.
Nhằm theo dõi sát sao diễn biến dân số, cơ quan thống kê sẽ công bố các số liệu liên quan đến tỉ lệ giới tính khi sinh theo định kỳ hàng năm. Dựa trên các dữ liệu này, chính quyền các cấp sẽ xây dựng và triển khai các biện pháp can thiệp phù hợp với đặc thù từng địa phương. Việc minh bạch thông tin giúp xã hội có cái nhìn khách quan về thực trạng dân số và cùng chung tay thực hiện các chính sách mới.
Mục tiêu cuối cùng của các chính sách này là nâng cao chất lượng dân số Việt Nam và đảm bảo sự phát triển bền vững của xã hội. Bộ Y tế kỳ vọng những thay đổi về mặt pháp lý và hỗ trợ kinh tế từ ngày 01/7 sẽ giúp người dân dễ dàng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao. Sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan ban ngành là chìa khóa để đưa các quy định mới thực sự đi vào cuộc sống.
Thiên An (tổng hợp)
