Tối 24/6 miền bắc Venezuela rung chuyển bởi hiện tượng động đất kép Venezuela liên tiếp trong 39 giây khiến ít nhất 164 người chết và nhiều người bị thương.
- Lợi ích và nguy cơ khi uống trà xanh mỗi ngày đối với sức khỏe thận
- Sốc phản vệ nặng sau khi ăn cá ngừ tại TP HCM
- Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trấn an các đồng minh Vùng Vịnh về thỏa thuận hòa bình với Iran
Cơ chế hình thành động đất kép Venezuela liên tiếp
Chuyên gia Mark Quigley thuộc Đại học Melbourne giải thích rõ hiện tượng. Hai tâm chấn xuất hiện rất gần nhau về không gian địa lý. Chúng diễn ra liên tiếp trong một khoảng thời gian cực ngắn. Đây thực chất là hai sự kiện địa chấn hoàn toàn riêng biệt. Cường độ của các trận địa chấn riêng lẻ thường tương đương nhau. Đặc điểm này khác hẳn với trình tự của các dư chấn. Thông thường một trận lớn sẽ kéo theo nhiều dư chấn nhỏ hơn. Sóng địa chấn lần này có nguồn gốc phát sinh không giống nhau. Dữ liệu từ Mỹ cho thấy chúng thuộc các đường đứt gãy khác. Bản đồ địa chất vùng này vốn có nhiều đường đứt gãy ngang. Các khối đá trượt qua nhau theo hướng đông và hướng tây. Chúng liên kết với nhiều đứt gãy nhỏ theo nhiều hướng khác.
Trận động đất đầu tiên nhiều khả năng đã kích hoạt trận sau. Sự dịch chuyển vỏ Trái Đất làm tăng ứng suất lên đứt gãy. Sóng địa chấn làm rung chuyển các khu vực dễ nứt vỡ gần. Giáo sư Mark Allen tại Anh cũng đồng tình với nhận định này. Việc hai trận lớn xảy ra trong một phút là bất thường. Trận 7.2 độ làm nứt vỡ một đoạn của đường đứt gãy lớn. Ứng suất truyền sang đoạn khác khiến nó cũng bị nứt vỡ theo. Hệ quả là cơn địa chấn mạnh 7.5 độ đã bùng phát ngay. Vị trí hai tâm chấn nằm rất sát nhau trên bản đồ họa. Các nhà khoa học đang phân tích sâu hơn về hiện tượng này. Đây là bài học quan trọng cho công tác dự báo địa chất. Thế giới cần chú ý hơn đến các kịch bản động đất kép.
Chuyên gia Adam Pascale lưu ý về cường độ thực tế của chúng. Trận thứ hai thực chất mạnh gấp đôi trận đầu tiên. Thang đo logarit khiến cường độ thực tế lớn hơn rất nhiều. Rung lắc do đó sẽ kéo dài hơn so với thông thường. Trận đầu tiên gây rung chấn rồi sự kiện lớn hơn ập đến. Toàn bộ quá trình diễn ra chỉ trong vòng chưa đầy một phút. Người dân tại khu vực miền bắc đã hứng chịu tác động mạnh. Thiệt hại về người và tài sản là vô cùng nghiêm trọng. Chính quyền đang nỗ lực khắc phục hậu quả sau thiên tai. Sự kiện này ghi nhận cường độ mạnh nhất trong một thế kỷ. Các đội cứu hộ đang làm việc xuyên đêm tại hiện trường. Niềm hy vọng tìm thấy người sống sót vẫn luôn hiện hữu.
Tác động địa chất tại ranh giới mảng kiến tạo
Chuyên gia Mark Allen nhận định về vị trí của các trận động đất. Chúng dường như xảy ra ở ranh giới hai mảng kiến tạo lớn. Đó là mảng kiến tạo Caribe và mảng kiến tạo Nam Mỹ. Các mảng kiến tạo này di chuyển ngang qua nhau rất phức tạp. Tốc độ di chuyển đạt khoảng 20 mm trong mỗi năm liên tục. Mảng Caribe di chuyển về phía đông so với mảng Nam Mỹ. Quá trình này tạo ra các đứt gãy trượt ngang quy mô lớn. Có thể kể tên các đứt gãy như Bocono hay San Sebastian. Đứt gãy El Pilar cũng đóng vai trò quan trọng tại vùng. Động đất tâm chấn nông thường xuyên xảy ra ở ranh giới này. Một số trận động đất trong quá khứ đã gây thiệt hại lớn. Khu vực này luôn tiềm ẩn những nguy cơ về địa chất học.
Khu vực này từng hứng chịu trận động đất 7.7 độ năm 1900. Một trận khác có cường độ 6.5 độ xảy ra năm 1967. Tại phía tây thì ranh giới mảng trở nên rộng và phức tạp. Hoạt động địa chấn trên diện rộng thường xuyên được ghi nhận lại. Tâm chấn thường nằm ở độ sâu từ nông đến mức trung bình. Các chuyên gia cảnh báo khả năng xảy ra thêm các dư chấn. Thủ đô Caracas là khu vực đặc biệt dễ xảy ra động đất. Các đường đứt gãy tại đó đã bị tích tụ thêm ứng suất. Những sự kiện ngày 24/6 làm tình hình trở nên căng thẳng hơn. Công tác phòng chống thiên tai cần được triển khai khẩn cấp nhất. Mọi người dân cần hết sức cảnh giác với các rung chấn. Hệ thống cảnh báo sớm cần được nâng cấp đồng bộ hơn.
Nhiều tòa nhà tại bang La Guaira đã bị hư hại nặng nề. Hình ảnh hiện trường cho thấy cảnh đổ nát ở nhiều nơi. Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez đã công bố các số liệu mới. Ít nhất 164 người đã tử vong do trận động đất kép này. Số người bị thương được ghi nhận đã lên đến 971 người. Công tác cứu trợ y tế đang được ưu tiên hàng đầu lúc này. Các tổ chức quốc tế cũng đang theo dõi sát diễn biến vụ việc. Những đợt rung chấn tiếp theo có thể gây thêm nhiều nguy hiểm. Người dân được khuyến cáo không nên quay lại nhà bị nứt. Các lán trại tạm thời đã được dựng lên để hỗ trợ dân. Tình hình an ninh tại các khu vực bị nạn được thắt chặt. Cả nước đang hướng về miền bắc với sự sẻ chia sâu sắc.
Nguyên Hương (Tổng hợp)
