Từ ngày 01/7, nhiều luật, pháp lệnh cùng các quy định mới về tiền lương, dân số, sát hạch lái xe, xử phạt vi phạm trên mạng xã hội và thủ tục hành chính chính thức được áp dụng, tạo ra nhiều thay đổi đối với cơ quan, tổ chức và người dân.
- Ung thư phổi có thể lan đến nhiều cơ quan khi bệnh tiến triển
- Khởi tố kẻ đánh, ném bé gái xuống giếng vì món nợ và chiếc xe
- Nữ tổng giám đốc Tâm Lộc Phát bị truy tố vì chiếm đoạt gần 1.380 tỷ đồng
Có hiệu lực từ ngày 01/7, đợt điều chỉnh lần này bao gồm 29 luật và 2 pháp lệnh, đồng thời nhiều nghị định, thông tư của Chính phủ và các bộ, ngành cũng bắt đầu được triển khai. Những quy định mới trải rộng trên nhiều lĩnh vực như tổ chức bộ máy, lao động, giao thông, xây dựng, báo chí, chuyển đổi số, phòng chống tham nhũng và an sinh xã hội.
Danh mục 29 luật có hiệu lực gồm nhiều đạo luật quan trọng như Luật Thủ đô, Luật Xây dựng, Luật Viên chức, Luật Thương mại điện tử, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Chuyển đổi số, Luật Báo chí, Luật Dân số, Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi cùng nhiều luật liên quan đến an ninh, tư pháp và thi hành án.
Trong số đó, Luật Dân số bổ sung quy định lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng, tăng một tháng so với trước đây, trong khi lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Luật Báo chí cũng bổ sung các nguyên tắc về mô hình hoạt động, kinh tế báo chí và mở rộng không gian phát triển của lĩnh vực này để đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới.
Luật Viên chức mở rộng quyền cho viên chức khi cho phép ký hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ với cơ quan, tổ chức khác, hành nghề với tư cách cá nhân, góp vốn và tham gia quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ sở giáo dục hoặc cơ sở y tế ngoài công lập nếu không thuộc trường hợp bị cấm và không phát sinh xung đột lợi ích. Đồng thời, thời hiệu xử lý kỷ luật cũng được kéo dài từ 2 năm lên 5 năm đối với hành vi bị khiển trách và từ 5 năm lên 10 năm đối với các hành vi vi phạm khác.
Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi yêu cầu người có nghĩa vụ kê khai phải thực hiện kê khai bổ sung khi tài sản, thu nhập biến động từ một tỷ đồng trở lên trong năm và hoàn thành trước ngày 31/12, trừ các trường hợp đã kê khai theo quy định. Cùng thời điểm, hai pháp lệnh sửa đổi liên quan đến hợp nhất văn bản quy phạm pháp luật và trình tự xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại tòa án cũng bắt đầu có hiệu lực.
Trong lĩnh vực giao thông, Thông tư mới của Bộ Công an quy định từ ngày 01/7 thí sinh dự sát hạch lái xe không còn phải thi phần mô phỏng trên máy tính. Việc bãi bỏ nội dung này được thực hiện theo Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ và Nghị định 94/2026 của Chính phủ sau khi đánh giá phần thi mô phỏng chưa phản ánh đúng các tình huống giao thông thực tế.
Thông tư cũng bỏ yêu cầu trung tâm sát hạch phải trang bị thiết bị và phòng sát hạch mô phỏng. Quy định mới áp dụng đối với tất cả thí sinh, không phân biệt đăng ký học trước hay sau ngày 01/7.
Chính phủ cũng điều chỉnh mức lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026, áp dụng từ ngày 01/7 đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Theo Nghị định 162/2026, người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng được tăng thêm gần 8% trên mức hưởng của tháng 6/2026.
Đối với ngành giáo dục, Nghị định 182/2026 có hiệu lực từ ngày 07/7 quy định mức phụ cấp ưu đãi nghề từ 20% đến 80% dành cho nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục tại các cơ sở giáo dục công lập. Mức hưởng được xác định theo đối tượng, cấp học, loại hình cơ sở giáo dục, tính chất công việc và địa bàn công tác.
Từ ngày 01/7, Nghị định 174/2026 cũng tăng mức xử phạt từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với nhiều hành vi vi phạm trên mạng xã hội như cung cấp, chia sẻ thông tin xuyên tạc lịch sử, tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật đời tư hoặc đăng tải thông tin sai sự thật gây hoang mang trong nhân dân, gây thiệt hại cho hoạt động kinh tế – xã hội hay xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Thời gian giải quyết thủ tục cấp giấy phép xây dựng cũng được rút ngắn theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP. Cụ thể, thời hạn cấp giấy phép xây dựng giảm từ 20 ngày xuống còn 10 ngày làm việc, điều chỉnh giấy phép còn 9 ngày và cấp hoặc điều chỉnh giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ còn 7 ngày làm việc; nghị quyết này được áp dụng từ ngày 01/7 đến hết ngày 28/2/2027.
Bên cạnh đó, Nghị định 137/2026 về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp quy định công chức, sĩ quan công an, quân đội không được tham gia bán hàng đa cấp. Quy định này là một trong những thay đổi đáng chú ý nhằm hoàn thiện khuôn khổ quản lý hoạt động kinh doanh và bảo đảm việc thực thi các quy định mới từ đầu tháng 7.
Hoàng Lan (Tổng hợp)
