HÀ NỘI – Chính phủ quy định chính sách miễn phí sách giáo khoa đối với người học trong các chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, áp dụng theo hình thức mượn – trả để sử dụng nhiều lần.
- Tìm thấy thi thể bé trai sau nhiều ngày mất tích tại suối ở Thái Nguyên
- Bộ nông nghiệp đưa hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản vào vận hành từ ngày 01/7
- Hơn 7.000 cử nhân tìm việc nhưng chỉ có 2.300 chỗ tuyển dụng ở TPHCM
Ngày 03/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 271/2026/NĐ-CP quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Chính sách miễn phí sách giáo khoa được triển khai nhằm giảm áp lực ngân sách cho gia đình, nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công và hạn chế lãng phí.
Theo nghị định, đối tượng thụ hưởng gồm học sinh phổ thông và người học tại các cơ sở giáo dục thực hiện những chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, gồm Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông và Chương trình xóa mù chữ. Việc miễn phí được thực hiện theo mô hình mượn – trả, cho phép tái sử dụng sách giáo khoa nhiều lần.
Nghị định nêu rõ các địa phương và cơ sở giáo dục phải ưu tiên khai thác số sách hiện có, đồng thời thực hiện điều chuyển thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các trường trên cùng địa bàn trước khi mua sắm mới. Cách làm này nhằm tiết kiệm ngân sách nhà nước, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.
Sách giáo khoa được sử dụng trong chương trình là các đầu sách nằm trong danh mục do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định dùng thống nhất trên toàn quốc, cùng các sách chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với học sinh khuyết tật. Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn một bộ sách đầy đủ theo chương trình học tập của lớp mình.
Sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ, học sinh có trách nhiệm hoàn trả sách cho thư viện nhà trường quản lý. Trường hợp chuyển trường, học sinh phải trả lại toàn bộ sách đã mượn trước khi hoàn tất thủ tục chuyển đi. Đối với học sinh chuyển đến, cơ sở giáo dục tiếp nhận có trách nhiệm bố trí và cho mượn bổ sung sách giáo khoa ngay từ ngày tiếp nhận, bảo đảm quá trình học tập không bị gián đoạn. Quy định này giúp duy trì quyền tiếp cận tài liệu học tập của người học trong mọi trường hợp thay đổi nơi học.
Về công tác quản lý, các thư viện trường học phải thực hiện đúng tiêu chuẩn thư viện cơ sở giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Trước ngày 15/6 hằng năm, các cơ sở giáo dục phải hoàn thành tiếp nhận, nhập kho, kiểm kê, cập nhật dữ liệu, dán nhãn và phân loại sách để sẵn sàng phục vụ năm học mới.
Việc điều chuyển sách giáo khoa giữa các thư viện cùng cấp trên địa bàn được thực hiện theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND cấp tỉnh dựa trên dữ liệu thực tế từ các cơ sở giáo dục. Chỉ những cuốn sách còn bảo đảm chất lượng, đầy đủ nội dung và không hư hỏng ảnh hưởng đến việc học tập mới được ưu tiên điều chuyển.
Nghị định cũng quy định không thực hiện điều chuyển nếu tổng chi phí vận chuyển, bảo quản, bàn giao và các khoản liên quan lớn hơn hoặc kém hiệu quả hơn phương án mua sắm bổ sung. Nguyên tắc đặt ra là bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế.
Học sinh sẽ nhận sách tại thư viện trường vào đầu năm học hoặc đầu học kỳ, chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng hoặc trước thời điểm bắt đầu học kỳ mới. Quá trình bàn giao phải được ghi nhận bằng sổ theo dõi hoặc phần mềm quản lý, kèm xác nhận về số lượng và tình trạng của từng cuốn sách.
Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ khi kết thúc năm học hoặc khi học sinh thôi học, chuyển trường, toàn bộ sách đã mượn phải được hoàn trả, trừ trường hợp cần tiếp tục sử dụng để ôn tập, kiểm tra lại hoặc hoàn thành chương trình học tập theo quy định. Sau khi thu hồi, cơ sở giáo dục sẽ kiểm tra, phân loại sách để tiếp tục sử dụng, sửa chữa, bảo quản hoặc đề nghị thanh lý theo quy định về quản lý tài sản công.
Đối với các cơ sở giáo dục tư thục nhận hỗ trợ sách giáo khoa từ ngân sách nhà nước, việc quản lý và sử dụng phải đúng mục đích, phục vụ trực tiếp hoạt động dạy và học. Khi không còn nhu cầu sử dụng, đơn vị phải bàn giao lại để cơ quan quản lý xem xét điều chuyển cho các cơ sở giáo dục khác.
Nhà nước sẽ đầu tư mua sắm sách giáo khoa trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục, đồng thời khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và các hình thức cung cấp học liệu số phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục. Việc quản lý sách được thực hiện thông qua hệ thống đăng ký hoặc phần mềm thư viện và được kiểm kê định kỳ hằng năm.
Theo lộ trình được quy định, từ năm học 2029 – 2030, chính sách miễn phí sách giáo khoa sẽ được áp dụng cho toàn bộ học sinh trên phạm vi cả nước. Những địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực xã hội hóa được khuyến khích triển khai sớm hơn, ưu tiên khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cùng các địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
Thiên An (tổng hợp)
