WASHINGTON – Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố khôi phục lệnh phong tỏa cảng biển Iran, đồng thời cho biết các tàu hàng đi qua eo biển Hormuz sẽ phải nộp khoản phí mà Washington gọi là chi phí bảo vệ an ninh.
- Hai xã ven sông Cầu khẩn trương ứng phó khi hồ Núi Cốc xả tràn
- Con trai hiệu trưởng Quảng Trị dự thi phòng bị nghi có tiêu cực
- Vịnh Thái Lan chứa 300 tỷ USD dầu khí nhưng chưa khai thác được sau 25 năm tranh chấp
Ông Trump đưa ra thông báo trên mạng xã hội Truth Social ngày 13/7, trong bối cảnh cách hiểu giữa Mỹ và Iran về thỏa thuận đạt được hồi giữa tháng 6 tiếp tục xuất hiện khác biệt. Theo tuyên bố của Tổng thống Mỹ, việc áp dụng biện pháp mới sẽ được triển khai ngay lập tức.
“Eo biển Hormuz đã mở và vẫn sẽ được mở dù Iran có đồng ý hay không. Chúng tôi đang khôi phục lệnh phong tỏa Iran, được gọi như vậy vì nó chỉ ngăn cản tàu hoặc bên mua hàng của Iran ra vào cảng biển nước này. Tất cả quốc gia khác sẽ được sử dụng eo biển một cách công bằng và tự do”, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 13/7.
Ông Trump cũng cho biết Mỹ sẽ đảm nhận vai trò “người bảo vệ Hormuz”, đồng thời thu khoản phí tương đương 20% giá trị hàng hóa đối với các tàu đi qua eo biển. Ông giải thích đây là chi phí cần thiết để Washington bảo đảm an ninh và an toàn cho hoạt động hàng hải trên tuyến đường thủy quan trọng này.
“Tiến trình này sẽ bắt đầu ngay lập tức”, Tổng thống Mỹ cho hay.
Các hải trình đi qua eo biển Hormuz sau lệnh tái phong tỏa cảng biển Iran của ông Trump. (Ảnh minh họa: TNM)
Theo bản ghi nhớ được Mỹ và Iran ký vào giữa tháng 6, văn kiện gồm 14 điều khoản, trong đó điều 5 quy định Iran cam kết tạo điều kiện để các tàu thương mại đi lại an toàn và miễn phí trên tuyến vịnh Ba Tư – biển Oman trong thời hạn 60 ngày. Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa cảng biển Iran và miễn trừ các biện pháp trừng phạt đối với dầu xuất khẩu của nước này.
Văn bản cũng nêu Iran sẽ phối hợp với Oman cùng các quốc gia ven vịnh Ba Tư để xây dựng cơ chế quản lý và cung cấp dịch vụ hàng hải tại eo biển Hormuz trên cơ sở luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, tài liệu không quy định cụ thể cách thức triển khai nên mỗi bên có cách diễn giải riêng về nội dung điều khoản.
Iran cho rằng nước này giữ vai trò chủ đạo trong việc điều phối hoạt động của tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Trong khi đó, phía Mỹ coi điều 5 là nền tảng để khôi phục quyền tự do đi lại trên tuyến hàng hải này.
Căng thẳng tại khu vực leo thang từ ngày 25/6 sau khi tàu hàng Ever Lovely bị tấn công khi di chuyển ngoài khơi Oman. Mỹ cáo buộc Iran đứng sau vụ việc và tiến hành không kích nhiều mục tiêu ven biển Iran ngày 26/6 để đáp trả.
Sau đó, Iran tập kích các vị trí quân sự của Mỹ trong khu vực. Chuỗi hành động trả đũa liên tiếp giữa hai bên trong những ngày qua đã làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn trước đó.
Đến nay, Washington chưa công bố cách thức hải quân Mỹ sẽ thực thi lệnh phong tỏa cảng biển Iran vừa được Tổng thống Donald Trump tái áp đặt. Phía Iran cũng chưa đưa ra bình luận về tuyên bố mới của người đứng đầu Nhà Trắng.
Hoàng Lan (Tổng hợp)
