Thái Nguyên tập trung tháo gỡ khó khăn khi triển khai chương trình mục tiêu

Thái Nguyên – Đoàn công tác liên ngành của các bộ, ngành Trung ương làm việc với UBND tỉnh, đánh giá kết quả thực hiện Chương trình MTQG 1719, đồng thời chỉ ra những khó khăn cần sớm tháo gỡ trong giai đoạn 2026-2030.

Ngày 23/7, đoàn công tác do ông Hà Việt Quân, Chánh Văn phòng Dân tộc và Miền núi (Bộ Dân tộc và Tôn giáo), làm Trưởng đoàn đã làm việc với UBND tỉnh Thái Nguyên về kết quả triển khai Chương trình MTQG 1719 và tình hình thực hiện Chương trình MTQG giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định 417/QĐ-BNNMT. Buổi làm việc có sự tham dự của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Nông Quang Nhất cùng đại diện các sở, ngành liên quan.

Theo báo cáo của UBND tỉnh Thái Nguyên, trong quá trình thực hiện Chương trình MTQG 1719, địa phương đã đầu tư xây dựng 1.380 công trình hạ tầng thiết yếu và duy tu, bảo dưỡng 637 công trình được đầu tư từ các năm trước. Những công trình này góp phần cải thiện điều kiện sản xuất, sinh hoạt và nâng cao chất lượng đời sống của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Toàn tỉnh hiện có 82/92 xã, phường thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó có 36 xã khu vực III. Đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh là 4,32%, hộ cận nghèo chiếm 3,35%; riêng tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số là 9,41% và hộ cận nghèo là 6,23%.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Nông Quang Nhất phát biểu về triển khai Chương trình MTQG. (Ảnh minh họa: TNM)

Trong giai đoạn triển khai chương trình, Thái Nguyên đã xây dựng 44 công trình trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú; đầu tư 98 công trình nước sinh hoạt tập trung phục vụ 8.649 hộ dân, hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán cho 7.849 hộ và triển khai 10 dự án sắp xếp, ổn định dân cư tập trung. Các chính sách đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm, phát triển sản xuất, tạo sinh kế cũng được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao thu nhập và bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc.

Bên cạnh những kết quả đạt được, một số chỉ tiêu của Chương trình MTQG 1719 được dự báo khó hoàn thành khi kết thúc giai đoạn. Theo ông Vũ Việt Dũng, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thái Nguyên, việc hỗ trợ đất ở và đất sản xuất vẫn là nội dung gặp nhiều vướng mắc do phần lớn các địa phương không còn quỹ đất để bố trí.

Ông Dương Hữu Bường, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thái Nguyên, cho biết tỉnh đang nghiên cứu phương án hỗ trợ đất xen ghép nhằm giảm áp lực thiếu quỹ đất. Trong giai đoạn tới, địa phương cũng dự kiến nâng mức hỗ trợ lên 60 triệu đồng/hộ để mua đất sản xuất, 80 triệu đồng/hộ xây mới nhà ở và 40 triệu đồng/hộ sửa chữa nhà ở.

Đối với Chương trình MTQG giai đoạn 2026-2030, đoàn công tác đánh giá Thái Nguyên là một trong những địa phương triển khai sớm các chủ trương của Trung ương. Tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành giải ngân nguồn vốn chuyển sang năm 2026, đồng thời yêu cầu các sở, ngành và địa phương báo cáo tiến độ hằng tuần, đưa kết quả giải ngân và trách nhiệm người đứng đầu vào chỉ số đánh giá KPI cuối năm.

Ông Hà Việt Quân phát biểu, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả Chương trình MTQG tại Thái Nguyên. (Ảnh minh họa: TNM)

Theo ông Hoàng Trọng Nghĩa, Văn phòng điều phối Chương trình MTQG (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Thái Nguyên cần tiếp tục nghiên cứu cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với các địa bàn đặc biệt khó khăn, nhất là 37 xã khu vực phía Bắc thuộc tỉnh Bắc Kạn cũ. Tỉnh cũng cần rà soát danh mục dự án, ưu tiên những dự án đủ điều kiện và có tính khả thi để triển khai ngay trong năm 2026.

Liên quan đến nguồn vốn chuyển từ giai đoạn 2021-2025 sang thực hiện năm 2026, đến ngày 16/7/2026, tỷ lệ giải ngân của toàn tỉnh đạt 31%. Ông Đặng Tiến Hùng, Phó Chánh Văn phòng Dân tộc và Miền núi (Bộ Dân tộc và Tôn giáo), đề nghị Thái Nguyên tập trung đẩy nhanh tiến độ giải ngân, đồng thời sớm hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, đặc biệt là quy định về hỗ trợ nhà ở và đất ở để tạo cơ sở triển khai thống nhất.

Giải trình về tiến độ giải ngân, Phó Giám đốc Sở Tài chính Thái Nguyên Nông Thị Hiền cho biết tỉnh đã rà soát, thu hồi các khoản vốn không có khả năng thực hiện để phân bổ cho các địa phương, đơn vị có nhu cầu tại Kỳ họp HĐND chuyên đề ngày 9/3/2026. Sở Tài chính sẽ tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ các xã hoàn thiện thủ tục nhằm bảo đảm quá trình triển khai diễn ra thông suốt.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Nông Quang Nhất cho rằng những khó khăn hiện nay chủ yếu tập trung vào các nội dung hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, chuyển đổi nghề, sắp xếp ổn định dân cư và đào tạo nghề. Tỉnh sẽ tiếp tục cân đối nguồn vốn đối ứng để triển khai hiệu quả Chương trình MTQG giai đoạn 2026-2030.

Đánh giá chung về kết quả thực hiện, ông Hà Việt Quân nhận định Thái Nguyên là một trong những địa phương triển khai sớm các chủ trương của Trung ương và đã ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu phục vụ vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi. Tuy nhiên, ông cho rằng địa phương cần đặc biệt quan tâm đến công tác quản lý, vận hành và duy tu các công trình sau đầu tư, bố trí nguồn lực ngay từ giai đoạn lập dự án để bảo đảm hiệu quả sử dụng lâu dài và phục vụ thiết thực đời sống của người dân.

Thiên An (tổng hợp)