HÀ NỘI – Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND TP Hà Nội nghiên cứu, đầu tư xây dựng ba đập dâng trên sông Hồng, sông Đuống và sông Đà nhằm góp phần cải thiện môi trường nước, phục hồi một số dòng sông đang chịu áp lực ô nhiễm và tăng cường an ninh nguồn nước.
- Biên chế hưởng lương ngân sách ngành giáo dục chiếm hơn 72%
- Thứ trưởng Hoàng Trung bị bắt vì nhận hối lộ trong vụ xuất khẩu sầu riêng
- Động đất Nhật Bản: tầng nhà thương mại sập, hàng chục người mất tích
Ngày 29/7, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp ký văn bản phúc đáp UBND TP Hà Nội về đề xuất nghiên cứu xây dựng các đập dâng trên sông Hồng, sông Đuống và sông Đà. Đề xuất này hướng tới mục tiêu điều tiết dòng chảy trong mùa cạn, bổ sung nguồn nước cho các hệ thống sông, đồng thời phục vụ nhiều nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Quy hoạch Phòng, chống thiên tai và thủy lợi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 cùng Quy hoạch thủy lợi lưu vực sông Hồng – Thái Bình đã xác định định hướng xây dựng đập Xuân Quan trên sông Hồng và đập Long Tửu trên sông Đuống. Các công trình được nghiên cứu để điều tiết dòng chảy, nâng mực nước trong mùa cạn, tạo cảnh quan, cải thiện môi trường, đồng thời hỗ trợ phát triển giao thông đường thủy, du lịch và dịch vụ.
Việc duy trì mực nước trên sông Hồng trong mùa cạn còn tạo điều kiện cấp nước cho các hệ thống Bắc Hưng Hải, Bắc Đuống, sông Nhuệ và sông Đáy phục vụ sản xuất nông nghiệp. Nguồn nước bổ sung cũng được kỳ vọng góp phần cải thiện môi trường cho các hệ thống thủy lợi, qua đó hỗ trợ phục hồi một số dòng sông như sông Đáy, sông Nhuệ, sông Tô Lịch và sông Ngũ Huyện Khê.
Đối với khu vực sông Đà, các quy hoạch xác định tiếp tục nghiên cứu xây dựng đập trên sông Đà hoặc sông Hồng để điều tiết dòng chảy trong mùa cạn, bảo đảm lấy nước qua cống Lương Phú và bổ sung nguồn nước cho sông Tích, sông Đáy. Phương án này đồng thời hướng tới khai thác hiệu quả nguồn nước phục vụ dân sinh, sản xuất, phát điện và giao thông thủy nhưng không ảnh hưởng đến tiêu nước, thoát lũ trên sông Đà.
“Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất việc nghiên cứu, đề xuất phương án xây dựng 3 đập dâng trên sông Hồng, sông Đuống, sông Đà phù hợp với các quy hoạch thủy lợi đã được phê duyệt”, văn bản của Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nêu rõ.
Bộ cho biết Quyết định số 1409/2026 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã xác định vị trí và quy mô các công trình ngay từ giai đoạn lập quy hoạch. Việc nghiên cứu phải đáp ứng đầy đủ các mục tiêu vận hành đã được xác định.
Trong đó, đập Xuân Quan và đập Long Tửu phải bảo đảm khả năng lấy nước vào cống Xuân Quan với lưu lượng 75m3/giây, cống Long Tửu 28m3/giây, cống Liên Mạc 36m3/giây và cống Cẩm Đình khoảng 8-13m3/giây. Các công trình cũng phải điều tiết tỷ lệ phân lưu từ sông Hồng sang sông Đuống, kết hợp với các hồ chứa thượng nguồn nhằm bảo đảm cấp nước cho sản xuất và đẩy mặn khu vực hạ du hệ thống sông Hồng – sông Thái Bình.
Đối với phương án trên sông Đà hoặc sông Hồng, việc nghiên cứu phải bảo đảm lấy nước qua cống Lương Phú với lưu lượng tối thiểu 60m3/giây để bổ sung cho sông Tích và sông Đáy. Mục tiêu là khai thác hiệu quả nguồn nước cho nhiều lĩnh vực nhưng vẫn duy trì an toàn đối với hệ thống thủy lợi và giao thông thủy.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND TP Hà Nội nghiên cứu, triển khai đầu tư ba đập dâng trên cơ sở bảo đảm tính khả thi về kinh tế và kỹ thuật, góp phần tăng cường an ninh nguồn nước cũng như thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc triển khai phải tuân thủ nghiêm các yêu cầu về an toàn, không làm ảnh hưởng khả năng thoát lũ, không gia tăng rủi ro thiên tai, không gây sạt lở bờ bãi hoặc bồi lấp khu vực thượng lưu làm tác động đến môi trường sinh thái.
Các công trình cũng phải duy trì mực nước hạ lưu, tránh ảnh hưởng đến khả năng lấy nước và tiêu thoát nước của các công trình ven sông. Riêng đập dâng trên sông Đà phải bảo đảm không ảnh hưởng đến mực nước thấp nhất của Nhà máy thủy điện Hòa Bình theo đúng thiết kế trong mọi trường hợp vận hành.
Bên cạnh các yêu cầu kỹ thuật, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đề nghị đánh giá đầy đủ tác động đối với chỉnh trị dòng sông, giao thông đường thủy, luồng di chuyển của cá, chất lượng nguồn nước, quá trình vận chuyển bùn cát và sự phù hợp với Dự án đầu tư xây dựng trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Những đánh giá này sẽ là cơ sở để bảo đảm các công trình vừa phát huy hiệu quả sử dụng nguồn nước, vừa giữ gìn sự ổn định của hệ sinh thái và phát triển bền vững khu vực.
Nguyên Hương (tổng hợp)
