Mười cá thể gà lôi lam mào trắng đã trở về nơi từng là vùng phân bố tự nhiên của loài, mở ra một chặng đường mới cho nỗ lực phục hồi một trong những loài chim đặc hữu quý hiếm nhất Việt Nam.
- Thái Nguyên tiêu hủy sáu cá thể rắn hổ mang là tang vật vi phạm
- Con người tiêu tiền tỷ để trẻ hóa nhưng khoa học nói gì về giới hạn
- Washington chuẩn bị lực lượng tấn công, Tehran cảnh báo phản đòn khắp khu vực
Có những cuộc trở về không chỉ là hành trình vượt qua khoảng cách địa lý mà còn mang theo hy vọng khôi phục một phần thiên nhiên đã dần vắng bóng.
Ngày 04/8, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị phối hợp cùng Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt (Viet Nature) tiếp nhận 10 cá thể gà lôi lam mào trắng, gồm năm con trống và năm con mái. Đàn chim được đưa về Trung tâm nhân nuôi các loài trĩ quý hiếm tại bản Bang, xã Kim Ngân để bắt đầu giai đoạn thích nghi với môi trường sống mới.
Những cá thể gà lôi lam mào trắng vừa được đưa về từ Đức sẽ trải qua quá trình chăm sóc, theo dõi và thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương. Mỗi chuồng nuôi bố trí một cặp nhằm tạo điều kiện hình thành các cặp sinh sản tự nhiên và tạo ra những thế hệ mới được bố mẹ nuôi dưỡng ngay tại Việt Nam.
Theo kế hoạch, việc tái hoang dã sẽ được triển khai thận trọng, dự kiến bắt đầu từ năm 2028 sau khi các điều kiện cần thiết được đáp ứng.
Ông Đoàn Hoài Nam, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, cho biết việc gà lôi lam mào trắng trở về mới là bước khởi đầu. Mục tiêu lâu dài là tạo đủ điều kiện để loài có thể sinh sản, tồn tại bền vững và trở lại hệ sinh thái tự nhiên trên chính quê hương của mình.
Gà lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi) là loài chim đặc hữu của miền Trung, từng sinh sống tại các khu rừng đất thấp từ Hà Tĩnh đến Huế. Gà trống có bộ lông xanh lam sẫm, mào trắng nổi bật cùng vùng da đỏ quanh mắt, trong khi gà mái mang màu nâu trầm.
Sau nhiều thập kỷ chịu tác động của chiến tranh, mất rừng và săn bắt, quần thể ngoài tự nhiên gần như biến mất. Lần ghi nhận cuối cùng về loài trong tự nhiên được thực hiện tại Quảng Trị vào năm 2000. Hiện nay, Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) xếp gà lôi lam mào trắng vào nhóm rất nguy cấp và có thể đã tuyệt chủng ngoài tự nhiên.
Từ năm 2011, Viet Nature cùng các đơn vị quản lý rừng và đối tác đã triển khai hàng chục nghìn ngày đặt bẫy ảnh tại những khu vực còn sinh cảnh phù hợp nhưng không phát hiện thêm bằng chứng về sự tồn tại của loài trong tự nhiên. Vì vậy, hướng bảo tồn được chuyển sang phục hồi chủ động thông qua bảo vệ sinh cảnh, gìn giữ nguồn gen, nhân nuôi trong nước, giúp chim thích nghi với môi trường hoang dã trước khi tái thả.
Hiện quần thể nuôi nhốt trên thế giới còn hơn 1.000 cá thể tại các cơ sở bảo tồn ở châu Âu, Nhật Bản và Mỹ. Việc đưa 10 cá thể trở về Quảng Trị được xem là một bước tiến quan trọng, góp thêm hy vọng để loài chim đặc hữu này có cơ hội hiện diện trở lại trong những cánh rừng Việt Nam.
Hoàng Lan (tổng hợp)
