Hàn Quốc – Tàu quỹ đạo Danuri của Hàn Quốc cùng vệ tinh Trung Quốc đã ghi lại những hình ảnh đầu tiên về miệng hố hình thành sau khi tầng trên tên lửa Falcon 9 của SpaceX lao xuống Mặt Trăng.
- Chàng trai Nghệ An nhiều năm âm thầm vá đường giúp dân an toàn
- Nghi phạm lừa đảo ở Hải Phòng bị bắt sau 4 năm trốn tại Campuchia
- Hơn 509 triệu đồng giúp vợ con anh Mạnh vượt qua biến cố
Danuri bắt đầu quan sát khu vực va chạm khoảng 30 phút sau sự kiện ngày 5/8 và thực hiện 8 phiên chụp ảnh để ghi nhận miệng hố mới. Vụ va chạm xảy ra gần miệng hố Einstein ở phía tây bắc Mặt Trăng, tại khu vực gần ranh giới giữa vùng sáng và vùng tối.
Viện Nghiên cứu Hàng không vũ trụ Hàn Quốc (KARI) công bố những hình ảnh đầu tiên trên mạng xã hội X ngày 6/8, cho thấy một miệng hố nhỏ có màu đen sẫm tại khu vực được xác định là nơi tầng trên Falcon 9 lao xuống bề mặt Mặt Trăng.
“Danuri bắt đầu quan sát khoảng 30 phút sau vụ va chạm và tiến hành tổng cộng 8 phiên chụp ảnh thông qua điều khiển quỹ đạo để bay qua khu vực miệng hố nhiều lần”, KARI chia sẻ. “Thông qua quan sát, có thể xác nhận những thay đổi về địa hình xung quanh khu vực va chạm và dấu vết phân tán vật chất”.
Không chỉ Danuri, vệ tinh theo dõi rác vũ trụ Gande-1 01 của Trung Quốc cũng ghi nhận khu vực này. Vệ tinh được phóng ngày 24/7 và được trang bị camera độ phân giải cao, giúp nhận dạng chính xác các vật thể được theo dõi trên quỹ đạo Trái Đất.
Do điểm rơi nằm ở phần sáng của Mặt Trăng, ánh sáng lóe lên khi tên lửa va chạm không thể quan sát trực tiếp từ Trái Đất. Dù vậy, các nhà khoa học tại Đài quan sát Nam Âu đã sử dụng Kính viễn vọng rất lớn ở Chile để phát hiện dấu hiệu của một đám mây bụi bốc lên từ bề mặt Mặt Trăng ngay sau sự kiện.
Một nghiên cứu sơ bộ đăng trên trang arXir ước tính vụ va chạm tạo ra miệng hố đường kính khoảng 27 m và sâu 5 m. Kích thước này được cho là quá nhỏ để quan sát từ Trái Đất, ngay cả với những kính viễn vọng tốt, trong khi các tàu vũ trụ khác như Lunar Reconnaissance Orbiter của NASA có thể cung cấp số liệu chính xác hơn trong những ngày tới.
Tầng trên gây ra vụ va chạm thuộc tên lửa Falcon 9 được phóng ngày 15/1/2025, mang theo hai tàu đổ bộ Mặt Trăng. Tàu Blue Ghost do công ty tư nhân Mỹ Firefly Aerospace phát triển đã hạ cánh thành công vào tháng 3/2025, còn tàu Hakuto-R của công ty Nhật Bản iSpace mất liên lạc với Trái Đất và đâm xuống Mặt Trăng vào tháng 6/2025.
Khác với tầng đầu tiên có khả năng quay trở lại Trái Đất để tái sử dụng, tầng thứ hai của Falcon 9 thường được bỏ lại trên quỹ đạo. Bộ phận này đã chuyển động gần một năm trên quỹ đạo hình elip quanh Trái Đất trước khi tác động của bức xạ Mặt Trời kết hợp với lực hấp dẫn của Mặt Trăng làm thay đổi quỹ đạo, đưa nó tới bề mặt Mặt Trăng.
Tầng thứ hai được ước tính nặng khoảng 4 tấn và lao xuống Mặt Trăng với tốc độ gần 8.700 km/h. Vận tốc này cao hơn nhiều lần vận tốc âm thanh nhưng vẫn thấp hơn tốc độ của các thiên thạch khi va chạm với Mặt Trăng.
Đây không phải lần đầu một bộ phận tên lửa do con người tạo ra đâm xuống Mặt Trăng. Ngày 4/3/2022, tầng thứ ba của tên lửa Trường Chinh 3C do Trung Quốc chế tạo cũng từng va chạm với bề mặt thiên thể này.
Trước đó, NASA từng nghiên cứu vụ va chạm của tầng trên tên lửa Centaur tại cực nam Mặt Trăng vào năm 2009 trong nhiệm vụ Vệ tinh quan sát và cảm biến hố va chạm Mặt Trăng. Kết quả khi đó góp phần hé lộ lớp băng nằm dưới bề mặt khu vực.
Những vụ va chạm nhân tạo được giới khoa học theo dõi không chỉ cung cấp dữ liệu về quá trình hình thành miệng hố mà còn có thể giúp làm rõ thành phần cấu tạo Mặt Trăng. Các kết quả này đồng thời hỗ trợ việc đánh giá những rủi ro tiềm ẩn đối với các phi hành gia và những căn cứ thường trực có thể được xây dựng trên Mặt Trăng trong tương lai.
Minh Tuấn (tổng hợp)
