Hải Phòng: Mô hình trồng táo Bàng La trên giàn của ông Bùi Duy Dũng giúp cây vượt qua nhiều mùa bão, cho thu hoạch hai vụ và mang lại khoản lãi 500-700 triệu đồng mỗi năm.
- Huế được gọi tên giữa những đô thị văn hóa nổi tiếng châu Á
- Du khách Hà Lan hai lần ngất trên đèo Hải Vân giữa trưa nắng
- Giá dầu thế giới lao dốc sau thông điệp tích cực từ Tổng thống Mỹ
Từ thực tế cây táo truyền thống thường chịu thiệt hại khi gặp gió bão, ông Bùi Duy Dũng, chủ vườn táo Dũng Huyền ở tổ dân phố Đồng Tiến, phường Nam Đồ Sơn, đã thử đưa cây lên giàn để định hình cành và hạn chế tác động của thời tiết. Sau thời gian áp dụng, mô hình không chỉ giúp vườn táo đứng vững qua nhiều mùa bão mà còn khai thác khả năng cho quả hai vụ mỗi năm, nâng hiệu quả sản xuất.
Táo Bàng La là sản vật đặc trưng của Hải Phòng, được trồng trên nền đất từng là những cánh đồng muối ven biển. Quả khi chín có vỏ giòn, ruột mọng nước, vị đậm đà hòa cùng vị chua ngọt thanh mát nên khoảng 10 năm trở lại đây ngày càng được người dân địa phương và các tỉnh lân cận ưa chuộng.
Tuy nhiên, phương thức trồng truyền thống khiến cây táo phụ thuộc nhiều vào thời tiết và thường chỉ cho thu hoạch một vụ mỗi năm. Gần 13 năm trước, ông Dũng chứng kiến một trận bão lớn xảy ra đúng lúc táo Bàng La đang đậu quả, khiến các cành mọc tự do va đập mạnh trong gió, làm quả rụng gần hết và cả làng mất trắng.
Thời điểm đó, ông Dũng đang là Chủ tịch UBND phường Bàng La nên bắt đầu tìm cách giảm thiệt hại do thiên tai. Ông từng tính xây tường cao quanh vườn nhưng nhận thấy giải pháp này có thể khiến cây bị khuất gió, ảnh hưởng đến sinh trưởng, sau đó thử trồng hàng rào bồ kết nhưng rễ cây lại cạnh tranh dưỡng chất với táo.
Trong lúc tìm hướng khác, ông Dũng biết đến mô hình giàn nho tại Ninh Thuận và tìm hiểu việc người dân địa phương chuyển sang trồng táo khi cây nho bị hỏng. Nhận thấy cây táo phát triển tốt khi bám trên giàn, ông trực tiếp đến khảo sát, học quy trình rồi đưa cách làm này về áp dụng tại vườn nhà.
Ông dựng các cọc bêtông cao khoảng 2 m cạnh gốc táo, sau đó căng dây thép tạo thành hệ thống giàn rộng như cách làm với cây mướp. Khi cành còn non, ông uốn và ghép để cây phát triển theo hàng ngang, nhờ đó định hình tán cây mà không phải đốn sát gốc sau mỗi mùa thu hoạch như phương pháp cũ.
Mô hình ban đầu vấp phải sự nghi ngại của nhiều người trong làng, kể cả người thân trong gia đình ông Dũng. Tuy nhiên, hiệu quả thu được ngay trong năm đầu đã cho thấy cây táo có khả năng khai thác thêm một vụ nếu được chăm sóc và điều tiết phù hợp.
“Vườn táo nhà tôi cho thu hoạch tới hai vụ. Vụ đầu vào tháng 6 âm lịch quả rất ngon và trĩu cành. Sau khi thu hoạch, tôi tỉa bớt cành thì đến vụ Tết – tức vụ chính truyền thống – cây tiếp tục ra quả bình thường”, ông Dũng chia sẻ.
Theo ông Dũng, khả năng cho quả hai vụ vốn có ở cây táo nhưng cách canh tác trước đây đã vô tình hạn chế tiềm năng này. Trong khi đó, hệ thống giàn còn giúp cây chống chịu tốt hơn trước gió bão, thể hiện rõ qua nhiều mùa thiên tai, đặc biệt là siêu bão Yagi khi toàn bộ vườn táo của gia đình không có cây nào bị gãy đổ hoặc long gốc.
Việc đưa cây lên giàn cũng tạo điều kiện để áp dụng đồng bộ các kỹ thuật chăm sóc. Khi táo ra hoa, ông phủ lưới diện rộng phía trên để hạn chế côn trùng gây hại; dưới đất, hệ thống tưới tự động được cài đặt theo thời gian và có thể điều chỉnh lượng nước theo diễn biến thời tiết.
Vườn được chăm sóc theo quy trình VietGAP và sử dụng chế phẩm sinh học để phòng trừ sâu bệnh. “Táo sạch nên có thể hái trực tiếp từ trên cây xuống ăn ngay rất an toàn”, ông Dũng khẳng định.
Hiện vườn Dũng Huyền có 250 gốc táo trên diện tích gần 1 ha. Trong 3 năm gần đây, gia đình ông Dũng thu lãi bình quân khoảng 500-700 triệu đồng mỗi năm sau khi trừ toàn bộ chi phí.
Từ hiệu quả sản xuất, vườn táo giàn Dũng Huyền dần trở thành nơi tham quan, học hỏi kinh nghiệm của nhiều đơn vị, tổ chức và hộ dân trong vùng. Ông Dũng đã hoàn thiện hồ sơ xin công nhận vườn táo là điểm du lịch sinh thái, đồng thời dự kiến tổ chức hoạt động để du khách tự hái táo, thưởng thức gà chạy bộ và hải sản Đồ Sơn nếu được cấp phép.
Chủ vườn cũng tiếp tục hoàn thiện kỹ thuật nhằm điều tiết thời điểm ra quả, hướng tới khả năng cho thu hoạch luân phiên quanh năm. Đây là hướng đi gắn sản xuất nông nghiệp với trải nghiệm, qua đó mở thêm dư địa nâng giá trị cho sản phẩm táo Bàng La.
Theo thống kê, Nam Đồ Sơn hiện có hơn 120 ha trồng táo muối Bàng La, sản phẩm đã được UBND TP Hải Phòng cấp giấy chứng nhận OCOP 3 sao. Năm 2025, sản lượng táo toàn phường ước đạt 3.500 tấn, với tổng doanh thu khoảng 40-60 tỷ đồng mỗi năm cho người dân.
Để hỗ trợ vùng trồng, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng đang triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối sản phẩm táo Bàng La với chuỗi siêu thị và cửa hàng nông sản an toàn. Người dân cũng được hướng dẫn livestream bán hàng trực tiếp tại vườn, xây dựng vùng trồng VietGAP có truy xuất nguồn gốc và kết hợp sản xuất với du lịch sinh thái trải nghiệm, nhằm nâng cao giá trị thương hiệu của sản vật địa phương.
Minh Tuấn (tổng hợp)
