Thị trường laptop Việt Nam đang hình thành mặt bằng giá mới khi chi phí linh kiện tăng mạnh, khiến máy mới dưới 10 triệu đồng gần như biến mất và người dùng phải nâng ngân sách.
- Mặt bằng chưa thông, hai cầu Quang Vinh đứng trước nguy cơ chậm tiến độ
- Bốn người thoát khỏi đám cháy cửa hàng thời trang Hà Nội
- 10 vận động viên Việt Nam giành nhiều HCV nhất
Trong quý II, lượng máy tính xuất xưởng toàn cầu đạt 68,2 triệu thiết bị, giảm 4,9% so với cùng kỳ năm trước, chấm dứt chuỗi 9 quý tăng trưởng liên tiếp trong bối cảnh nguồn cung RAM và linh kiện lưu trữ chịu sức ép từ làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI. Tại Việt Nam, áp lực này khiến nhiều thương hiệu đồng loạt tăng giá, trong khi sức mua laptop nửa đầu năm 2026 vẫn tăng hơn 10% so với cùng kỳ năm 2025.
Theo dữ liệu từ IDC, sự suy giảm của thị trường máy tính toàn cầu gắn với tình trạng thiếu RAM và ổ cứng lưu trữ trên diện rộng, khi các trung tâm dữ liệu phục vụ AI tiêu thụ lượng lớn chip nhớ. Nguồn cung linh kiện bị thu hẹp đã đẩy chi phí sản xuất lên cao và tác động trực tiếp đến giá bán laptop tại các thị trường, trong đó có Việt Nam.
Trong nhiều năm, laptop dưới 10 triệu đồng là lựa chọn phổ biến của học sinh, sinh viên và nhóm người dùng văn phòng phổ thông, nhưng khảo sát tại nhiều hệ thống bán lẻ lớn cho thấy phân khúc này gần như không còn sản phẩm mới chính hãng. Asus, Acer, Lenovo, HP, Dell và MSI đều đã điều chỉnh giá, trong khi Apple cũng tăng giá nhiều sản phẩm vào cuối tháng 6 do áp lực từ chi phí linh kiện.
Ông Hoàng Văn Dũng, Giám đốc ngành hàng Máy tính tại FPT Shop, cho biết: “Phân khúc laptop dưới 10 triệu đồng gần như không xuất hiện. Đây là kết quả của nhiều yếu tố như mặt bằng chi phí sản xuất thay đổi, cấu hình tiêu chuẩn của laptop ngày càng cao hơn và xu hướng các hãng tập trung vào những dòng sản phẩm có hiệu năng tốt hơn”.
Theo ông Trần Nguyên Trực, Giám đốc ngành hàng laptop tại Thế Giới Di Động, giá bán trung bình của laptop đã tăng 50-80% tùy phân khúc và cấu hình. Ông nhận định: “Các sản phẩm với giá cũ đã không còn. Phân khúc laptop dưới 10 triệu đồng gần như không còn khả năng quay trở lại thị trường. Hiện tại, cấu hình thấp nhất trên một chiếc laptop mà người dùng có thể tìm được cũng đang dao động quanh mức giá 15-18 triệu đồng”.
Áp lực lớn hơn đến từ xu hướng dài hạn của ngành bán dẫn, khi các tập đoàn công nghệ tăng đầu tư vào máy chủ và bộ nhớ phục vụ AI, qua đó thu hẹp phần chip nhớ dành cho thiết bị tiêu dùng. Theo TrendForce, giá RAM cho laptop từng tăng gần 500% so với đáy và vẫn tăng 10-18% mỗi quý.
Ông Eric Lee, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Asus, cho rằng đợt tăng giá hiện nay khác những chu kỳ cung cầu ngắn hạn trước đây vì bắt nguồn từ sự thay đổi dài hạn của toàn ngành bán dẫn. Ông nói: “Động lực cốt lõi nằm ở cuộc đua AI khi các tập đoàn công nghệ lớn dồn tổng lực đầu tư vào hạ tầng máy chủ và bộ nhớ băng thông cao phục vụ AI. Điều này khiến cho mảng chip nhớ thương mại phục vụ các thiết bị tiêu dùng bị thu hẹp.
Đến khi nào AI vẫn còn “sốt”, nguồn cung RAM và chip nhớ phổ thông vẫn sẽ thiếu hụt. Mức giá mới đã được thiết lập và phụ thuộc vào chuyển động của toàn ngành bán dẫn. Trong ngắn và trung hạn, giá sẽ còn tiếp tục xu hướng tăng chứ khó có khả năng quay về mức cũ”.
Dù giá tăng, nhu cầu tại Việt Nam vẫn duy trì chiều hướng tích cực. Dữ liệu từ GfK và Microsoft cho thấy lượng laptop mới bán ra trong nửa đầu năm 2026 tăng trên 10% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy người dùng vẫn coi thiết bị này là công cụ cần thiết cho học tập và công việc.
Ông Nguyễn Lạc Huy, đại diện truyền thông hệ thống CellphoneS, nhận định: “Mặc dù tình trạng khan hiếm linh kiện đẩy giá thành sản phẩm tăng cao, sức mua tại thị trường Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tín hiệu này cho thấy người tiêu dùng Việt Nam dần coi laptop là một công cụ làm việc, học tập thiết yếu và sẵn sàng điều chỉnh ngân sách đầu tư để sở hữu sản phẩm phù hợp”.
Trong bối cảnh giá bán liên tục đi lên, người dùng cũng có xu hướng kéo dài thời gian sử dụng thiết bị và lựa chọn máy có cấu hình cao, chất lượng tốt hơn ngay từ đầu để phân bổ chi phí trong nhiều năm. Theo nhận định từ các đơn vị trong ngành, khoảng giá 20 triệu đồng đang dần trở thành phân khúc chủ đạo, thay cho nhóm máy giá thấp trước đây.
Đại diện FPT Shop cho rằng: “Trong ngắn hạn, chúng tôi cho rằng phân khúc dưới 10 triệu đồng sẽ khó có nhiều lựa chọn đối với sản phẩm mới. Thay vào đó, khoảng giá từ 20 triệu đồng đang trở thành phân khúc chủ đạo của thị trường, đáp ứng tốt nhu cầu học tập, làm việc và giải trí của đa số người dùng.
Xu hướng chung của thị trường hiện nay vẫn là nâng cao giá trị sản phẩm thông qua việc tích hợp các công nghệ mới, thay vì cạnh tranh chủ yếu ở mức giá thấp”.
Tuy nhiên, giá bán không phải sức ép duy nhất mà thị trường laptop đang đối mặt. Các nhà sản xuất còn phải tìm cách duy trì nguồn hàng ổn định khi khả năng tiếp cận linh kiện đầu vào gặp nhiều biến động.
Theo CNBC, thời gian giao MacBook Air của Apple hiện kéo dài 5-7 ngày, trong khi tại một số thị trường người mua có thể phải chờ 10-14 ngày. Tại Việt Nam, tình trạng thiếu hàng cũng thể hiện rõ hơn ở những dòng máy cấu hình cao như laptop gaming và laptop AI.
Đại diện CellphoneS cho biết: “Nguồn cung thiết bị từ các hãng sản xuất hiện gặp nhiều thách thức và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt trong ngắn hạn. Do khó khăn trong việc tiếp cận linh kiện đầu vào, các nhà sản xuất phải giao hàng theo đợt nhỏ giọt. Số lượng hàng về chưa đủ để đáp ứng nhu cầu thị trường.
Đặc biệt, các dòng laptop cấu hình cao như Laptop Gaming và Laptop AI chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, số lượng xuất xưởng hiện ở mức rất hạn chế”.
Ở góc độ sản xuất, ông Eric Lee cho rằng tình trạng khan hiếm không chỉ xuất phát từ thiếu nguyên liệu mà còn liên quan đến khả năng dự báo nhu cầu của từng doanh nghiệp. Ông phân tích: “Bản chất của hiện tượng khan hiếm hàng hóa trên thị trường không hoàn toàn đến từ việc thiếu hụt nguyên liệu thuần túy. Tình trạng này có thể xuất phát từ việc dự báo sai lệch so với nhu cầu thực tế của thị trường.
Khi một đơn vị đánh giá sai nhịp đập tiêu dùng hoặc phản ứng chậm trước các biến động về giá linh kiện, tình trạng đứt gãy nguồn cung tại các kệ bán lẻ là điều khó tránh khỏi”.
Theo ông Eric Lee, làn sóng AI cũng đang tạo áp lực lớn lên công suất của những nhà máy đúc chip hàng đầu như TSMC, làm mức độ bất ổn về nguồn cung linh kiện tăng lên. Trong khi đó, một số nhà bán lẻ cho biết các mẫu máy đời cũ không còn sẵn hàng và các hãng thận trọng hơn khi nhập những sản phẩm mới có giá cao vào Việt Nam.
Dù vậy, đại diện Asus khẳng định: “Khi nhìn vào bức tranh toàn cục của ngành hàng laptop hiện nay, sự lo ngại của thị trường về nguy cơ đứt gãy nguồn cung hay khan hiếm hàng hóa là hoàn toàn có cơ sở. Tại thị trường Việt Nam, chúng tôi vẫn hoàn toàn chủ động và đảm bảo nguồn cung đáp ứng đầy đủ nhu cầu của người tiêu dùng trên mọi phân khúc”.
Trong bối cảnh giá và nguồn cung cùng chịu sức ép, các nhà bán lẻ kỳ vọng chương trình trợ giá, giải pháp tài chính linh hoạt và việc tối ưu thiết kế phần cứng có thể giúp giảm gánh nặng chi phí cho người mua. Phía Asus cho biết đang hợp tác với các đối tác phân phối lớn để chuẩn bị nguồn hàng sớm hơn, đồng thời tối ưu chi phí sản xuất nhằm duy trì khả năng tiếp cận sản phẩm.
Thị trường laptop Việt Nam vì vậy đang chuyển sang một mặt bằng mới, trong đó máy dưới 10 triệu đồng gần như không còn chỗ đứng ở nhóm sản phẩm mới chính hãng. Nhu cầu vẫn tăng, nhưng người tiêu dùng phải cân nhắc ngân sách cao hơn, còn doanh nghiệp phải đồng thời giải bài toán giá linh kiện, nguồn cung và khả năng đáp ứng nhu cầu trong bối cảnh cuộc đua AI tiếp tục tác động sâu đến ngành bán dẫn.
Kim Yến (tổng hợp)
