Camera AI khiến nhiều tài xế thấp thỏm chờ phạt nguội

Nhiều tài xế thường xuyên tra cứu VNeTraffic vì lo các lỗi giao thông được camera AI ghi nhận nhưng chưa được thông báo ngay.

Tâm lý này xuất hiện trong bối cảnh camera AI được triển khai trên nhiều tuyến đường, còn quy trình phạt nguội cần thời gian để xác minh phương tiện và người điều khiển. Trong 6 tháng đầu năm 2026, cảnh sát giao thông toàn quốc đã xử lý hơn 20.000 trường hợp qua hình thức này, riêng Hà Nội ghi nhận hơn 12.800 xe do camera AI phát hiện trong thời gian từ 15/7 đến 14/8.

Cứ tối chủ nhật, anh Nghiêm Tuấn Mạnh, 35 tuổi, ở Hà Nội, lại mở ứng dụng VNeTraffic để kiểm tra thông tin phạt nguội. Là tài xế công nghệ, có ngày anh chạy 2-3 cuốc, có ngày lên tới cả chục cuốc, qua nhiều ngã tư có camera nên không thể chắc chắn mình chưa từng mắc lỗi.

Mỗi lần nhấn nút “Tra cứu”, anh Mạnh phải chờ hệ thống xử lý vài giây. Khi màn hình hiện dòng “Không tìm thấy lỗi vi phạm”, người tài xế mới yên tâm tiếp tục công việc.

Khác với trường hợp bị cảnh sát giao thông dừng xe và xử lý trực tiếp, vi phạm được camera ghi nhận không phải lúc nào cũng được thông báo ngay cho tài xế. Khoảng thời gian từ lúc phát hiện hành vi đến khi hoàn tất xác minh khiến một số người thường xuyên kiểm tra ứng dụng hoặc cổng thông tin của cơ quan chức năng.

Anh Nguyễn Hồng Minh, 29 tuổi, là một trường hợp như vậy. Tuần trước, anh có lúc đạp ga quá đà và vượt qua vạch dừng khi đèn đã chuyển đỏ, sau đó dừng xe và lùi về vị trí quy định.

Từ đó, anh Minh liên tục kiểm tra VNeTraffic và Cổng thông tin điện tử của Cục Cảnh sát giao thông để xem phương tiện có bị ghi nhận vi phạm hay không. Mối quan tâm của anh càng lớn khi một số lỗi bị camera phát hiện có mức xử phạt cao, trong đó hành vi chạy quá tốc độ quy định từ 10 đến 20km/h có thể bị phạt 4-6 triệu đồng và trừ điểm giấy phép lái xe.

Với những tài xế chạy đường dài, việc này cũng tạo thêm áp lực trong quá trình điều khiển phương tiện. Anh Phạm Văn Hảo, 42 tuổi, trú tại Hưng Yên, chuyên chạy xe tải tuyến Bắc Nam, cho biết nhiều đêm anh vừa phải tập trung quan sát đường vừa chú ý bảng điện tử cảnh báo tốc độ trên xe.

“Một biên bản phạt nguội chạy quá tốc độ có thể bằng cả tuần lương làm việc vất vả”, anh nói.

Một số tài xế cho biết việc quá chú ý đến biển báo, vạch kẻ đường hoặc tìm vị trí camera có thể khiến họ bị phân tâm khi lái xe. Đây là điều đáng lưu ý khi camera AI được sử dụng ngày càng rộng để phát hiện hành vi vi phạm giao thông.

Camera AI giám sát giao thông trên đường phố Hà Nội, hỗ trợ phát hiện các phương tiện vi phạm. (Ảnh minh họa: TNM)

Số liệu 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy cảnh sát giao thông trên cả nước đã xử lý hơn 20.000 trường hợp vi phạm qua phạt nguội. Tại Hà Nội, từ 15/7 đến 14/8, lực lượng chức năng xử lý 49.568 phương tiện vi phạm giao thông đường bộ, trong đó camera AI phát hiện hơn 12.800 xe; cảnh sát lập biên bản 410 chủ xe và phạt nguội 12.460 chủ xe khác.

Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng phòng Hướng dẫn, tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, Cục Cảnh sát giao thông, cho biết phạt nguội không chỉ phục vụ việc xử lý vi phạm mà còn nhằm thay đổi hành vi, hình thành thói quen chấp hành pháp luật và xây dựng văn hóa giao thông. Dữ liệu và hình ảnh từ hệ thống chỉ được sử dụng làm căn cứ để xác minh, đối chiếu; nếu không xác định được người thực hiện hoặc không đủ căn cứ thì không xử phạt.

Theo đại tá Nhật, quy trình này gồm nhiều công đoạn. Sau khi phát hiện vi phạm, cơ quan chức năng xác minh chủ phương tiện, xác định đơn vị giải quyết rồi gửi thông báo, trong đó thời gian xác minh chủ phương tiện có thể khoảng 10 ngày.

Thông tin về biển số, thời gian, địa điểm, hành vi vi phạm, đơn vị phát hiện và đơn vị giải quyết được cập nhật trên Cổng thông tin điện tử của Cục Cảnh sát giao thông và VNeTraffic để người dân tra cứu. Với chủ xe là cá nhân có tài khoản VNeTraffic mức độ 2, hệ thống có thể gửi thông báo trực tiếp đến tài khoản.

Khi chủ phương tiện hoặc người liên quan đến giải quyết vụ việc đến cơ quan có thẩm quyền, thông tin sẽ được kiểm tra, đối chiếu và người vi phạm được xem kết quả thu thập trước khi thực hiện các thủ tục xử lý. Nếu quá 20 ngày kể từ ngày gửi thông báo mà chưa đến giải quyết, cơ quan chức năng sẽ thực hiện cảnh báo về đăng ký, đăng kiểm phương tiện và phối hợp xử lý theo quy định.

Độ trễ này xuất phát từ khối lượng dữ liệu ngày càng lớn và nhiều bước phải thực hiện, từ kiểm tra hình ảnh, xác minh phương tiện, gửi thông báo đến xác định người điều khiển. Dữ liệu về phương tiện và chủ xe cũng cần được đồng bộ, cập nhật, nhất là với xe đã chuyển nhượng nhưng chưa sang tên, thay đổi nơi cư trú hoặc có nhiều người cùng sử dụng.

Cục Cảnh sát giao thông đang đề xuất sửa một số quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính để đưa toàn bộ quy trình xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông lên môi trường điện tử. Theo hướng này, hệ thống có thể tự động gửi thông báo đến tài khoản định danh điện tử của cá nhân, tổ chức trong hai giờ, người vi phạm có thể xác nhận đồng ý hoặc không đồng ý và thực hiện nộp phạt trực tuyến nếu không có vướng mắc.

Với tài xế, việc chủ động tra cứu giúp biết sớm tình trạng phương tiện, nhưng quy trình xử lý vẫn phụ thuộc vào thời gian xác minh của cơ quan chức năng. Khi hệ thống tiếp tục được mở rộng, việc cập nhật dữ liệu phương tiện và rút ngắn các khâu thông báo sẽ là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khoảng thời gian tài xế phải chờ để biết một lỗi giao thông có được ghi nhận hay không.

Nguyễn Liên (tổng hợp)