Hàng loạt dự án cao tốc phía Bắc đang chịu áp lực tiến độ khi thiếu hàng triệu m³ đất, cát đắp, khó khăn về nguồn đá xây dựng và còn vướng mắc giải phóng mặt bằng.
- Hiểu đúng các cổng mạng trên router gia đình
- Giám đốc Gia Lai bị bắt vì chiếm đoạt 12 tỷ đồng góp vốn
- Người Việt ăn thịt gần gấp đôi khuyến nghị, thiếu rau xanh
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng về tình hình thực hiện các dự án đường bộ cao tốc khu vực phía Bắc, một số công trình đang gặp khó khăn trong việc xác định nguồn vật liệu xây dựng. Cùng với đó, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật tại một số địa bàn chưa được giải quyết dứt điểm, tạo áp lực đối với tiến độ dự án.
Đáng chú ý, cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng đoạn qua tỉnh Ninh Bình và Hưng Yên còn thiếu hơn 9 triệu m³ cát đắp. Dự án thành phần 3 thuộc dự án Vành đai 4 – Vùng Thủ đô Hà Nội còn thiếu khoảng hơn 4,3 triệu m³ đất đắp và gần 4 triệu m³ cát đắp, trong khi dự án Chợ Mới – Bắc Kạn gặp khó khăn về nguồn vật liệu đá xây dựng.
Để tháo gỡ, các đơn vị đang tiếp tục rà soát, tìm kiếm thêm nguồn cung cấp vật liệu và đề xuất giải pháp báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Đối với các dự án có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026, nguồn cung cấp vật liệu xây dựng đã cơ bản được xác định, đáp ứng nhu cầu.
Về giải phóng mặt bằng, Bộ Xây dựng cho biết mặt bằng phục vụ thi công các dự án có kế hoạch hoàn thành năm 2026 đã được bàn giao để nhà thầu triển khai đồng loạt trên toàn tuyến, song chưa hoàn thành toàn bộ. Một số tồn tại trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư vẫn chưa được giải quyết triệt để.
Trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn, cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh còn vướng 1 hộ dân trong phạm vi thi công, trong khi cao tốc Hữu Nghị – Chi Lăng còn vướng 8 hộ dân và 5 vị trí hạ tầng kỹ thuật chưa di dời. Tại tỉnh Tuyên Quang, còn khoảng 200m thuộc 8,1km bổ sung chưa giải phóng mặt bằng, còn phạm vi thi công đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô Hà Nội vẫn có một số công trình hạ tầng kỹ thuật chưa được di dời.
Đối với các dự án hoàn thành sau năm 2026, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục được đẩy nhanh nhưng một số công trình vẫn chậm so với kế hoạch. Dự án Hòa Bình – Mộc Châu đoạn qua tỉnh Sơn La gặp khó khăn do phạm vi giải phóng mặt bằng lớn, địa hình phức tạp, phong tục tập quán các dân tộc đa dạng, khác biệt và một số cán bộ, viên chức chưa có nhiều kinh nghiệm thực hiện trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Nhiều dự án cần tăng tốc
Theo Bộ Xây dựng, nhiều dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2026 đang đối diện khối lượng công việc rất lớn và cần nhiều nỗ lực để bảo đảm về đích đúng kế hoạch. Trong đó, cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng đoạn qua tỉnh Ninh Bình có sản lượng đạt 42%; dự án thành phần 2.3 xây dựng đường song hành trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh thuộc dự án Vành đai 4 Vùng Thủ đô Hà Nội đạt gần 49%.
Dự án Đồng Đăng – Trà Lĩnh giai đoạn 1 có sản lượng đạt 77%, Hữu Nghị – Chi Lăng đạt 75%, trong khi Tuyên Quang – Hà Giang đạt 72% đối với đoạn qua Tuyên Quang và 74% đối với đoạn qua Hà Giang cũ. Các dự án có kế hoạch hoàn thành sau năm 2026 cũng cần đẩy mạnh tiến độ mới có thể hoàn thành theo kế hoạch.
Dự án Hòa Bình – Mộc Châu đoạn qua tỉnh Sơn La khởi công ngày 18/5/2025, nhưng sản lượng mới đạt khoảng 13%, chưa đáp ứng kế hoạch. Bộ Xây dựng xác định nguyên nhân gồm công tác giải phóng mặt bằng còn chậm và việc huy động, tổ chức thi công của các nhà thầu chưa đáp ứng tiến độ yêu cầu.
Cao tốc Ninh Bình – Hải Phòng đoạn qua tỉnh Ninh Bình và Hưng Yên theo phương thức PPP khởi công ngày 12/5/2025, sản lượng mới đạt khoảng 14%, tập trung chủ yếu ở các cầu lớn. Trong khi đó, hạng mục quyết định tiến độ là đắp nền và xử lý đất yếu đang triển khai rất chậm do khan hiếm cát đắp.
Dự án thành phần 3 thuộc Vành đai 4 Vùng Thủ đô Hà Nội khởi công ngày 6/9/2025, kế hoạch hoàn thành năm 2027 nhưng sản lượng mới đạt khoảng 12,5%, có nguy cơ không bảo đảm kế hoạch. Dự án Chợ Mới – Bắc Kạn khởi công ngày 15/3/2025, dự kiến hoàn thành phần nền đường và các công trình cầu, cống thoát nước trong năm 2026, hoàn thiện các hạng mục còn lại và đưa vào khai thác trong năm 2027.
Đẩy nhanh nguồn vật liệu, tháo gỡ mặt bằng
Trước những khó khăn trên, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ có công điện đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố Hà Nội, Lạng Sơn, Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên chỉ đạo giải quyết dứt điểm công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật và bàn giao mặt bằng sạch cho nhà thầu.
Bộ Xây dựng đồng thời kiến nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố Hà Nội, Thái Nguyên, Phú Thọ, Hưng Yên, Bắc Ninh, Ninh Bình chỉ đạo các cơ quan tham mưu khẩn trương rà soát, quy hoạch, đẩy nhanh thủ tục cấp phép, gia hạn và nâng công suất các mỏ, bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng phục vụ dự án.
Các địa phương được đề nghị tăng cường quản lý, kiểm tra, giám sát, chấn chỉnh việc chấp hành pháp luật về giá vật liệu xây dựng; kịp thời công bố giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng, kiểm soát mặt bằng giá theo quy định. Đây là những giải pháp được đặt ra nhằm bảo đảm nguồn vật liệu cho các dự án Vành đai 4, Chợ Mới – Bắc Kạn và Ninh Bình – Hải Phòng.
Để đẩy nhanh tiến độ, Bộ Xây dựng cũng kiến nghị lãnh đạo Chính phủ đề nghị Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố là cơ quan chủ quản chỉ đạo chủ đầu tư và các đơn vị liên quan chủ động rà soát, điều chỉnh kế hoạch thi công phù hợp thực tế hiện trường. Đồng thời, các đơn vị cần huy động nguồn lực, đẩy mạnh thi công để hoàn thành dự án đúng kế hoạch.
Bộ Xây dựng lưu ý công tác tổ chức thi công phải khoa học, hiệu quả, bảo đảm chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn trong cả vòng đời dự án, không vì tiến độ mà bỏ qua quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật ảnh hưởng đến chất lượng công trình.
Các địa phương cũng cần chủ động ứng phó với mưa lớn, ngập lụt, lũ quét và sạt lở đất; rà soát kế hoạch phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, bảo vệ thiết bị, vật tư, lán trại trong mùa mưa lũ. Đồng thời, không dựng lán trại, bãi đúc cấu kiện và lưu trú tại khu vực có nguy cơ sạt lở, lũ quét, ngập lụt; xây dựng đầy đủ hệ thống thoát nước đồng thời với thi công nền đường để bảo đảm an toàn cho người, thiết bị, vật tư và công trình.
Thiên An (tổng hợp)
