Những dấu ấn lớn của hạ tầng giao thông Việt Nam

Hàng loạt công trình giao thông của Việt Nam nổi bật về chiều dài, quy mô đầu tư, kỹ thuật xây dựng và năng lực khai thác, tạo dấu ấn trong kết nối các vùng kinh tế.

Các công trình tiêu biểu trải rộng từ cầu vượt biển, cầu dây văng, hầm đường bộ, hầm vượt sông đến đường sắt, cao tốc, cảng biển và sân bay. Mỗi công trình sở hữu những thông số đáng chú ý, đồng thời đảm nhiệm vai trò quan trọng trong mạng lưới giao thông quốc gia.

Cầu Cần Thơ bắc qua sông Hậu, kết nối TP Cần Thơ với tỉnh Vĩnh Long, được khánh thành năm 2010. Công trình có nhịp dây văng chính dài 550 m, từng giữ kỷ lục về nhịp cầu dây văng dài nhất Việt Nam và Đông Nam Á, với tổng chiều dài cả cầu và đường dẫn đạt 15,85 km, trụ tháp cao 175,3 m.

Cầu Nhật Tân cùng hệ thống đường dẫn hai đầu có tổng mức đầu tư 89,943 tỷ yên Nhật, tương đương hơn 13.620 tỷ đồng, với tổng chiều dài 8,9 km và phần cầu dài 3,7 km. Cầu chính vượt sông Hồng dài 1,5 km, gồm năm trụ tháp, tượng trưng cho năm cửa ô của Thủ đô, và được thông xe ngày 4/1/2015.

Tại Hải Phòng, cầu Tân Vũ – Lạch Huyện nối bán đảo Đình Vũ với huyện đảo Cát Hải, khánh thành ngày 2/9/2017. Phần cầu dài 5,44 km, đường dẫn dài 10,19 km, rộng 29,5 m với bốn làn xe, giúp rút ngắn hành trình giữa đất liền và Cát Hải, đồng thời hỗ trợ phát triển hạ tầng, công nghiệp, cảng biển và du lịch.

Cầu Bãi Cháy bắc qua eo biển Cửa Lục, nối Hòn Gai với Bãi Cháy, được khởi công tháng 5/2003 và hoàn thành tháng 12/2006. Cầu dài 903 m, nhịp chính 435 m, rộng 25,3 m, có bốn làn xe cơ giới cùng hai làn cho xe thô sơ và người đi bộ; tĩnh không thông thuyền 50 m, đáp ứng tàu có trọng tải tới 50.000 tấn.

Ở khu vực Sa Pa, cầu Móng Sến kết nối cao tốc Nội Bài – Lào Cai với khu du lịch quốc gia Sa Pa có chiều dài 612 m, rộng 14 m, gồm bốn làn xe và năm nhịp liên tục. Nhịp dài nhất đạt 132 m, trụ cao nhất 83 m, còn tổng vốn đầu tư công trình là 450 tỷ đồng.

Hầm Hải Vân hiện là hầm đường bộ dài nhất Việt Nam, với toàn tuyến dài 12,047 km và tốc độ thiết kế 80 km/h. Hầm chính dài 6.280 m, rộng 10 m, có hai làn xe và tĩnh không 7,5 m; song song là hầm cứu nạn cùng chiều dài, rộng 4,7 m, được nối với hầm chính bằng các hầm ngang.

Trên hành trình Bắc – Nam, tuyến đường sắt Bắc Nam, còn gọi là tuyến tàu Thống Nhất, dài khoảng 1.726 km, nối Hà Nội với TP HCM và giữ vai trò huyết mạch giao thông. Chuyến tàu Thống Nhất đầu tiên giữa hai miền lăn bánh ngày 31/12/1976, sau khi đất nước thống nhất; tuyến đường chạy gần song song quốc lộ 1, qua 23 ga cùng nhiều cầu và hầm.

Tuyến cao tốc Bắc Nam phía Đông có chiều dài khoảng 2.065 km, đi qua 23 tỉnh, thành phố từ Lạng Sơn đến Cà Mau và được đầu tư trên toàn tuyến theo quy mô phân kỳ. Nhiều đoạn đang được tính toán mở rộng từ bốn làn hạn chế lên sáu làn nhằm đáp ứng nhu cầu giao thông tăng lên.

Trong hệ thống này, cầu Kỳ Lộ bắc qua sông cùng tên thuộc xã Tuy An Bắc, tỉnh Phú Yên cũ, được đưa vào khai thác hồi tháng 4. Đây là công trình có quy mô lớn và dài nhất, đồng thời có yêu cầu kỹ thuật phức tạp nhất trong 12 dự án thành phần của cao tốc Bắc Nam phía Đông được đề cập trong bài.

Tại TP HCM, hầm Thủ Thiêm dài gần 1,49 km, gồm đoạn dẫn phía trung tâm dài 585 m, đoạn dẫn phía Thủ Thiêm dài 535 m và đoạn hầm dìm 370 m nằm dưới sông Sài Gòn. Công trình rộng hơn 33 m, cao gần 9 m, có sáu làn xe và cho phép lưu thông hai chiều; tốc độ tối đa là 60 km/h đối với ôtô và 40 km/h đối với xe máy.

Hầm Thủ Thiêm là hầm vượt sông đầu tiên tại Việt Nam và từng giữ vị trí hầm dìm vượt sông lớn nhất Đông Nam Á khi khánh thành. Công trình tạo thêm một hướng kết nối quan trọng giữa khu vực trung tâm và Thủ Thiêm.

Cụm cảng Cái Mép – Thị Vải tại phường Tân Phước, TP HCM trải dài hơn 15 km ở hạ nguồn hai con sông cùng tên. Sau 15 năm hoạt động, cụm cảng đã tiếp nhận những siêu tàu dài gần 400 m, sức chở tới 24.188 container 20 feet; năm 2025, lượng hàng hóa thông qua đạt hơn 138,2 triệu tấn, tăng 23% so với năm trước và vượt 23% kế hoạch.

Cái Mép – Thị Vải được Ngân hàng Thế giới và S&P Global Market Intelligence xếp vào nhóm 7 cảng container hiệu quả nhất thế giới, tăng năm bậc so với năm 2023. Cụm cảng cũng lần đầu lọt nhóm 30 cảng container lớn nhất thế giới về sản lượng thông qua theo Alphaliner.

Một dự án khác có quy mô đặc biệt lớn là Cảng hàng không quốc tế Long Thành tại Đồng Nai, được xây dựng trên diện tích khoảng 5.000 ha với tổng mức đầu tư hơn 336.000 tỷ đồng. Dự án được chia thành ba giai đoạn, trong đó giai đoạn một đang triển khai và dự kiến cơ bản hoàn thành cuối năm nay, công suất thiết kế đạt 25 triệu lượt khách cùng 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Giai đoạn hai dự kiến hoàn thành năm 2035, bổ sung một nhà ga hành khách và một đường cất hạ cánh, nâng công suất lên 50 triệu lượt khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Khi hoàn thiện toàn bộ, sân bay dự kiến đạt năng lực phục vụ 100 triệu lượt khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, hướng tới vai trò một đầu mối hàng không quy mô lớn trong thập kỷ tới.

An Nhiên (tổng hợp)