Một tàu ngầm không người lái Dive-LD của Hải quân Mỹ được Iran tuyên bố thu giữ gần eo biển Hormuz, sau khi phương tiện này gặp sự cố trong lúc hoạt động trên biển.
- Thái Nguyên tháo gỡ vướng mắc bến đò Đoàn Kết
- Nha Trang lý giải việc sáp nhập 13 trường tiểu học
- Nghi bị phá hoại, trang trại dứa hóa ra thiệt hại vì đàn lợn rừng
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã thu giữ chiếc Dive-LD trong một chiến dịch mà lực lượng này mô tả là phức tạp về tình báo và tác chiến. Hình ảnh và video được công bố cho thấy phương tiện được trục vớt gần như nguyên vẹn.
Một quan chức Mỹ nói chiếc tàu ngầm gặp sự cố kỹ thuật hơn một ngày trước đó, khi đang khảo sát vùng biển để hỗ trợ các hoạt động đang diễn ra. Người này cho rằng đây là mẫu cũ, không thu thập dữ liệu nhạy cảm và không mang thiết bị sonar hoặc radar bí mật. Tuy nhiên, quan chức Mỹ không xác nhận cũng không phủ nhận việc Iran đã thu giữ phương tiện.
Dive-LD được đưa vào hoạt động giữa vùng biển nhiều rủi ro
Dive-LD là phương tiện lặn không người lái cỡ lớn, dài khoảng 5,8m, đường kính 1,2m và nặng gần 3 tấn. Phương tiện có thể lặn sâu tới 6.000m và hoạt động liên tục trên biển khoảng 10 ngày.
Dive-LD được phát triển bởi Dive Technologies, sau đó công ty này được Anduril mua lại. Phương tiện được bàn giao cho Nhóm Phương tiện Lặn Không người lái số 1 của Hải quân Mỹ vào tháng 4/2025.
Thiết kế mô-đun cho phép Dive-LD thực hiện nhiều nhiệm vụ. Trong đó có chuẩn bị dữ liệu về môi trường tác chiến, tình báo, giám sát và trinh sát, chống thủy lôi và triển khai các vật thể dưới nước.
Eo biển Hormuz là một trong những khu vực được Hải quân Mỹ sử dụng UUV để hỗ trợ rà phá thủy lôi của Iran. Các lực lượng Mỹ cũng tăng cường sử dụng phương tiện không người lái và những thiết bị chuyên dụng dưới nước để đối phó với các mối đe dọa trong khu vực.
Theo Financial Times được bài gốc dẫn lại, Mỹ từng triển khai thợ lặn đặc nhiệm SEAL, tàu robot và các phương tiện chuyên dụng dưới nước trong một chiến dịch kéo dài 4 tháng nhằm rà phá thủy lôi của Iran.
Việc Dive-LD xuất hiện trong hoạt động chống lại Iran vì thế mang ý nghĩa thực tiễn đối với quá trình kiểm chứng năng lực của phương tiện này và các chiến thuật sử dụng UUV. Những phương tiện không người lái đang được đặt vào những môi trường mà khả năng mất thiết bị đã được tính đến từ trước.
Anduril xác nhận một chiếc Dive-LD đang hoạt động trong khu vực đã bị mất. Người phát ngôn công ty nói phương tiện được thiết kế để có thể chấp nhận rủi ro tổn thất và ngay từ đầu đã hướng tới những môi trường nguy hiểm.
Một phương tiện nằm lại và những câu hỏi phía sau
Việc Iran tuyên bố thu giữ chiếc Dive-LD nguyên vẹn khiến sự việc không chỉ dừng ở một phương tiện gặp sự cố trên biển.
Bài gốc dẫn lại lịch sử Iran thu thập khí tài quân sự nước ngoài, đặc biệt là khí tài của Mỹ, để phục vụ phân tích và kỹ thuật đảo ngược. Vụ thu giữ UAV RQ-170 Sentinel năm 2011 được nêu như một ví dụ.
Nếu được tiếp cận đầy đủ, chiếc Dive-LD có thể giúp Iran tìm hiểu thêm về một dòng phương tiện lặn không người lái hiện đại của Mỹ. Bài gốc cũng đặt khả năng Iran chia sẻ phương tiện này với các đối tác quốc tế, trong bối cảnh nhiều quốc gia đang phát triển UUV.
Một vấn đề khác nằm ở không gian thông tin. Việc thu giữ phương tiện có thể trở thành lợi thế tuyên truyền đối với chính phủ Iran trong lúc nước này chịu áp lực quân sự và kinh tế từ Mỹ.
Những sự cố liên quan đến phương tiện không người lái không phải điều hoàn toàn mới. Bài gốc nhắc tới việc Iran từng thu giữ các phương tiện mặt nước không người lái Saildrone của Hải quân Mỹ vào năm 2022.
Lần này, chiếc Dive-LD nằm lại gần eo biển Hormuz trong bối cảnh hoạt động bằng phương tiện không người lái của Mỹ tại khu vực ngày càng được mở rộng. Khi số lượng nhiệm vụ tăng lên, nguy cơ phương tiện bị mất hoặc bị thu giữ cũng trở thành một phần của bài toán bảo vệ công nghệ.
Chiếc tàu không người lái được thiết kế để hoạt động trong môi trường có rủi ro tổn thất. Nhưng khi phương tiện gần như nguyên vẹn rơi vào tay đối phương, câu chuyện không còn chỉ là một thiết bị bị mất trên biển. Nó đặt ra câu hỏi về giới hạn của việc đưa công nghệ không người lái vào những vùng biển mà mỗi sự cố đều có thể để lại những hệ quả rộng hơn.
Hoàng Lan (tổng hợp)
