BẮC NINH — Từ 5 sào ruộng còn lại sau vụ trồng măng tây thất bại, chị Nguyễn Thị Trâm từng bước mở rộng sản xuất, xây dựng trang trại ứng dụng công nghệ cao và tạo việc làm cho nhiều lao động.
- Hệ thống AI của OpenAI tự ý thăm dò nhiều hệ thống web
- Hai giảng viên Việt tìm lời giải cho giả thuyết Courtade – Kumar
- Người đàn ông 67 tuổi ra đầu thú sau 40 năm lẩn trốn
Năm 2012, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Giao thông Vận tải, chị Trâm nghỉ việc và về xã Trung Chính, tỉnh Bắc Ninh, làm nông cùng cha mẹ chồng. Chứng kiến cảnh cà rốt chất đống ngoài đồng vì không tiêu thụ hết, chị tìm hướng chuyển sang cây trồng có giá trị cao hơn và lựa chọn măng tây sau khi khảo sát nhiều mô hình.
Chị cùng chồng là anh Nguyễn Đình Hải, khi đó đã rời vị trí trưởng phòng sản xuất tại một tập đoàn điện tử của Hàn Quốc, thuê 10 mẫu đất để thử sức với loại cây mới. Vụ đầu tiên không thành công khi nhiều cây chết, sản phẩm đến kỳ thu hoạch lại khó tìm đầu ra, khiến khoảng 300 triệu đồng vốn đầu tư gần như mất trắng và hai vợ chồng phải trả lại đất, chỉ còn 5 sào ruộng của gia đình.
Không bỏ cuộc, vợ chồng chị tiếp tục thử nhiều giống măng tây để tìm loại phù hợp với khí hậu miền Bắc. Khi sản lượng đạt 30-40kg mỗi ngày, thay vì chờ khách tìm đến, chị tự mang sản phẩm đi giới thiệu, có thời điểm tiền vận chuyển còn cao hơn giá trị số măng tây bán được.
Chị kể: “Có những nhà hàng còn chưa biết đến măng tây, càng không biết chế biến như thế nào nên tự tay tôi xào nấu cho họ ăn thử”. Những chuyến đi tìm đầu ra có khi gặp đủ sự cố, từ xe Cub 81 thủng bánh giữa đường, xe chết máy đến việc hàng không kịp gửi theo chuyến xe, nhưng hoạt động tiêu thụ dần hình thành khi khách hàng bắt đầu tìm đến tận vườn.
Năm 2014, vợ chồng chị thành lập Công ty TNHH Xuất nhập khẩu nông sản Hải Phong, sau đó một năm được cấp chứng nhận VietGAP đối với măng tây xanh và cà rốt. Chứng nhận này giúp sản phẩm đủ điều kiện đưa vào các chuỗi siêu thị, trong khi quy mô sản xuất tăng dần và tạo việc làm thường xuyên cho hơn 20 lao động với thu nhập 6-14 triệu đồng/người/tháng.
Năm 2016, chị Trâm thuê 5ha đất công ích của xã để cải tạo và mở rộng vùng sản xuất, sau khi nhiều hộ không muốn tiếp tục canh tác vì đất xấu, năng suất thấp. Tuy nhiên, khi quy mô lớn hơn, doanh nghiệp tiếp tục đối mặt với rủi ro thị trường, trong đó có khoản tiền hơn 1 tỷ đồng rau và cà rốt bị một chuỗi siêu thị nợ khi đơn vị này phá sản.
Chị chia sẻ: “Chuỗi siêu thị Fivimart lúc phá sản, họ nợ hơn 1 tỉ đồng tiền rau và cà rốt. Đợt đó mẹ tôi khóc lên khóc xuống chỉ sợ mất nhà, vì nhà đã thế chấp ngân hàng để vay vốn. Rất nhiều lần tôi nghĩ dừng lại, nhưng dừng lại lúc đó thì xấu hổ lắm. Hai vợ chồng đã gác bằng đại học, bỏ nghề để về làm nông, bố mẹ từng can ngăn, còn làng xóm thì dị nghị”.
Đầu năm 2021, chị tiếp tục mở rộng vùng sản xuất 10ha tại Quản Bạ, Tuyên Quang, nơi có khí hậu phù hợp để chuyên trồng rau trái vụ theo đơn đặt hàng. Tùy từng thời điểm, vùng sản xuất này tạo việc làm cho 15-30 lao động, còn doanh thu của doanh nghiệp tăng từ 13 tỷ đồng năm 2020 lên 18 tỷ đồng năm 2021.
Từ những ngày phải tự chở từng cân măng tây đi tìm khách, chị Trâm dần nhận ra những điểm nghẽn lớn hơn của sản xuất nông nghiệp, gồm đất đai, vốn, logistics, tiêu thụ và chế biến. Trang trại hiện đã có khâu đóng gói, sơ chế, còn chế biến sâu vẫn được tính toán, trong đó có hướng tận dụng cà rốt loại 2 để làm nước ép hoặc cà rốt sấy.
Cuối năm 2025, tại Hội nghị Thủ tướng Chính phủ đối thoại với nông dân, chị Trâm nêu một khó khăn từng trực tiếp trải qua là nhu cầu vốn lớn khi đầu tư nông nghiệp công nghệ cao trong khi đất sản xuất chủ yếu đi thuê, không đủ tài sản thế chấp. Chị kiến nghị hình thành một quỹ tín dụng dành cho các dự án nông nghiệp công nghệ cao; mới đây, chị được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam trao tặng danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới”.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
