Xuất khẩu sầu riêng Việt Nam tăng, Trung Quốc vẫn là thị trường lớn

Việt Nam ghi nhận gần 2 tỷ USD từ xuất khẩu sầu riêng, trong đó Trung Quốc tiếp tục chiếm phần lớn kim ngạch.

Trong 8 tháng năm 2026, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt 1,97 tỷ USD, tăng 28,3% so với cùng kỳ năm trước. Riêng thị trường Trung Quốc mang về 1,85 tỷ USD, tăng 29,9%, trong khi nguồn cung từ Tây Nguyên đang vào giai đoạn thu hoạch cao điểm.

Tại Lâm Đồng, giá sầu riêng có xu hướng đi lên khi lượng hàng đưa ra thị trường giảm dần về cuối vụ, còn thương lái tăng cường thu mua để phục vụ nhu cầu dịp Tết Trung thu và Quốc khánh Trung Quốc ngày 1/10. Với những vườn có tỷ lệ quả đạt chuẩn xuất khẩu cao, trọng lượng khoảng 2,5-3 kg/quả, giá mua xô có thời điểm lên tới 60.000 đồng/kg.

Ông Nguyễn Văn Tạo, một nông dân trồng sầu riêng ở Lâm Đồng, cho biết gia đình đã chốt bán xô cho thương lái hơn một tháng trước với giá 50.000 đồng/kg và hiện vườn đang bước vào những ngày thu hoạch cuối vụ. “Mức giá này dù không cao như trước đó, gia đình tôi vẫn lãi khoảng 1,5 tỷ đồng sau khi trừ chi phí”, ông Tạo nói.

Số liệu của Cục Hải quan cho thấy riêng tháng 8/2026, xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 1,06 tỷ USD, tăng 36,9% so với tháng 7 và tăng 56,7% so với cùng kỳ năm 2025. Sầu riêng là một trong những mặt hàng đóng góp đáng kể vào kết quả này trong thời điểm Tây Nguyên bước vào cao điểm thu hoạch.

Theo ước tính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng trong 8 tháng đạt 1,97 tỷ USD, tăng 28,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, riêng xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 1,85 tỷ USD, tăng 29,9%.

Cục Xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương nhận định xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc trong những tháng còn lại của năm 2026 có thể tiếp tục tăng khả quan. Việt Nam hiện có lợi thế về nguồn sầu riêng tươi trong giai đoạn này, qua đó được dự báo có khả năng duy trì kim ngạch xuất khẩu rau quả sang thị trường này ở mức trên 1 tỷ USD mỗi tháng.

Trong lúc sầu riêng Việt Nam tiếp tục tăng xuất khẩu sang Trung Quốc, Thái Lan đang xem xét những chính sách mới đối với mặt hàng chủ lực này. Ngày 7/9, nước này tổ chức phiên điều trần công khai về dự thảo Luật Sầu riêng, sau hơn hai năm dự thảo được đưa ra thảo luận với sự tham gia của nông dân, thương nhân và nhà xuất khẩu.

Một nội dung gây nhiều ý kiến tại phiên điều trần là kế hoạch thành lập quỹ sầu riêng và thu khoản tiền đối với hàng xuất khẩu. Những người tham gia cũng lo ngại tình trạng thu hoạch, bán sầu riêng chưa chín có thể ảnh hưởng đến chất lượng cũng như danh tiếng của sản phẩm Thái Lan trên thị trường quốc tế.

Hiệp hội Sầu riêng Thái Lan và Hiệp hội Thương nhân và Xuất khẩu Trái cây Thái Lan đều phản đối đề xuất thành lập quỹ và khoản thu nói trên. Dự thảo đưa ra mức thu 0,50-1 baht/kg và có thể nâng tối đa lên 2 baht/kg, tương đương khoảng 0,06 USD/kg.

Với một container sầu riêng tiêu chuẩn chứa khoảng 18 tấn, mức thu 1 baht/kg sẽ làm phát sinh khoảng 18.000 baht, tương đương khoảng 540 USD cho mỗi container. Các hiệp hội cho rằng khoản chi phí này cuối cùng có thể được chuyển sang người trồng thông qua việc giảm giá mua.

Thay vì tăng khoản thu, các hiệp hội đề nghị đạo luật tập trung vào việc nâng chất lượng sản phẩm, xử lý những vấn đề mang tính cấu trúc và củng cố năng lực cạnh tranh, nhằm tránh tạo thêm gánh nặng chi phí cho nông dân và doanh nghiệp.

Cạnh tranh tại thị trường Trung Quốc đang ngày càng rõ nét khi Thái Lan, Việt Nam, Malaysia, Philippines và Campuchia đều được phép xuất khẩu chính ngạch sầu riêng vào thị trường này. Các nước đang tiếp tục chuẩn hóa sản xuất, trong đó Thái Lan và Malaysia đẩy mạnh sản phẩm sầu riêng đông lạnh, Malaysia có lợi thế về một số giống, còn Campuchia mở rộng diện tích vùng trồng.

Minh Tuấn (tổng hợp)