Nghệ An – HTX trồng và chế biến xã Nghĩa Đồng đang phát triển khoảng 10ha tía tô ven sông Con, kết hợp chưng cất tinh dầu để nâng giá trị nông sản và mở hướng tăng thu nhập cho nông dân.
- Quỹ khuyến học Thanh Hóa nhận hơn 135 tỷ đồng hỗ trợ học
- Ronaldo bất ngờ rời tuyển Bồ Đào Nha, hé lộ sẽ nói sự thật
- Khu công nghiệp Hải Phòng bước vào cuộc đua về tiêu chuẩn xanh
Tại xã Nghĩa Đồng, tỉnh Nghệ An, vùng tía tô được xây dựng làm nguyên liệu phục vụ trực tiếp cho hệ thống chưng cất tinh dầu của HTX. Mỗi vụ, diện tích này cho khoảng 90 tấn nguyên liệu, trong khi thời gian từ trồng đến thu hoạch khoảng 4 tháng.
Điểm khác biệt của mô hình nằm ở việc HTX không chỉ dừng ở khâu sản xuất nguyên liệu mà tiếp tục đầu tư chế biến ngay tại địa phương. Cây tía tô sau thu hoạch được đưa vào hệ thống chưng cất, qua đó tạo ra sản phẩm tinh dầu thay vì chủ yếu tiêu thụ dưới dạng tươi hoặc nguyên liệu thô.
Trên vùng đất ven sông Con, cây tía tô phát triển thuận lợi nhờ điều kiện đất đai phù hợp cùng quy trình chăm sóc tập trung. Ông Đàm Thanh Hải (SN 1968, trú xóm Yên Bình) cho biết hiệu quả kinh tế từ mùa vụ khiến ông phấn khởi khi diện tích tía tô của gia đình phát triển xanh tốt, đồng đều.

Ông Nguyễn Xuân Huy, cán bộ quản lý vận hành sản xuất tinh dầu của HTX, cho biết mỗi nồi chưng cất chứa khoảng 1,5 tấn nguyên liệu và cho khoảng 1,5 lít tinh dầu. Với giá bán hiện nay khoảng 10-12 triệu đồng/lít, từ 90 tấn tía tô nguyên liệu, sản lượng tinh dầu theo tỷ lệ trên có thể đạt khoảng 90 lít/vụ.
Tính theo mức giá này, doanh thu từ tinh dầu ước khoảng 900 triệu đồng đến hơn 1 tỷ đồng/vụ, trước khi trừ các khoản chi phí sản xuất, nhân công, năng lượng, khấu hao máy móc, vận chuyển và các chi phí khác. Khoảng thời gian 4 tháng cho mỗi vụ cũng được HTX xem là một yếu tố giúp nâng hiệu quả sử dụng đất.
Việc kết hợp vùng nguyên liệu với chế biến giúp giá trị sản phẩm được tạo thêm ngay tại địa phương, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào việc bán nông sản thô. Từ kết quả bước đầu, HTX trồng và chế biến xã Nghĩa Đồng đang tính toán mở rộng diện tích nguyên liệu và phát triển thêm các dòng tinh dầu khác.
Trong định hướng tiếp theo, HTX dự kiến nghiên cứu sản xuất thêm các loại cây phục vụ chiết xuất tinh dầu như húng quế, sả Java, tràm… Việc đa dạng hóa nguồn nguyên liệu được kỳ vọng giúp HTX chủ động hơn trong sản xuất và tạo thêm nhiều sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Nghĩa Đồng Trần Văn Trung cho biết tía tô vốn không phải cây trồng hoàn toàn mới đối với người dân địa phương, nhưng mô hình của HTX đã tạo điểm khác biệt khi gắn vùng nguyên liệu với chế biến và chiết xuất tinh dầu. Đây là cách tiếp cận hướng tới nâng giá trị cây trồng thay vì chỉ chú trọng sản lượng.
“Qua thực tế bước đầu cho thấy mô hình mang lại hiệu quả khá tích cực, tạo thêm việc làm và nguồn thu nhập tương đối ổn định cho các thành viên hợp tác xã. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục quan tâm, khuyến khích và tạo điều kiện để mô hình được duy trì, phát triển phù hợp với điều kiện thực tế. Nếu hiệu quả kinh tế tiếp tục được khẳng định, chúng tôi sẽ ủng hộ việc mở rộng diện tích trồng tía tô phục vụ chiết xuất tinh dầu, đồng thời hướng tới xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, góp phần đa dạng hóa cây trồng, nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế nông nghiệp tại địa phương”, ông Trung nói.
Từ một loại cây gia vị quen thuộc, tía tô tại Nghĩa Đồng đang được đưa vào chuỗi sản xuất có thêm khâu chế biến, mở ra hướng gia tăng giá trị nông sản và tạo thêm dư địa phát triển kinh tế nông nghiệp cho địa phương.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
