Từ hành trình học nghề đến mong muốn mở lối cho người khuyết tật

Tại Nghệ An, Hoàng Kim Vị đang chuẩn bị xây dựng cơ sở kinh doanh, sửa chữa thiết bị điện dân dụng gắn với mục tiêu tạo việc làm cho người khuyết tật, sau hành trình học tập và tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp.

Tháng 9/2026, anh là một trong 26 thanh niên tiêu biểu được Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam trao Giải thưởng “Tỏa sáng nghị lực Việt”. Dự định mới của Vị xuất phát từ những khó khăn anh từng trải qua khi học nghề, tìm việc và nhận thấy các rào cản đối với người khuyết tật trên thị trường lao động. Hoàng Kim Vị sinh năm 1992, quê xã Yên Trung, Nghệ An. Từ khi chào đời, anh đã bị dị tật hai chân; tuổi thơ gắn với những lần cha mẹ đưa đi chữa trị, trước khi anh học cách thích nghi và tự làm những việc phù hợp với khả năng của mình.

Khi học lớp 7, không muốn cha mẹ tiếp tục vất vả đưa đón, Vị kiên trì tập đạp xe gần một năm để có thể tự đến trường. Sau khi tốt nghiệp lớp 12, anh đăng ký học trung cấp nghề điện tại Trường cao đẳng Việt-Đức Nghệ An, cách nhà gần 15km, nhưng phải dừng học khi chỉ còn tám tháng nữa là tốt nghiệp. “Thời điểm đó đi học vất vả quá, sức khỏe không cho phép và một phần do tự ti, e ngại khi ra ngoài nên em đã quyết định dừng lại khi chỉ còn 8 tháng nữa là tốt nghiệp”, Hoàng Kim Vị nhớ lại.

Không tiếp tục học ở trường, Vị tự tìm hiểu cách sửa chữa thiết bị điện tử, điện lạnh trong gia đình rồi xin làm tại một cửa hàng điện tử. Công việc giúp anh tích lũy những kiến thức và kỹ năng ban đầu, đồng thời mở ra hướng đi từ sở thích mày mò thiết bị. Năm 2017, Tỉnh đoàn Nghệ An mời Vị tham gia lớp tập huấn về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Sau khi tìm hiểu các mô hình phù hợp với điều kiện gia đình có đất vườn, anh chọn chăn nuôi và bắt tay xây dựng gia trại với sự hỗ trợ của tổ chức Đoàn cùng chương trình dành cho thanh niên yếu thế lập thân, lập nghiệp.

Năm 2019, dự án “Chăn nuôi sinh thái” của Vị đạt giải Khuyến khích tại Cuộc thi Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo thanh niên nông thôn do Tỉnh đoàn Nghệ An tổ chức, sau đó được chọn tham dự cuộc thi cấp Trung ương Đoàn. Năm 2020, dự án tiếp tục giành giải Ba tại Cuộc thi Dự án khởi nghiệp sáng tạo thanh niên nông thôn lần thứ IV.

Có thời điểm, gia trại của gia đình duy trì hơn 500 con gia cầm và khoảng 30 con gia súc. Mỗi năm, Vị nuôi từ ba đến bốn lứa gà, ngan thương phẩm, mỗi lứa khoảng 400-700 con; nguồn thu từ chăn nuôi tổng hợp đạt hơn 150 triệu đồng, đồng thời tạo việc làm cho 2-3 lao động tại địa phương. Dù mô hình mang lại nguồn thu, Vị vẫn nhận thấy mình cần có kiến thức chuyên môn và tay nghề bài bản để theo đuổi công việc ổn định lâu dài.

Hoàng Kim Vị với dự án khởi nghiệp chăn nuôi của mình. (Ảnh minh họa: TNM)

Năm 2022, ở tuổi 30, anh quay lại Trường cao đẳng Việt-Đức Nghệ An học Trung cấp Điện tử công nghiệp. “Ngã ở đâu sẽ phải đứng dậy ở đó”, anh tự nhắc mình trong quá trình học tập. Dù lớn tuổi hơn nhiều bạn cùng lớp và sức khỏe còn hạn chế, Vị vẫn theo học, tham gia hoạt động Đoàn, được tín nhiệm làm cán bộ Đoàn rồi tham gia Ban Chấp hành Liên chi đoàn.

Tháng 6/2024, Vị được Chi bộ Khoa Điện, Trường cao đẳng Việt-Đức Nghệ An xem xét, kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Sau khi tốt nghiệp trung cấp, anh tiếp tục học cao đẳng nghề điện lạnh và phụ việc tại một cơ sở sửa chữa, bảo hành thiết bị điện, điện tử để bổ sung kinh nghiệm thực tế. “Là người khuyết tật, những khó khăn trong cuộc sống, sự mặc cảm và cả những định kiến chung quanh khiến tôi có lúc yếu lòng.

Sau này tôi nhận ra, nếu một người bình thường phải cố gắng một thì người khuyết tật có khi phải cố gắng gấp nhiều lần mới có được một công việc, một cuộc sống như những người khác”, Vị chia sẻ. Từ trải nghiệm học nghề và tìm việc, anh hình thành ý tưởng mở trung tâm kinh doanh, sửa chữa thiết bị điện dân dụng. Dự kiến, cơ sở sẽ hoạt động trong ba lĩnh vực: kinh doanh thiết bị điện gia dụng; xây dựng đội ngũ thợ sửa chữa thiết bị tại nhà; tạo việc làm phù hợp cho người khuyết tật.

Vị mong muốn cơ sở không chỉ là nơi cung cấp dịch vụ mà còn giúp những người cùng hoàn cảnh có cơ hội học nghề, làm việc và tạo thu nhập bằng chính sức lao động. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, anh xây dựng dự án “Trung tâm kinh doanh, sửa chữa thiết bị điện dân dụng và tạo việc làm cho người khuyết tật”, tham gia Chương trình “Thanh niên khuyết tật khởi nghiệp”.

Hoàng Kim Vị ấp ủ xây dựng Dự án “Trung tâm kinh doanh, sửa chữa thiết bị điện dân dụng và tạo việc làm cho người khuyết tật”. (Ảnh minh họa: TNM)

Dự án được Tỉnh đoàn Nghệ An lựa chọn gửi tham gia bình chọn Chương trình “Tỏa sáng nghị lực Việt”. Tháng 9/2026, Vị đến Hà Nội tham gia các hoạt động cùng những thanh niên khuyết tật tiêu biểu trên cả nước và đón nhận giải thưởng của chương trình. Khi biết dự án được ghi nhận, anh chia sẻ: “Tôi luôn trân trọng và khắc ghi sự ghi nhận đó, cố gắng phấn đấu để bản thân luôn có thể trở thành một phiên bản tốt nhất”.

Giải thưởng là sự ghi nhận đối với hành trình của Vị, nhưng cơ sở sửa chữa và kế hoạch tạo việc làm vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị. Anh còn cần tiếp tục trau dồi kỹ năng nghề nghiệp, xây dựng cơ sở hoạt động và tập hợp đội ngũ thợ để đưa dự định vào thực tế. Những lần phải dừng lại rồi bắt đầu lại đã giúp Vị hiểu rõ hơn giá trị của việc học nghề và cơ hội làm việc. Điều anh hướng đến không chỉ là một công việc ổn định cho bản thân, mà còn là nơi người khuyết tật có thể học một nghề, có thu nhập và chủ động hơn trong cuộc sống.

Minh Tuấn (Tổng hợp)