Mỹ Latinh và vùng Caribbean đang chứng kiến sự hiện diện ngày càng rõ của Nga và Trung Quốc trong bối cảnh Mỹ tìm cách giữ vững ảnh hưởng tại Tây bán cầu.
- Nước sông Cầu đổi màu, đàn vịt của người dân chết bất thường
- Nga và Trung Quốc gia tăng tại khu vực Mỹ coi là sân sau
- Cơn sốt tưởng như cảm cúm và những giờ không thể chậm trễ
Từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1.2025, Washington tiếp tục coi khu vực Mỹ Latinh và Caribbean (LAC) là trọng tâm trong chính sách đối ngoại. Nhưng trong cùng khoảng thời gian, Trung Quốc và Nga cũng đẩy mạnh các hoạt động ngoại giao, kinh tế và hợp tác với những đối tác trong khu vực.
Trung Quốc chọn cách mở rộng quan hệ bằng những chương trình có phạm vi rộng. Tại Bắc Kinh, ngày 13.10, Hiệp hội Ngoại giao công chúng Trung Quốc tổ chức sự kiện kỷ niệm một năm Sáng kiến Quản trị toàn cầu. Sự kiện quy tụ các nhà ngoại giao, học giả và những người sáng tạo nội dung trẻ tuổi, nhấn mạnh vai trò của giao lưu giữa Trung Quốc với LAC.
Trong tài liệu chính sách công bố cuối năm 2025, Bắc Kinh xác định năm chương trình hợp tác về đoàn kết, phát triển, văn minh, hòa bình và kết nối nhân dân. Hợp tác kinh tế, thương mại giữ vị trí then chốt, cùng các lĩnh vực như năng lượng, tài chính, cơ sở hạ tầng, nông nghiệp và công nghệ.
Moscow lại dựa nhiều vào những mối liên hệ đã có từ thời Liên Xô. Nghiên cứu của RAND Corporation công bố tháng 9 cho biết Nga muốn củng cố quan hệ với các nước phương Nam, tạo đối trọng với phương Tây và duy trì các kết nối kinh tế trước những lệnh trừng phạt.
Từ năm 2022, Nga tăng cường hợp tác với Cuba, Nicaragua và Venezuela, bao gồm các thỏa thuận an ninh, quân sự. Năng lượng và phân bón cũng là những lĩnh vực Moscow tận dụng để duy trì lợi ích trong khu vực.
Theo chuyên gia Henry Ziemer thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), quan hệ đối tác giữa Nga và Trung Quốc có thể tạo điều kiện để hai bên phối hợp mở rộng ảnh hưởng. Bolivia cho thấy một điểm giao nhau: cựu Tổng thống Luis Arce từng ký thỏa thuận với CATL của Trung Quốc và Uranium One của Nga về khai thác lithium.
Lợi ích chung còn xuất hiện trong lĩnh vực tiền tệ và thương mại. Bắc Kinh thúc đẩy sử dụng nhân dân tệ trong các giao dịch với đối tác Mỹ Latinh, đồng thời cung cấp các khoản hoán đổi tiền tệ trị giá hàng tỉ USD cho Argentina. Nicaragua cũng tiếp tục củng cố quan hệ với hai nước, trong khi các doanh nghiệp khai mỏ Trung Quốc được trao quyền kiểm soát những vùng lãnh thổ rộng lớn.
Các bước đi trên không đồng nghĩa Nga và Trung Quốc sẽ phối hợp trong mọi vấn đề. Tuy nhiên, việc cùng mở rộng quan hệ kinh tế và chính trị giúp hai nước có thêm lựa chọn tại LAC. Với Washington, cạnh tranh vì thế không chỉ diễn ra ở những điểm nóng xa xôi mà còn hiện diện ngay tại khu vực Mỹ lâu nay xem là có ý nghĩa chiến lược.
Phạm Mai (tổng hơp)
