Giữa làn sóng bán tháo trên thị trường tài chính quốc tế, vàng từ tài sản trú ẩn an toàn trở thành nguồn tiền mặt được nhà đầu tư sử dụng để đáp ứng các yêu cầu ký quỹ, đẩy kim loại quý vào tháng giảm mạnh nhất kể từ năm 2008.
- Nâng cao vị thế thương hiệu trà địa phương trên thị trường trong nước và thế giới.
- Bánh ram ít giữ hương vị riêng trong ẩm thực Huế
- Người đàn ông 36 tuổi đi lạc từ Hưng Yên vào Thanh Hóa
Ngày 30/10/2026, giá vàng giao ngay giảm 3,5%, xuống còn 3.880,97 USD/ounce, trong khi bạc mất 6,5%, xuống 49 USD/ounce. Áp lực bán xuất hiện sau khi cổ phiếu công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) lao dốc, khiến các quỹ sử dụng đòn bẩy phải tìm thêm tiền mặt để bù đắp thua lỗ.
Đằng sau những con số trên là một nghịch lý của thị trường tài chính. Khi bất ổn gia tăng, vàng vốn được xem là nơi bảo toàn giá trị cũng không tránh khỏi áp lực bán.
Tháng 10 ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong 18 năm
Phiên giao dịch cuối tháng 10 khép lại với một đợt giảm sâu của kim loại quý. Giá vàng giao ngay mất 3,5% trong ngày 30/10, xuống 3.880,97 USD/ounce, thấp nhất kể từ tháng 10/2025. Giá bạc còn chịu sức ép lớn hơn khi giảm 6,5%, lần đầu tiên xuống dưới 50 USD/ounce sau 11 tháng.
Tính chung tháng 10/2026, vàng giảm khoảng 6%. Đây là tháng có kết quả tồi tệ nhất của kim loại quý kể từ năm 2008, thời điểm thị trường tài chính toàn cầu chao đảo sau sự sụp đổ của Lehman Brothers.
Mốc thời gian đó gợi lại một giai đoạn bất ổn khác. Ngày 15/9/2008, ngân hàng đầu tư Lehman Brothers với lịch sử 158 năm nộp đơn xin phá sản, mở đầu một cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Trong giai đoạn đầu, vàng không tăng giá như kỳ vọng mà cũng bị bán mạnh cùng chứng khoán.
Khi các quỹ cần tiền mặt để bù đắp khoản lỗ, vàng trở thành tài sản có thể thanh lý nhanh. Diễn biến hiện tại cho thấy cơ chế này tiếp tục xuất hiện, dù nguyên nhân khởi phát lần này đến từ thị trường cổ phiếu công nghệ.
Đáng chú ý, mức giảm không chỉ giới hạn trong một tháng. Từ đỉnh lịch sử 5.595 USD/ounce thiết lập hồi tháng 1/2026, giá vàng đã mất khoảng 30% sau 9 tháng. Đà đi xuống này xóa đi phần lớn thành quả tăng giá trước đó, đồng thời đặt ra câu hỏi về khả năng duy trì vai trò phòng vệ của kim loại quý trong những thời điểm thị trường thiếu thanh khoản.
Cú giảm từ cổ phiếu AI lan sang thị trường vàng
Những phiên giao dịch cuối tháng 10 chứng kiến áp lực bán lan rộng trên nhóm cổ phiếu công nghệ. Kết quả kinh doanh gây thất vọng cùng những hoài nghi về hiệu quả đầu tư vào AI khiến giới đầu tư thận trọng hơn.
Intel mất gần 30% giá trị sau khi đưa ra dự báo kinh doanh yếu. Amazon giảm 2% khi công bố chi phí đầu tư tăng mạnh. Trong tháng 10, chỉ số Nasdaq 100 mất hơn 1.200 tỷ USD vốn hóa.
Những diễn biến này khiến thị trường bắt đầu xem xét lại triển vọng sinh lời của hàng trăm tỷ USD đã được rót vào lĩnh vực AI. Khi giá cổ phiếu giảm, các quỹ sử dụng đòn bẩy phải đối mặt với yêu cầu bổ sung tài sản bảo đảm.
Trong hoàn cảnh đó, vàng có thể bị bán ra không phải vì nhà đầu tư không còn muốn nắm giữ, mà bởi họ cần tiền mặt ngay lập tức. Khả năng chuyển đổi nhanh thành tiền khiến kim loại quý trở thành một trong những tài sản có thể được thanh lý để đáp ứng lệnh gọi ký quỹ.
“Bầu trời đang sụp đổ”, Tai Wong – cựu Giám đốc giao dịch phái sinh kim loại tại Ngân hàng Montreal (BMO), với hơn 20 năm kinh nghiệm trên thị trường kim loại, nhận định.
“Kim loại không thể thoát khỏi lực hấp dẫn của một đợt điều chỉnh chứng khoán tồi tệ. Lợi nhuận doanh nghiệp là nền tảng của đợt tăng giá AI và giờ nền tảng đó đang nứt vỡ”.
Phân tích của Commerzbank cũng chỉ ra khả năng đà giảm mạnh của cổ phiếu công nghệ hôm thứ Sáu đã kích hoạt hoạt động bán tháo cưỡng bức các tài sản trú ẩn, trong đó có vàng. HSBC Asset Management nhận định động lực chính của đợt bán không nằm ở sự biến mất của nhu cầu trú ẩn, mà xuất phát từ căng thẳng thanh khoản trên thị trường.
Nhà đầu tư vì thế phải đối mặt với một tình huống trái ngược: tài sản được mua để phòng vệ rủi ro lại trở thành nguồn tiền phục vụ những nhu cầu cấp bách hơn.
James Steel, nhà phân tích kim loại quý trưởng của HSBC, đưa ra nhận định: “Vàng là một hợp đồng bảo hiểm và hợp đồng bảo hiểm đó đang bị đem đi cầm cố”.
Ông cho biết khi giá dầu tăng, lo ngại lạm phát quay trở lại, lợi suất trái phiếu và đồng USD cùng đi lên, trong khi chứng khoán suy yếu, nhu cầu tiền mặt của thị trường cũng tăng theo. Vàng vì thế chịu áp lực bán do tính thanh khoản cao.
Những sức ép khiến vàng khó phục hồi
Diễn biến năm 2008 cho thấy vàng từng trải qua tình trạng tương tự. Sau khi Lehman Brothers phá sản, kim loại quý giảm mạnh trong giai đoạn đầu của khủng hoảng. Chỉ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) triển khai các biện pháp hỗ trợ thanh khoản, giá vàng mới phục hồi trở lại.
Năm 2020, khi đại dịch Covid-19 làm đảo lộn thị trường, vàng cũng bị bán trong những tuần đầu để nhà đầu tư thu tiền mặt. Điểm chung của các giai đoạn này là khi áp lực thanh khoản lên cao, nhu cầu tiền mặt có thể lấn át nhu cầu nắm giữ tài sản trú ẩn.
Ngoài sức ép từ chứng khoán, vàng còn phải đối mặt với yếu tố lãi suất. Kim loại quý không tạo ra thu nhập từ lãi, do đó việc nắm giữ vàng có thể kém hấp dẫn hơn khi lợi suất thực tăng. Nhà đầu tư khi đó phải cân nhắc khoản thu nhập có thể nhận được từ những tài sản sinh lời khác.
Dữ liệu của Fed cho thấy lợi suất thực trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng từ khoảng 1,8% hồi tháng 2 lên gần 2,8% trong ngày 19-20/10. Đến ngày 30/10, con số này giảm về 2,6%, vẫn thuộc mức cao nhất trong 20 năm đối với một tài sản không sinh lời như vàng.
Trong cuộc họp ngày 28/10, Fed quyết định giữ nguyên lãi suất. Tuy nhiên, biên bản cho thấy hai thành viên đã bỏ phiếu ủng hộ tăng thêm 0,25 điểm phần trăm. Thị trường khi đó định giá khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 12, sau cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ, ở mức 86%.
“Triển vọng lạm phát vẫn ở mức cao”, Fed tuyên bố sau cuộc họp ngày 28/10 và cho biết lạm phát tháng 9 vẫn cao hơn 3,7% so với cùng kỳ năm trước.
Trên phương diện kỹ thuật, đồ thị giá vàng cũng xuất hiện dấu hiệu suy yếu. Các đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước cho thấy những nhịp phục hồi ngày càng thiếu lực so với đợt tăng bắt đầu trước tháng 1/2026.
Đến cuối tháng 10, giá vàng xuyên thủng vùng hỗ trợ 3.975-3.985 USD/ounce, củng cố tín hiệu giảm. Standard Chartered cảnh báo ngưỡng 3.886 USD/ounce cần được giữ vững. Nếu giá tiếp tục xuyên thủng mốc này, thị trường có thể đối diện một đợt điều chỉnh sâu hơn.
Dù vậy, triển vọng dài hạn chưa hoàn toàn mất đi những dự báo tích cực. Standard Chartered vẫn kỳ vọng giá vàng bình quân đạt 4.650 USD/ounce trong quý IV/2026 và 4.850 USD/ounce trong quý I/2027, với điều kiện thị trường xác lập được vùng đáy.
Khảo sát 30 nhà phân tích và giao dịch viên do Reuters thực hiện cũng đưa ra mức dự báo trung vị 4.495 USD/ounce cho năm 2026 và 4.650 USD/ounce cho năm 2027.
Những dự báo này cho thấy thị trường vẫn còn kỳ vọng vào khả năng phục hồi của kim loại quý. Tuy nhiên, diễn biến trong tháng 10/2026 cho thấy vàng không thể đứng ngoài những đợt biến động thanh khoản, đặc biệt khi áp lực từ chứng khoán, lãi suất và đồng USD cùng xuất hiện.
Hoàng Lan (tổng hợp)
