Mỹ – Jensen Huang, CEO NVIDIA, đang đối mặt với những vấn đề nhạy cảm liên quan đến đời tư và an ninh công nghệ, trong khi tập đoàn do ông đồng sáng lập vẫn phải duy trì vị thế trên thị trường chip AI toàn cầu.
- Con đường mở lối từ những phần đất được sẻ chia
- U23 Việt Nam đối đầu U23 Thái Lan: Cơ hội của thế hệ cầu thủ mới
- Mưa lớn gây thiệt hại tại 9 thôn ở xã Bắc Hà, Lào Cai
Ngày 8/11, ông Huang thừa nhận với nhân viên rằng đã không chung thủy với người vợ Lori Huang sau hơn 41 năm chung sống, đồng thời nhận trách nhiệm về những tổn thương gây ra cho gia đình. Thông tin này khiến dư luận chú ý không chỉ đến đời tư của vị lãnh đạo 63 tuổi mà còn tới những vấn đề quản trị và an ninh có thể ảnh hưởng đến NVIDIA.
Theo New York Times (NYT), người phụ nữ được cho là có quan hệ tình cảm với Jensen Huang là Alice Huang (Huang Le), một nữ doanh nhân Trung Quốc từng giữ vị trí lãnh đạo tại Megaspeed International. Doanh nghiệp này hoạt động trong lĩnh vực trung tâm dữ liệu và có quan hệ thương mại với NVIDIA.
Đáng chú ý, Alice Huang bị tình báo Mỹ nghi ngờ có liên hệ với cơ quan tình báo Trung Quốc và tìm cách tiếp cận CEO NVIDIA nhằm thu thập thông tin. Trước diễn biến này, hội đồng quản trị NVIDIA đã khởi động một cuộc điều tra độc lập, dù khẳng định chưa có bằng chứng cho thấy bí mật thương mại hoặc an ninh quốc gia bị xâm phạm; phía Trung Quốc cũng bác bỏ cáo buộc liên quan đến tình báo.
Sự việc đặt ra những vấn đề nhạy cảm đối với một tập đoàn đang giữ vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Bất kỳ biến động nào liên quan đến Jensen Huang cũng có thể tác động đến tâm lý nhà đầu tư, bởi ông vừa là người đồng sáng lập, vừa là CEO và nhân vật có ảnh hưởng lớn tại NVIDIA.
Thành lập năm 1993, NVIDIA phát triển theo mô hình fabless, tức tập trung thiết kế chip nhưng không trực tiếp vận hành nhà máy sản xuất, thay vào đó thuê các đối tác như TSMC gia công. Năm 1999, hãng giới thiệu GeForce 256, sản phẩm được quảng bá là GPU đầu tiên trên thế giới, ban đầu phục vụ đồ họa máy tính và trò chơi điện tử.
Sau đó, NVIDIA mở rộng khả năng ứng dụng GPU sang lĩnh vực tính toán song song, đặc biệt là huấn luyện và vận hành các mô hình trí tuệ nhân tạo. Những dòng chip H100, H200 và Blackwell B200 hiện được sử dụng trong hệ thống trung tâm dữ liệu của Microsoft, Google, Amazon, Meta cùng nhiều doanh nghiệp AI lớn.
Bên cạnh phần cứng, CUDA là một trong những nền tảng tạo nên lợi thế cạnh tranh của NVIDIA. Hệ thống phần mềm này giúp các nhà phát triển khai thác sức mạnh GPU, góp phần hình thành hệ sinh thái mà các đối thủ khó có thể thay thế trong thời gian ngắn.
Theo dữ liệu thị trường ngày 9/11, vốn hóa NVIDIA đạt khoảng 4.500 tỷ USD, đưa doanh nghiệp vào nhóm công ty có giá trị lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, con số này đã giảm so với mức đỉnh hơn 5.700 tỷ USD ghi nhận hồi đầu tháng 10.
Ít ai biết trước khi trở thành người đứng đầu một trong những tập đoàn công nghệ giá trị nhất thế giới, Jensen Huang từng làm những công việc phổ thông tại Mỹ. Sinh năm 1963 tại Đài Loan (Trung Quốc), ông cùng gia đình chuyển đến Mỹ khi còn nhỏ và làm việc tại chuỗi nhà hàng Denny’s trong giai đoạn 1978-1983.
Tại đây, ông đảm nhiệm nhiều vị trí như rửa bát, dọn bàn và phục vụ khách hàng. Trên trang LinkedIn cá nhân, Huang từng liệt kê hai công việc nổi bật trong sự nghiệp là nhân viên rửa bát, dọn bàn và CEO NVIDIA.
Sau khi tốt nghiệp ngành kỹ thuật điện tại Đại học Oregon State và hoàn thành chương trình thạc sĩ tại Đại học Stanford, ông làm việc tại LSI Logic và AMD. Năm 1993, ở tuổi 30, Huang cùng Chris Malachowsky và Curtis Priem thành lập NVIDIA.
Con đường phát triển của doanh nghiệp không phải lúc nào cũng thuận lợi. NVIDIA từng đứng trước nguy cơ phá sản sau thất bại của một thế hệ chip đầu tiên, buộc Huang phải quyết định chuyển hướng sang phát triển GPU có khả năng lập trình linh hoạt. Lựa chọn này tạo nền móng cho chiến lược công nghệ của hãng trong những năm tiếp theo.
Bước ngoặt quan trọng xuất hiện khi Huang nhận ra GPU có thể phục vụ những bài toán tính toán phức tạp, không chỉ giới hạn ở trò chơi điện tử. Ông kiên trì đầu tư vào CUDA dù thị trường thời điểm đó chưa nhìn thấy đầy đủ tiềm năng thương mại của nền tảng này.
Khi AI tạo sinh phát triển mạnh từ năm 2022, NVIDIA đã có sẵn chip, phần mềm và cộng đồng lập trình viên để đáp ứng nhu cầu thị trường. Theo Forbes ngày 9/11, tài sản của Jensen Huang được ước tính hơn 162 tỷ USD, đưa ông lên vị trí thứ 8 trong danh sách những người giàu nhất thế giới; phần lớn tài sản đến từ cổ phần tại NVIDIA.
Tháng 12/2024, Huang cùng các nhà khoa học khác được trao Giải thưởng Chính VinFuture 2024 nhờ những đóng góp thúc đẩy công nghệ học sâu. Thành tựu này tiếp tục khẳng định ảnh hưởng của ông trong lĩnh vực công nghệ, bên cạnh vai trò xây dựng nền tảng hạ tầng phục vụ sự phát triển của AI.
Dù đang nắm lợi thế lớn, NVIDIA vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. S&P Global Ratings dự báo tổng đầu tư vào hạ tầng AI quy mô lớn có thể vượt 1.300 tỷ USD vào năm 2027, mở ra cơ hội tăng trưởng cho các nhà cung cấp chip và thiết bị trung tâm dữ liệu.
Tuy nhiên, giới đầu tư ngày càng quan tâm đến khả năng sinh lời thực tế từ những khoản chi khổng lồ cho AI. NVIDIA cũng chịu sức ép cạnh tranh từ AMD, các dòng chip do Google và Amazon tự phát triển, cùng những doanh nghiệp Trung Quốc. Một trở ngại khác đến từ các biện pháp hạn chế xuất khẩu của Mỹ, khiến NVIDIA gặp khó trong việc tiếp cận thị trường Trung Quốc. Đây vốn là một trong những thị trường có tiềm năng đối với ngành chip AI.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp cần chứng minh nhu cầu đầu tư vào hạ tầng AI có thể chuyển thành doanh thu và lợi nhuận tương xứng, thay vì chỉ dựa vào kỳ vọng tăng trưởng. Những vấn đề liên quan đến đời tư của CEO và nghi vấn an ninh công nghệ càng khiến hoạt động quản trị, uy tín lãnh đạo và niềm tin của nhà đầu tư trở thành những yếu tố được chú ý.
Từ công việc rửa bát tại Mỹ đến vị trí tỷ phú công nghệ với tài sản hơn 162 tỷ USD, Jensen Huang đã trải qua hành trình đáng chú ý. Nhưng với NVIDIA, bài toán phía trước không chỉ là duy trì vị thế dẫn đầu trong cuộc đua chip AI mà còn là kiểm soát rủi ro, củng cố niềm tin thị trường và chứng minh hiệu quả kinh tế của làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
