Những ngày cận Tết, xưởng gốm nhỏ ở Đà Nẵng trở nên nhộn nhịp hơn thường lệ. Dòng linh vật “Lộc Mã” với dáng vẻ tròn trịa, mập mạp nhanh chóng thu hút sự chú ý. Sản phẩm chưa kịp ra lò đã được khách đặt mua liên tục. Phía sau sức hút ấy là câu chuyện hồi sinh men gốm cổ Thanh Hà hơn 500 năm tuổi, gắn với nỗ lực bền bỉ của người trẻ theo nghề truyền thống.
- HLV Kim Sang Sik, Đình Bắc được vinh danh tại Gala Cúp Chiến thắng 2025
- Phụ huynh TP HCM vất vả mang cơm trưa cho con khi nhiều trường tạm dừng bán trú
Lộc Mã mập mạp và quan niệm đủ đầy ngày Tết
Lộc Mã gây ấn tượng ngay từ cái nhìn đầu tiên. Hình tượng ngựa được tạo tác với thân hình tròn trịa, mềm mại. Dáng vẻ ấy khác hẳn sự thon gọn quen thuộc. Sự khác biệt tạo nên dấu ấn thị giác rõ ràng. Người xem dễ liên tưởng đến cảm giác ấm no. Đây là tinh thần thường được gửi gắm trong mỹ thuật dân gian ngày Tết. Theo quan niệm truyền thống, ngựa tượng trưng cho bền bỉ và hanh thông. Khi được tạo hình mập mạp, ý nghĩa ấy được mở rộng. Sự tròn đầy gợi nhắc đến phúc lộc. Nó đại diện cho mong ước một năm sung túc. Với nhiều gia đình, linh vật không chỉ để trưng bày.
Đó còn là vật phẩm tinh thần. Nó gửi gắm hy vọng đầu xuân. Điểm đặc biệt của Lộc Mã nằm ở lớp men cổ. Men gốm được phục dựng từ di sản Thanh Hà. Màu men trầm, sâu và có độ biến ảo tự nhiên. Mỗi sản phẩm mang sắc độ khác nhau. Không có mẫu nào trùng lặp. Chính yếu tố độc bản này tạo sức hút lớn. Người chơi gốm xem đó là giá trị cốt lõi. Thị trường Tết vì thế trở nên sôi động. Đơn hàng đến sớm hơn dự kiến. Nhiều khách chấp nhận chờ đợi. Họ tin vào giá trị thủ công và chiều sâu văn hóa.
Quy trình chế tác khắt khe từ đất đến lửa
Để hoàn thiện một chú Lộc Mã, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự chính xác. Thời gian làm việc kéo dài hàng chục giờ. Từ tạo phôi đến nung sơ đều cần sự tập trung cao. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng ảnh hưởng chất lượng. Men gốm cổ là khâu khó nhất. Người thợ phải trộn nhiều nguyên liệu tự nhiên. Tỷ lệ pha trộn được canh chỉnh cẩn thận. Sau đó là quá trình tráng men. Lớp men phải đều và mỏng. Nếu quá dày, sản phẩm dễ nứt. Nếu quá mỏng, màu men không đạt. Đây là thử thách lớn với thợ trẻ.
Công đoạn nung quyết định thành bại. Nhiệt độ lò được kiểm soát nghiêm ngặt. Mức nhiệt rất cao và duy trì trong thời gian dài. Người thợ phải canh lửa liên tục. Họ quan sát từng biến đổi nhỏ. Khi đạt ngưỡng phù hợp, men gốm trở nên trong và bền. Màu sắc hiện lên tự nhiên. Sau khi ra lò, sản phẩm cần thời gian ổn định. Không phải mẻ nung nào cũng thành công. Chính sự rủi ro ấy làm tăng giá trị. Mỗi chú Lộc Mã vì thế mang dấu ấn riêng. Nó phản ánh kinh nghiệm và sự kiên nhẫn của người làm nghề.
Hành trình hồi sinh gốm men cổ của người trẻ
Đằng sau thành công của Lộc Mã là hành trình dài. Người nghệ nhân trẻ đã dành nhiều năm học hỏi. Anh tìm đến các làng nghề truyền thống. Mỗi chuyến đi là một lần tích lũy kinh nghiệm. Kiến thức không đến ngay. Nó được chắt lọc qua thất bại. Có những mẻ gốm phải bỏ đi. Nhưng niềm tin vào nghề không mất. Gốm men Thanh Hà từng vang danh một thời. Tuy nhiên, nghề dần mai một. Quy trình phức tạp khiến ít người theo đuổi. Chi phí cao cũng là rào cản lớn.
Việc phục dựng men cổ vì thế mang ý nghĩa đặc biệt. Nó không chỉ là sản xuất hàng hóa. Đó là gìn giữ ký ức làng nghề. Mỗi sản phẩm là một lát cắt văn hóa. Hiện nay, xưởng gốm duy trì số lượng vừa phải. Việc sản xuất được kiểm soát chặt chẽ. Chất lượng được đặt lên hàng đầu. Nhờ sự kiên định ấy, sản phẩm dần chinh phục thị trường. Không chỉ trong nước, gốm còn được đón nhận ở nước ngoài. Điều quan trọng hơn là niềm tin được khơi lại. Nghề truyền thống vẫn có chỗ đứng. Khi được làm bằng tâm huyết, giá trị văn hóa sẽ tự tìm được người trân trọng.
Theo: Dân trí
