Xuất khẩu tôm hùm Việt Nam bùng nổ trong năm 2025, đạt kỷ lục 858 triệu USD, trong đó thị trường Trung Quốc chi tới 845 triệu USD, gần như bao trọn lượng hàng xuất đi. Điều gì khiến quốc gia tỷ dân mạnh tay chi tiền cho mặt hàng hải sản cao cấp này?
- Tin mới: Công an xã Hội An trao trả vàng, tiền mặt cho thanh niên đánh rơi trong đêm
- Tình hình Cuba leo thang sau vụ nổ súng và áp lực dầu mỏ từ Mỹ
Thị hiếu tiêu dùng cao cấp thúc đẩy xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc
Theo đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng tại Trung Quốc là động lực quan trọng nhất thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu tôm hùm Việt Nam tăng vọt trong năm 2025. Người tiêu dùng nước này ngày càng ưu tiên các sản phẩm thủy sản chất lượng cao, an toàn thực phẩm và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Thay vì tập trung vào phân khúc tôm đông lạnh giá rẻ, thị trường Trung Quốc chuyển mạnh sang nhóm cao cấp như tôm cỡ lớn, tôm hùm sống hoặc tươi và các sản phẩm chế biến sâu phục vụ nhà hàng, khách sạn. Sự dịch chuyển này tạo lợi thế rõ rệt cho tôm hùm Việt Nam – vốn được đánh giá cao về chất lượng và độ tươi sống nhờ lợi thế địa lý.
Đặc biệt, nhu cầu tiêu thụ tăng đột biến vào mùa lễ hội cuối năm và dịp Tết Nguyên đán. Tôm hùm với màu đỏ tươi tượng trưng cho may mắn trở thành lựa chọn phổ biến trong các bữa tiệc. Đáng chú ý, dòng tôm hùm cỡ nhỏ (150–300 gram/con) rất được ưa chuộng tại các nhà hàng buffet hải sản đang phát triển mạnh tại Trung Quốc, tạo ra sức hút lớn đối với nguồn cung từ Việt Nam.
Lợi thế thuế quan và địa lý giúp tôm hùm Việt Nam cạnh tranh vượt trội
Bên cạnh yếu tố thị hiếu, lợi thế thương mại cũng đóng vai trò then chốt. Các sản phẩm thủy sản chủ lực của Việt Nam, bao gồm tôm hùm, được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu theo các hiệp định như Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN – Trung Quốc (ACFTA) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). Nhờ đó, giá bán tôm hùm Việt Nam tại Trung Quốc có sức cạnh tranh vượt trội.
Trong khi đó, tôm hùm từ Hoa Kỳ và Canada vẫn chịu mức thuế nhập khẩu lần lượt khoảng 17% và 32%, khiến giá thành cao hơn đáng kể. Sự chênh lệch này giúp doanh nghiệp Việt Nam chiếm ưu thế rõ ràng ở phân khúc cao cấp.
Ngoài ra, khoảng cách địa lý gần giúp rút ngắn thời gian vận chuyển tôm hùm sống sang Trung Quốc, giảm tỷ lệ hao hụt và tiết kiệm chi phí logistics. Việt Nam cũng nhanh chóng thích ứng với các yêu cầu kiểm dịch và quy định nhập khẩu ngày càng chặt chẽ từ phía bạn hàng, đảm bảo chuỗi cung ứng thông suốt.
Trung Quốc đa dạng hóa nguồn cung, Việt Nam vươn lên vị trí số một
Một yếu tố quan trọng khác là chiến lược đa dạng hóa nguồn cung của Trung Quốc nhằm giảm phụ thuộc vào các đối tác phương Tây. Trong năm 2025, nước này giảm nhập khẩu từ Bắc Mỹ nhưng tăng mạnh mua từ Việt Nam và các quốc gia ASEAN.
Thống kê cho thấy Trung Quốc đã nhập tới 17.365 tấn tôm hùm từ Việt Nam trong 3 quý đầu năm 2025, gấp gần 3 lần cùng kỳ 2024 và vượt xa mục tiêu 3.000 tấn của đề án ngành đến năm 2025. Việt Nam chính thức vượt qua Canada để trở thành nhà cung cấp tôm hùm lớn nhất cho thị trường này, chiếm 34% tổng giá trị nhập khẩu, tăng mạnh so với 1,7% năm 2023 và 18% năm 2024.
Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong tháng 1/2026 khi xuất khẩu sang Trung Quốc (bao gồm Hong Kong) đạt khoảng 100 triệu USD, tăng 6% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, theo VASEP, năm 2026 sẽ là phép thử bản lĩnh cho doanh nghiệp Việt khi Canada quay lại cuộc chơi và cạnh tranh ở phân khúc cao cấp ngày càng khốc liệt. Chất lượng, tốc độ giao hàng và khả năng bám kênh phân phối sẽ quyết định khả năng giữ thị phần tại thị trường tỷ dân.
Theo: VietNamNet
