Miếu Long Châu xuống cấp nghiêm trọng sau trùng tu, nhiều hạng mục hư hỏng, đe dọa di tích thờ voi chiến triều Nguyễn tại TP Huế.
Truyền thuyết voi chiến và nguồn gốc mộ Voi Ré
Miếu Long Châu, còn gọi điện Voi Ré, được xây dưới thời vua Gia Long. Công trình thờ thần bảo hộ và các voi chiến trung thành. Di tích nằm trên đồi Thọ Sơn, thuộc phường Thủy Xuân, TP Huế. Theo truyền thuyết thời Trịnh Nguyễn phân tranh, một voi chiến theo tướng ra trận. Khi vị tướng tử trận, con voi đau buồn bỏ chạy khỏi chiến địa. Nó chạy lên phía đông đồi Thọ Sơn, rống lên nhiều tiếng rồi quỵ xuống và chết.
Người dân thương xót đã chôn cất và lập mộ cho voi. Khu mộ được gọi là mộ Voi Ré từ tiếng rống cuối cùng. Miếu Long Châu được xây cạnh mộ, trên khu đất hơn 2.000 m2. Điện Long Châu xây theo kiểu chữ Môn, có tường thành bảo vệ. Bên trong điện chính thờ bài vị các thần như Thiên Sư, Chúa Động, Hồng Nương và Tiền, Hậu khai khẩn.
Hai bên điện là Đông Phối điện và Tây Phối điện. Đây là nơi đặt án thờ các voi chiến lập nhiều chiến công. Phía trước là miếu Tượng, nơi thờ bài vị bốn voi chiến tiêu biểu. Triều Nguyễn đã phong chức cho bốn voi gồm Đô đốc Hùng Tượng Ré, Hùng Tượng Bích, Hùng Tượng Nhĩ và Hùng Tượng Bôn. Những voi này được ghi nhận có công lớn trong quá trình dựng nghiệp triều đại.
Giai đoạn 2017-2019, di tích được trùng tu với kinh phí 14,3 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau 7 năm, nhiều hạng mục đã xuống cấp. Đông Phối điện và Tây Phối điện hư hỏng, phải lợp mái tôn tạm. Các tượng voi đá bị hư hại phần ngà, nhiều cấu kiện gỗ yếu. Trung tâm bảo tồn phải dựng hệ thống chống đỡ quanh các trụ. Nguy cơ đổ sập vẫn hiện hữu tại nhiều khu vực. Cổng tam quan, tường thành và các lối phụ cũng xuống cấp nghiêm trọng. Kế hoạch di dời 16 hộ dân quanh di tích chưa thực hiện.
Điều này khiến việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Kế hoạch xây dựng bãi đỗ xe và hệ thống cây xanh phục vụ du lịch đến nay vẫn chưa được triển khai theo đúng dự kiến. Cổng tam quan khảm sành sứ của điện Voi Ré bị hư hại và ngói vỡ nằm ngổn ngang. Cơ quan chức năng cần có biện pháp cứu vãn di tích độc đáo này trước khi quá muộn. Những hạng mục còn vững chãi cần được bảo vệ để phục vụ nhu cầu tham quan lâu dài.
Theo: Báo Dân trí
