Tại khu vực Nam Trung Bộ, rễ cây xáo tam phân đang được nhiều người tìm mua với mức giá từ 7 đến 10 triệu đồng mỗi kg nhờ chứa nhiều dược tính quý.
- Vụ tai nạn ở Hà Tĩnh: Người phơi thóc có chịu trách nhiệm?
- Người đàn ông bị con gái thuê taxi bỏ lại tại chùa Đồng
- U17 Việt Nam chạm trán Australia, châu Á xác định đủ vé World Cup 2026
Đặc điểm hình thái và phân bố của cây xáo tam phân
Xáo tam phân là một loại cây dây leo có hình thái đặc biệt với thân gỗ nhỏ và dài trên 5m. Toàn bộ thân cây được bao phủ bởi nhiều gai nhọn và lớp vỏ có màu nâu vàng đặc trưng. Đây là loài thực vật mang dáng vẻ hoang dã và rất khó bị nhầm lẫn khi quan sát kỹ. Cấu trúc thân cây cứng cáp giúp chúng thích nghi tốt với điều kiện môi trường khắc nghiệt.
Loại cây này sở hữu đặc điểm lá đơn thuôn hẹp với phần mép lá hơi cong xuống phía dưới. Mặt trên của lá có màu xanh đậm trong khi mặt dưới nhạt màu hơn rõ rệt. Phần gỗ bên trong thân cây rất cứng và thường ngả sang màu vàng đẹp mắt. Rễ cây có màu sắc đậm hơn phần thân và tỏa ra mùi thơm nhẹ do chứa tinh dầu.
Cây xáo tam phân có tên khoa học là Paramignya trimera và còn được gọi là đơn diệp đằng thích. Chúng phân bố chủ yếu tại các tỉnh Khánh Hòa và Phú Yên cùng khu vực Ninh Thuận. Loài cây này thường được người dân thu hái vào mùa khô để làm dược liệu. Khả năng tái sinh tự nhiên của cây chủ yếu dựa vào các chồi rễ thay vì hạt.
Hiện nay giá trị kinh tế của loài cây này đang ở mức rất cao trên thị trường. Trong khi lá và cành cây trồng có giá khoảng 400.000 đến 500.000 đồng mỗi kg. Thì phần rễ cây sau 6 năm sinh trưởng được bán với giá từ 7 đến 10 triệu đồng. Sự khan hiếm trong tự nhiên khiến rễ cây luôn được giới dược liệu săn lùng.
Giá trị y học và những cảnh báo quan trọng khi sử dụng
Trong y học cổ truyền thì xáo tam phân có vị hơi đắng pha ngọt và tính bình. Vị thuốc này quy vào các kinh quan trọng như tâm hay can và tỳ. Người dân thường dùng cây này để hỗ trợ giải độc gan và giảm đau xương khớp. Ngoài ra chúng còn có tác dụng an thần giúp cải thiện giấc ngủ hiệu quả.
Theo Viện Dược liệu thì cây chứa nhiều nhóm hoạt chất như flavonoid và saponin cùng alkaloid. Trong đó nổi bật nhất là hai hợp chất coumarin và triterpenoid có hàm lượng rất cao. Các nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận khả năng hỗ trợ ức chế viêm gan cấp tính. Dược liệu này cũng cho thấy tác động tích cực lên một số dòng tế bào ung thư.
Mỗi bộ phận của cây xáo tam phân lại mang những đặc tính dược học khác nhau. Rễ cây chứa hoạt chất ostruthin có khả năng ức chế tế bào ung thư gan và đại tràng. Thân cây giàu các hợp chất phenolic với đặc tính chống viêm vô cùng nổi bật. Trong khi đó lá cây chứa tinh dầu giúp kháng khuẩn và hỗ trợ chống ký sinh trùng.
Tuy nhiên các bác sĩ lưu ý phần lớn nghiên cứu mới chỉ dừng ở mức tiền lâm sàng. Người dân tuyệt đối không nên tự ý sử dụng cây như một loại thần dược. Những người có thể trạng yếu nếu thấy đau đầu hay tiêu chảy cần ngưng dùng ngay. Phụ nữ mang thai và trẻ dưới 10 tuổi được khuyến cáo không nên sử dụng,.
Theo: VietNamNet
