Dù đã gần 70 năm tuổi, những gốc xoài Canh Nông tại “thủ phủ” Cam Lâm vẫn xanh tốt và cho năng suất tới 20 tấn mỗi năm, giúp người nông dân thu lợi nhuận ổn định.
- Phát hiện hơn 70.000 hũ yến giả trong đường dây sản xuất
- Yến giả Thanh Hóa: Triệt phá đường dây sản xuất hơn 15 tấn thực phẩm giả
- Triệt phá đường dây lừa đảo xuyên quốc gia âm mưu lập “hang ổ” tại Phú Thọ
“Của để dành” từ đời cha ông giúp nông dân thu lãi ổn định
Tại vùng đất Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa, những vườn xoài cổ thụ không chỉ là bóng mát mà còn là nguồn sinh kế bền vững qua nhiều thế hệ. Giữa cái nắng miền Trung, khu vườn của ông Diệp Thế Thanh phủ kín màu xanh với những tán xoài cao gần 30m. Đây là một trong những vườn xoài Canh Nông lâu đời nhất tại địa phương còn tồn tại đến ngày nay. Nhiều gốc xoài xù xì có đường kính lớn đến mức phải 4 người ôm mới xuể.
Ông Thanh chia sẻ rằng khu vườn này do cha ông khai hoang và bắt đầu trồng giống xoài Canh Nông từ năm 1957. Sau gần 7 thập kỷ, dù người trồng đầu tiên đã khuất núi nhưng vườn cây vẫn cho trái đều đặn mỗi mùa. Hiện gia đình ông còn gìn giữ được khoảng 40 gốc xoài cổ thụ, trong đó có 25 gốc nguyên bản. Những cây xoài này đã trở thành tài sản vô giá, gắn liền với ký ức của gia đình.
Dù tuổi thọ đã cao nhưng sức sống của những gốc xoài lão nông này vẫn rất mãnh liệt khi cho sản lượng cao. Với 25 gốc xoài Canh Nông, mỗi năm gia đình ông Thanh thu hoạch được khoảng 20 tấn trái. Trái xoài loại 1 thường đạt trọng lượng từ 250g trở lên và có mẫu mã đẹp. Nhờ chất lượng ổn định, vườn xoài đã mang lại nguồn thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm cho gia đình.
Trung bình mỗi gốc xoài sau khi trừ các khoản chi phí chăm sóc có thể giúp ông thu về khoảng 10 triệu đồng. Gia đình ông sống nhờ vào vườn xoài này là chính và coi đây là nguồn “của để dành” quý báu. Tuy nhiên, việc chăm sóc xoài cổ thụ đòi hỏi nhiều công sức hơn về phân bón và nước tưới. Nếu không được cắt tỉa và chăm sóc kỹ lưỡng, cây rất dễ bị suy yếu và giảm năng suất.
Bảo tồn giống xoài quý và phát triển du lịch trải nghiệm
Xoài Canh Nông nguyên thủy tại Cam Lâm luôn được thị trường ưa chuộng nhờ vị chua thanh và ngọt nhẹ đặc trưng. Trái xoài chín có mùi thơm rất quyến rũ và phần thịt quả ít xơ, mang lại cảm giác dễ chịu khi thưởng thức. Chính vì chất lượng vượt trội nên vườn của ông Thanh thường được các cơ quan chuyên môn khảo sát. Nhiều cây đẹp đã được chọn làm cây đầu dòng để lấy đọt phục vụ việc nhân giống.
Không chỉ dừng lại ở việc bán trái tươi, người dân Cam Lâm còn sáng tạo thêm nhiều mô hình kinh tế mới. Điển hình là vườn xoài rộng 7.000m2 của chị Bùi Châu đã mở cửa đón khách du lịch đến tham quan. Du khách khi đến đây sẽ có trải nghiệm thú vị khi được tự tay hái những quả xoài chín mọng ngay trên cây cổ thụ. Mô hình du lịch trải nghiệm này vừa giúp tiêu thụ nông sản vừa quảng bá hình ảnh địa phương.
Bên cạnh đó, để nâng cao giá trị và kéo dài thời gian bảo quản, một phần sản lượng xoài đã được đưa vào chế biến. Các sản phẩm như bánh tráng xoài hay xoài sấy dẻo đang dần trở thành đặc sản nổi tiếng của vùng đất Khánh Hòa. Việc đa dạng hóa sản phẩm giúp nông dân tránh được tình trạng bị ép giá khi vào vụ thu hoạch rộ. Đây là hướng đi bền vững để gìn giữ giống xoài quý của địa phương.
Những người nông dân như ông Thanh hay chị Châu luôn mong muốn thế hệ con cháu sẽ tiếp tục gìn giữ những gốc xoài cổ. Đối với họ, đây không chỉ là tài sản kinh tế mà còn là di sản văn hóa của vùng đất “thủ phủ” xoài. Sự kết hợp giữa bảo tồn giống cũ và ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại đang mở ra tương lai mới. Những rặng xoài xanh mướt vẫn sẽ tiếp tục tỏa bóng và mang lại sự sung túc cho người dân.
Nguyễn Liên (tổng hợp)
