Công an Hà Nội khởi tố hàng loạt bị can liên quan đường dây lừa đảo sở hữu kỳ nghỉ chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng thông qua các kịch bản thao túng tâm lý.
- Thái Nguyên: Nữ công nhân môi trường tử vong do va chạm với ô tô trên tỉnh lộ 261
- Giải cứu tàu cá Đà Nẵng cùng 10 ngư dân chìm trong đêm
- Thanh Hóa chi hơn 3.339 tỷ đồng xây đường ven biển vướng 2km mặt bằng
Thủ đoạn thao túng tâm lý và bẫy tín dụng đối với người cao tuổi
Công an TP Hà Nội vừa ra quyết định khởi tố 21 vụ án liên quan đến hoạt động lừa đảo tại 23 công ty kinh doanh sở hữu kỳ nghỉ. Cơ quan chức năng đã khởi tố 187 bị can và tiến hành khám xét đồng loạt tại cả Hà Nội và TP.HCM. 187 bị can bị khởi tố. Các đơn vị bị khám xét. Bước đầu điều tra xác định các doanh nghiệp này đã chiếm đoạt tổng cộng hơn 181,4 tỷ đồng của 493 bị hại. Đây là bước ngoặt lớn. Diễn biến này diễn ra sau chuỗi lùm xùm kéo dài gây bức xúc trong dư luận xã hội. Sự vào cuộc của cơ quan điều tra phản ánh nỗ lực đấu tranh với loại hình kinh doanh nhiều tranh cãi này.
Một trong những trường hợp điển hình là cụ bà 70 tuổi tại Hà Nội đã chi hơn 1 tỷ đồng cho 5 hợp đồng kỳ nghỉ. Cụ bà mất 1 tỷ. Nạn nhân bị lôi kéo thông qua các buổi hội thảo nghỉ dưỡng và các kịch bản tư vấn tinh vi. Dòng tin nhắn van xin nhân viên tư vấn buông tha vì đã cạn kiệt tiền bạc gây ám ảnh dư luận. Nạn nhân gửi tin van xin. Suốt bốn năm từ 2022 đến đầu 2026 thì gia đình nạn nhân đã nhận ra dấu hiệu bị dẫn dắt nhưng không thể can thiệp. Những câu chuyện tương tự xuất hiện ngày càng nhiều với kết thúc là sự tổn thất tài chính nặng nề.
Khi nguồn vốn tích lũy dưỡng già hết sạch thì nạn nhân bị đưa đi vay tín chấp và tín dụng đen. Đây là lỗ hổng lớn. Nhân viên tư vấn trực tiếp hỗ trợ các thủ tục để khách hàng cao tuổi tiếp tục đóng tiền mua gói dịch vụ. Một người không có lương hưu hay thu nhập ổn định vẫn được phê duyệt các khoản vay bất thường. Hệ quả là gánh nặng nợ nần gốc và lãi lên đến hàng trăm triệu đồng dồn về phía con cháu. Mọi nỗ lực khuyên can hay đổi số điện thoại của gia đình đều không mang lại hiệu quả thực tế. Mọi nỗ lực đều bất lực.
Rào cản pháp lý hiện nay khiến gia đình không thể thay mặt người cao tuổi từ chối các giao dịch dân sự. Theo Bộ luật Dân sự 2015 thì chỉ có ba trường hợp có thể can thiệp vào năng lực hành vi của cá nhân. Các quy định này yêu cầu bằng chứng về bệnh tâm thần hoặc nghiện chất kích thích dẫn đến phá tán tài sản. Tuy nhiên những nạn nhân như bà X. vẫn hoàn toàn minh mẫn và không thuộc các diện điều chỉnh này. Họ chỉ là những người già bị thao túng tâm lý có hệ thống bởi đội ngũ bán hàng chuyên nghiệp. Quyền tự quyết rất quý.
Giải pháp lấp lỗ hổng pháp lý để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
Để ngăn chặn bi kịch tái diễn thì các chuyên gia cho rằng cần lấp đầy những khoảng trống pháp lý hiện hành. Khoảng trống này cần lấp. Nghĩa vụ bảo vệ khách hàng cao tuổi cần được cụ thể hóa trong quy trình xét duyệt của các đơn vị tín dụng. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 đã xếp người già vào nhóm đối tượng dễ bị tổn thương. Tuy nhiên các nguyên tắc này cần sớm được chi tiết hóa thành những quy trình ràng buộc mang tính thực chất. Việc tôn trọng quyền tự định đoạt không đồng nghĩa với việc bỏ mặc nạn nhân trước các bẫy tâm lý.
Một cơ chế quan trọng cần được thảo luận là sự đồng thuận của người thân đối với giao dịch lớn. Quy định này có thể áp dụng cho người cao tuổi sống một mình theo nguyện vọng đăng ký từ trước. Việc này giúp tạo ra một lớp màng bảo vệ an toàn cho tài sản tích lũy của những người già minh mẫn. Nó không tước bỏ quyền cá nhân mà chỉ bổ sung thêm sự kiểm soát từ phía gia đình. Đây là giải pháp phù hợp để đối phó với những đội ngũ tư vấn được huấn luyện khai thác lòng cả tin. Sự bảo vệ này rất cần.
Việt Nam có thể tham khảo mô hình quản lý hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ từ Liên minh châu Âu và Anh. Pháp luật các quốc gia này cho phép người mua có quyền rút khỏi giao dịch trong vòng 14 ngày. 14 ngày là khoảng lùi. Điều quan trọng là bên bán bị nghiêm cấm thu bất kỳ khoản tiền nào trong thời gian suy nghĩ này. Khách hàng sẽ có khoảng lùi cần thiết để bình tĩnh đánh giá lại thông tin trước khi quyết định. Cơ chế này giúp loại bỏ hoàn toàn tình trạng thúc ép hoặc thao túng tâm lý khách hàng tại chỗ.
Diễn biến mới nhất cho thấy Công an Hà Nội đã bắt thêm 7 bị can và tạm giữ hơn 680 tỷ đồng tài sản. 680 tỷ đồng bị tạm giữ. Trong số các bị can bị khởi tố thì có đến 34 người giữ vị trí lãnh đạo và hầu hết có trình độ cử nhân. Nhiều bị can là cử nhân. Nhiều người nổi tiếng cũng được ghi nhận là nạn nhân của các hợp đồng bẫy với số tiền mất trắng rất lớn. Công tác đòi lại quyền lợi cho các bị hại kể cả những người đã qua đời đang được triển khai. Toàn xã hội cần chung tay nâng cao cảnh giác để bảo vệ cộng đồng.
Mộc Linh (tổng hợp)
