PHÚ THỌ – Tòa phúc thẩm hủy bản án công nhận toàn bộ 1.200 m2 đất cho ông Dũng, yêu cầu xét xử lại vụ tranh chấp thừa kế giữa 11 anh chị em ruột.
- Lực lượng tại Thái Nguyên khẩn trương giúp dân sau mưa lớn
- Cụ ông 106 tuổi ở Nghĩa Mai vẫn tự khâu vá và không có bạn để chơi
- Động cơ vụ 146 điểm 10 Toán ở Tuyên Quang: chạy theo thành tích
Sau 4 năm kiện tụng, vụ tranh chấp quyền sử dụng 1.200 m2 đất tại Phú Thọ tiếp tục được đưa về TAND tỉnh Phú Thọ để xét xử sơ thẩm lần thứ ba. Quyết định được đưa ra sau khi Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại Hà Nội chấp nhận kháng cáo của ông Nam, con trai trưởng trong gia đình.
Theo hồ sơ vụ án, khu đất 1.200 m2 được cha mẹ của 11 người con mua từ năm 1962. Gia đình sau đó dành 138 m2 cho ông Dũng, người con thứ tư, làm nhà riêng; phần diện tích còn lại được các bên xác định là tài sản do cha mẹ quản lý.
Mâu thuẫn phát sinh vào năm 2020 khi ông Nam triệu tập cuộc họp gia đình để bàn việc xây dựng nhà từ đường trên phần đất còn lại hơn 1.000 m2. Tại cuộc họp, ông Dũng cho biết toàn bộ 1.200 m2 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên mình từ năm 2005, thời điểm mẹ ông vẫn còn sống.
Cho rằng việc em trai đứng tên toàn bộ diện tích đất không có căn cứ thể hiện cha mẹ tặng cho hoặc ủy quyền hợp pháp, ông Nam cùng 7 anh chị em khác khởi kiện. Nhóm nguyên đơn đề nghị tòa xác định ông Dũng chỉ được sử dụng 138 m2 đã được gia đình cho trước đó, phần còn lại phải được chia thừa kế theo quy định.
Ở chiều ngược lại, ông Dũng khẳng định từ năm 1992 cha ông đã thực hiện thủ tục giao toàn bộ diện tích đất cho mình tại UBND xã. Từ thời điểm đó, ông trực tiếp quản lý, cải tạo, xây dựng công trình, nộp thuế và sử dụng ổn định mà không có ai phản đối.
Ông Dũng cũng cho rằng cha mẹ đã chuyển sang sinh sống tại một khu đất khác trong xã từ năm 1992. Khi hai cụ qua đời, tang lễ đều được tổ chức tại nơi ở mới nên phần đất đang tranh chấp không còn thuộc quyền quản lý của cha mẹ từ nhiều năm trước.
Trong quá trình giải quyết vụ án, hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Dũng không còn đầy đủ do địa phương cho biết tài liệu đã thất lạc. Tuy nhiên, tháng 3/2024, UBND xã tìm thấy một số tài liệu thể hiện địa phương từng triển khai đợt rà soát, xét cấp sổ đỏ đồng loạt vào năm 2000.
Theo các tài liệu này, danh sách các hộ đủ điều kiện được niêm yết công khai và thông báo trên hệ thống loa truyền thanh trong 15 ngày. Đến tháng 12/2005, 668 hộ dân được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trong đó có ông Dũng.
Từ những căn cứ đó, cấp sơ thẩm trước đây nhận định việc cấp sổ đỏ được thực hiện công khai, không riêng cho ông Dũng. Tòa cho rằng cha mẹ và các anh chị em đều sinh sống tại địa phương, có điều kiện biết về quá trình xét cấp giấy chứng nhận nhưng không có ý kiến phản đối.
Bản án sơ thẩm cũng ghi nhận việc ông Dũng là người trực tiếp quản lý, sử dụng đất từ năm 1992, thường xuyên nộp các nghĩa vụ tài chính, xây dựng công trình, cải tạo đất và sử dụng giấy chứng nhận để thực hiện các giao dịch vay vốn. Trên cơ sở đó, tòa công nhận toàn bộ 1.200 m2 thuộc quyền sử dụng của ông Dũng.
Tuy nhiên, các lập luận này không được VKS cấp phúc thẩm đồng tình. Cơ quan công tố cho rằng một cựu cán bộ địa chính xã đã thừa nhận việc thay tên người cha bằng tên ông Dũng trong hồ sơ địa chính chỉ dựa trên lời trình bày miệng, không có tài liệu hợp pháp chứng minh.
Theo quan điểm của VKS, đây là dấu hiệu sai phạm nghiêm trọng và không đủ căn cứ xác lập quyền sử dụng đất cho ông Dũng. Ngoài ra, thửa đất được xác định là tài sản chung của vợ chồng nên việc một mình người cha định đoạt tài sản, nếu có, cũng không bảo đảm tính hợp pháp.
VKS cho rằng thủ tục niêm yết danh sách hoặc thông báo trên loa truyền thanh chỉ là quy trình hành chính, không thể thay thế việc thỏa thuận hoặc phân chia di sản thừa kế giữa các đồng thừa kế. Cơ quan này nêu quan điểm: “Không thể dùng lý do họ không phản đối lúc đó để tước bỏ quyền thừa kế”.
Đồng tình với nhận định của VKS, tòa phúc thẩm cho rằng việc các thành viên trong gia đình không có ý kiến trong thời gian dài chưa đủ cơ sở để mặc nhiên công nhận toàn bộ quyền sử dụng đất cho ông Dũng. Bên cạnh đó, hồ sơ liên quan đến việc hợp thửa giữa phần đất 138 m2 với diện tích còn lại cũng không còn được lưu giữ đầy đủ tại địa phương.
Do thửa đất hiện đang được thế chấp tại ngân hàng, cấp phúc thẩm xác định chưa đủ điều kiện để giải quyết dứt điểm việc phân chia di sản. HĐXX quyết định hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, giao hồ sơ cho cấp sơ thẩm thu thập thêm chứng cứ và xét xử lại theo quy định.
Sau nhiều năm tranh chấp, vụ kiện giữa 11 anh chị em ruột tiếp tục được đưa trở lại TAND tỉnh Phú Thọ. Kết quả giải quyết quyền sử dụng đối với khu đất 1.200 m2 sẽ được xem xét tại phiên sơ thẩm lần thứ ba.
Thiên An (tổng hợp)
