Đại Tây Dương – Xác tàu Titanic đã được xác định vị trí từ nhiều thập kỷ trước nhưng đến nay vẫn không thể trục vớt do độ sâu lớn, cấu trúc xuống cấp nghiêm trọng và nhiều yếu tố bảo tồn lịch sử.
- Thái Nguyên trao giải cuộc thi lan tỏa văn hóa đọc cho học sinh
- Nghi phạm ném ổ khóa vào mặt thiếu tá công an Thanh Hóa
- Từ tháng 8, trường tư thục bị cấm dạy trước chương trình tiểu học
Con tàu huyền thoại chìm trong chuyến hải trình đầu tiên năm 1912 vẫn nằm ở độ sâu khoảng 3.900 m dưới Đại Tây Dương sau hơn một thế kỷ. Những tiến bộ về công nghệ từng mở ra hy vọng đưa Titanic trở lại mặt nước, nhưng thực tế cho thấy điều đó gần như không còn khả thi.
Titanic, tên đầy đủ là Royal Mail Ship Titanic, từng được xem là biểu tượng của kỹ thuật đóng tàu đầu thế kỷ XX với quy mô lớn, thiết kế hiện đại và sự sang trọng nổi bật. Con tàu rời cảng Southampton của Anh ngày 10/4/1912 để thực hiện chuyến đi đầu tiên cũng là chuyến đi cuối cùng trong lịch sử.
Đêm 14/4/1912, Titanic va phải một tảng băng trôi khiến ít nhất năm khoang thân tàu bị thủng và nước nhanh chóng tràn vào bên trong. Do các khoang không được bịt kín phía trên, nước tiếp tục lan sang những khoang còn lại, kéo phần mũi chìm xuống trước khi con tàu gãy đôi và biến mất dưới đáy biển sau khoảng 2 giờ 40 phút.
Thảm họa khiến hơn 1.500 người thiệt mạng, trong khi chỉ khoảng 700 người sống sót nhờ xuồng cứu sinh, áo phao hoặc các vật nổi. Theo nhiều tài liệu điều tra, chỉ có 333 thi thể được tìm thấy sau vụ chìm tàu, biến đây thành một trong những thảm kịch hàng hải lớn nhất lịch sử.
Phải đến tháng 9/1985, sau 73 năm nằm dưới đáy biển, một đoàn thám hiểm Mỹ – Pháp do nhà hải dương học Robert Ballard dẫn đầu mới xác định được vị trí xác tàu. Nhóm nghiên cứu sử dụng tàu ngầm robot và phát hiện Titanic nằm ở độ sâu hơn 3.900 m dưới Đại Tây Dương, cách tỉnh Newfoundland của Canada khoảng 590 km về phía đông nam.
Một số hiện vật trong tàu đã được đem lên trưng bày. (Ảnh minh họa: TNM)
Các cuộc khảo sát tiếp theo cho thấy con tàu đã gãy thành hai phần và chịu hư hại nghiêm trọng. Những dấu vết trên thân tàu phản ánh mức độ tàn phá sau cú va chạm với tảng băng trôi và quá trình phân hủy kéo dài hơn một thế kỷ.
Trong nhiều năm qua, không ít phương án trục vớt đã được đề xuất, từ sử dụng cần cẩu cỡ lớn đến bơm khí vào các quả bóng khổng lồ hoặc đóng băng toàn bộ xác tàu để đưa lên mặt nước. Tuy nhiên, các nhà khoa học đều nhận định kết cấu của Titanic hiện quá mong manh để chịu thêm bất kỳ tác động lớn nào.
Năm 1998, Công ty RMS Titanic thực hiện cuộc trục vớt thành công nhất khi đưa lên mặt nước một mảng thân tàu nặng khoảng 20 tấn với diện tích 91 m² cùng khoảng 5.000 hiện vật như đồ trang sức, bát đĩa, đồ chơi và nhiều thiết bị từng được sử dụng trên tàu. Dù vậy, từ đó đến nay chưa có cuộc thám hiểm nào đưa được bộ phận lớn hơn của con tàu lên khỏi đáy biển.
Các nhà hải dương học cho biết nước biển có tính ăn mòn cao, vi khuẩn gây rỉ sét và môi trường biển khắc nghiệt đã làm cấu trúc Titanic suy yếu nghiêm trọng. Nội thất bên trong cũng sụp đổ theo thời gian, khiến nhiều khu vực từng có thể tiếp cận bằng tàu ngầm robot nay không còn an toàn để khảo sát.
Đến năm 2016, các nhà khoa học phát hiện vi khuẩn extremophile tiếp tục thúc đẩy quá trình phân hủy phần còn lại của con tàu. Nhiều chuyên gia cho rằng toàn bộ tàn tích Titanic có thể biến mất hoàn toàn vào khoảng năm 2030 nếu quá trình này tiếp diễn.
Bên cạnh những rào cản kỹ thuật, việc có nên tiếp tục trục vớt Titanic vẫn là chủ đề gây tranh luận. Một số ý kiến muốn bảo tồn các hiện vật lịch sử trước khi chúng biến mất, trong khi nhiều người cho rằng xác tàu nên được giữ nguyên như một nghĩa trang dưới đáy biển để tưởng nhớ hơn 1.500 nạn nhân của thảm kịch năm 1912.
An Nhiên (tổng hợp)
