Đại biểu Quốc hội Vũ Văn Tiến, Tạ Văn Hạ và Trịnh Thị Tú Anh cho rằng cần xử lý sớm nội dung lệch chuẩn, tăng trách nhiệm nền tảng và ngăn việc kiếm lợi từ tai tiếng trên mạng.
- Thái Nguyên FC mở hướng mới cho bóng đá nam xứ chè
- Du khách Trung Quốc mất tích khi cúi xuống mép nước rửa tay tại biển Tuy Hòa
- Từ cuộc khẩu chiến đến vụ án: Ba TikToker cùng vướng vòng tố tụng tại Bắc Ninh
Hiện tượng “giang hồ mạng” được các đại biểu nhận định không chỉ liên quan đến hành vi của từng cá nhân mà còn gắn với cơ chế tạo tương tác, thu hút người theo dõi và kiếm tiền từ những nội dung gây sốc. Các ý kiến được đưa ra trong bối cảnh cơ quan công an đã vào cuộc điều tra, xử lý một số trường hợp hoạt động gây ảnh hưởng trên các nền tảng mạng xã hội.
Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Vũ Văn Tiến chỉ ra điểm chung ở những trường hợp này là phát ngôn gây sốc, cách hành xử ngông nghênh, khoe tiền của, quan hệ, thách thức nhau hoặc giải quyết mâu thuẫn theo kiểu “ăn thua đủ”. Những nội dung như vậy có thể nhanh chóng thu hút hàng chục nghìn, thậm chí hàng triệu lượt xem.
“Lâu nay, không gian mạng diễn ra nghịch lý là hành vi sai lệch nếu được nhiều người chú ý, có thể giúp một người trở nên nổi tiếng”, ông Tiến nêu quan điểm.
Theo đại biểu Vũ Văn Tiến, tốc độ lan truyền của mạng xã hội khiến một hành vi phản cảm không còn giới hạn trong phạm vi cá nhân. Một cuộc cãi vã có thể thu hút hàng vạn lượt xem, trong khi những phát ngôn gây sốc hoặc cực đoan dễ bị cắt thành nhiều đoạn rồi tiếp tục chia sẻ trên mạng.
Đáng chú ý, sự chú ý tạo ra từ tai tiếng có thể giúp một người tăng lượng theo dõi, kiếm tiền và mở rộng ảnh hưởng. Khi lượt xem và số người theo dõi được coi như thước đo của sự nổi tiếng, danh vọng, thậm chí thành công, những hành vi lệch chuẩn có thể tiếp tục được thúc đẩy.
Từ thực tế này, ông Tiến cho rằng việc quản lý “giang hồ mạng” không thể chỉ tập trung vào xử lý cá nhân sau khi vi phạm xảy ra. Cần chú trọng khoảng thời gian trước khi hành vi vượt qua ranh giới pháp luật để nhận diện và hạn chế những nội dung có khả năng dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
“Không phải mọi phát ngôn phản cảm hay mọi cuộc cãi vã trên mạng đều đủ căn cứ để xử lý hình sự. Nhưng cũng không thể chờ đến khi một cuộc chửi bới trên livestream biến thành xô xát ngoài đời, một lời đe dọa trở thành hành động hay mâu thuẫn gây nên hậu quả mới bắt đầu can thiệp”, ông Tiến nói, đồng thời cảnh báo nếu chỉ xử lý khi sự việc đã đi quá xa, quản lý sẽ luôn chạy phía sau hậu quả.
Theo ông, những nội dung có dấu hiệu kích động bạo lực, đe dọa, xúc phạm nghiêm trọng hoặc có nguy cơ đưa mâu thuẫn từ môi trường mạng ra đời thực cần được phát hiện và xử lý kịp thời. Cùng với đó, cần có chế tài đủ rõ và đủ mạnh để buộc các nền tảng mạng xã hội thực hiện trách nhiệm đối với nội dung được phát tán trên hệ thống của mình.
“Khi một nền tảng có thể đưa một video đến hàng triệu người, họ không thể chỉ đóng vai trò là nơi cung cấp không gian đăng tải”, ông Tiến nói.
Đại biểu Vũ Văn Tiến cho rằng các nội dung cổ súy bạo lực, khuyến khích hành vi nguy hiểm hoặc kích động xung đột cần được phát hiện, hạn chế và xử lý trước khi mức độ lan truyền gây ra hậu quả ngoài đời thực. Tuy nhiên, xây dựng môi trường mạng lành mạnh không thể chỉ dựa vào xóa, chặn và xử phạt.
Theo ông, báo chí và truyền thông chính thống cần đủ nhanh và có sức thuyết phục để tin đồn, suy diễn hoặc những nội dung khai thác sự tò mò, tức giận của đám đông không lấn át thông tin chính thống. Người dùng mạng xã hội cũng cần tỉnh táo trước nội dung lệch chuẩn và những thông tin có khả năng kích động.
“Để hạn chế những hiện tượng như “giang hồ mạng”, cần pháp luật nghiêm minh, nền tảng đủ trách nhiệm, truyền thông đủ nhanh và người dùng đủ tỉnh táo. Điều quan trọng nữa, phải cắt đứt cơ chế biến tai tiếng thành lợi ích”, đại biểu Tiến nhấn mạnh.
Ông nhận định chừng nào hành vi lệch chuẩn vẫn tạo ra lượt xem, người theo dõi, tiền bạc và sức ảnh hưởng thì lối sống giang hồ vẫn còn điều kiện tồn tại trên môi trường mạng.
Cần cơ chế ràng buộc trách nhiệm của các nền tảng mạng xã hội
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ cũng nhấn mạnh yêu cầu xử lý nghiêm các hiện tượng “giang hồ mạng” nhằm góp phần làm trong sạch môi trường mạng. Ông hoan nghênh việc cơ quan công an kịp thời vào cuộc, điều tra và xử lý những “giang hồ mạng” gây lũng đoạn trên các nền tảng xã hội.
Theo ông Hạ, trách nhiệm không chỉ thuộc về cơ quan chức năng hay các nền tảng mà còn đặt ra đối với chính người sử dụng mạng xã hội. Người dùng cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm khi tiếp nhận thông tin cũng như tham gia bình luận trên các nền tảng, qua đó góp phần hạn chế sự lan truyền của thông tin độc hại.
Một giải pháp được Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ đề cập là xây dựng cơ chế ràng buộc trách nhiệm đối với các nền tảng mạng xã hội và nhà cung cấp dịch vụ. Theo đó, trách nhiệm của các đơn vị này cần được xác định rõ đối với những vấn đề liên quan đến an ninh trật tự, thuần phong mỹ tục và đạo đức văn hóa.
Bên cạnh việc ràng buộc trách nhiệm của nền tảng, ông Hạ cho rằng cơ quan quản lý cần công khai, minh bạch thông tin để những thông tin chính thống “đi trước mở đường”, góp phần định hướng dư luận. Cách tiếp cận chủ động, ngăn chặn từ sớm được ông đánh giá hiệu quả hơn việc chỉ xử lý sau khi sự việc đã xảy ra.
Về chính sách, ông Hạ nhấn mạnh Quốc hội cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện hành lang pháp lý và thể chế về an ninh mạng, phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao.
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) cũng cho rằng “giang hồ mạng” không đơn thuần là những cá nhân có phát ngôn lệch chuẩn trên mạng xã hội. Theo bà, hiện tượng này còn có thể trở thành một “mô hình kinh doanh” dựa trên việc thu hút tương tác bằng những thông tin kích động và gây sốc.
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh ủng hộ việc xử lý các trường hợp này một cách kịp thời, nghiêm minh. Bà lưu ý không thể để một người liên tục livestream xúc phạm, đe dọa, kích động, tung thông tin sai sự thật, thậm chí có dấu hiệu phạm tội nhưng vẫn tiếp tục hoạt động, tạo ảnh hưởng và kiếm tiền trong thời gian dài.
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh đồng thời nhất trí với yêu cầu tăng trách nhiệm của các nền tảng cung cấp mạng xã hội và những bên trung gian trong quá trình cung cấp dịch vụ.
Thiên An (tổng hợp)
