Tại TP HCM, các chuyên gia cảnh báo người Việt đang phải đối mặt với nghịch lý tuổi thọ tăng nhưng thời gian sống cùng bệnh mạn tính và nguy cơ suy giảm sức khỏe cũng kéo dài.
- Thượng Đình mở hướng mới cho công nghiệp hỗ trợ Thái Nguyên
- Chặt keo, trồng sầu riêng, nông dân Raglai thu tiền tỷ
- Ngư dân An Giang trôi dạt 4 ngày, được Hải quân cứu sống giữa biển
Ngày 23/8, tại chương trình Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ở Công viên Tao Đàn, ThS.BS.CK2 Trần Thị Anh Tường cho biết tiến bộ y khoa giúp giảm tử vong nhưng tỷ lệ mắc bệnh và các yếu tố nguy cơ lại tăng. Thực trạng này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm trên 16% dân số và thuộc nhóm quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới.
Tại chương trình, bác sĩ Tường, Trưởng khoa Dinh dưỡng Tiết chế, Bệnh viện Ung Bướu TP HCM, chỉ ra nhiều người cao tuổi cùng lúc mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường và ung thư. Theo Bộ Y tế, tình trạng mắc đồng thời nhiều bệnh làm nhu cầu chăm sóc và chi phí điều trị ở nhóm này tăng lên.
“Chúng ta sống lâu hơn nhưng sống không khỏe”, bác sĩ Tường nói.
Bên cạnh bệnh mạn tính, người cao tuổi còn có thể gặp suy dinh dưỡng và suy giảm khối cơ, còn gọi là sarcopenia. Khối cơ không chỉ liên quan đến vận động và giữ thăng bằng mà còn tham gia chuyển hóa năng lượng, điều hòa đường huyết và hỗ trợ hệ miễn dịch.
Theo bác sĩ Tường, 14-32% người cao tuổi Việt Nam bị suy giảm khối cơ, trong khi tỷ lệ này vượt 54% ở nhóm trên 80 tuổi. Khi khối cơ giảm, người cao tuổi có thể mệt mỏi, chán ăn, mất thăng bằng, dễ té ngã và giảm khả năng tự chăm sóc.
Một khó khăn được bác sĩ lưu ý là gia đình có thể quy tình trạng mệt mỏi ở người lớn tuổi cho bệnh nền. Tuy nhiên, ăn uống không đủ và suy giảm khối cơ cũng có thể là những yếu tố liên quan.
Để hạn chế suy giảm khối cơ, bác sĩ Tường đưa ra nguyên tắc “tĩnh tại thì teo, tập tành thì to”. Người cao tuổi được khuyến nghị vận động phù hợp với thể trạng, bảo đảm đủ năng lượng và protein, đồng thời chia thức ăn thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
Khẩu phần ăn nên đa dạng, kết hợp nguồn đạm chất lượng cao từ trứng, sữa, thịt, cá với đạm thực vật và bảo đảm uống đủ nước. Với người gặp khó khăn khi ăn hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng, nhu cầu dinh dưỡng cần được đánh giá để lựa chọn cách bổ sung phù hợp.
Bác sĩ cũng lưu ý một số dưỡng chất như HMB và EPA có thể được quan tâm trong việc hỗ trợ duy trì khối cơ. Việc chăm sóc người cao tuổi không chỉ tập trung vào dinh dưỡng mà còn cần chú ý sức khỏe tinh thần, trong đó bữa cơm gia đình có thể giúp người lớn tuổi ăn uống thoải mái hơn và duy trì kết nối xã hội.
Từ góc độ quản lý, TS.BS Lê Thái Hà, Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, cho biết Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị đặt yêu cầu đổi mới tư duy chăm sóc sức khỏe, lấy y tế dự phòng làm trọng tâm. Theo đó, việc phát hiện sớm nguy cơ cần được chú trọng thay vì chỉ đi khám khi đã xuất hiện bệnh.
Với người cao tuổi, khám sức khỏe định kỳ, sàng lọc sớm và quản lý bệnh mạn tính được xem là những nội dung quan trọng. Cục Phòng bệnh khuyến cáo người cao tuổi duy trì vận động phù hợp, ăn uống cân đối, giảm muối, đường và chất béo không lành mạnh.
Người cao tuổi cũng được khuyến nghị không hút thuốc, hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc và giữ tinh thần lạc quan. Người đang điều trị bệnh cần dùng thuốc theo hướng dẫn của nhân viên y tế và đi khám khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.
Ngày 23/8, chương trình Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại Công viên Tao Đàn, TP HCM, đã khám sức khỏe miễn phí cho hơn 1.000 người. Hoạt động nằm trong sáng kiến “Vì một Việt Nam khỏe mạnh hơn” do Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam phối hợp với các đơn vị triển khai từ đầu năm 2026.
Chương trình hướng tới chăm sóc sức khỏe dự phòng tại cộng đồng, đồng thời truyền tải thông điệp về chủ động chăm sóc dinh dưỡng, phòng bệnh và duy trì lối sống năng động cho người cao tuổi.
Hoàng Lan (tổng hợp)
